Interpelacja w sprawie zapobiegania zagrożeniom ze strony przebywających na terytorium RP byłych żołnierzy ukraińskich sił zbrojnych

Szanowny Panie Premierze, Szanowny Panie Ministrze,

24 września 2026 r. w Jarosławiu doszło do zbrodni zabójstwa, którego ofiarą padł katolicki ksiądz, a cztery inne osoby zostały ciężko ranne. Według doniesień medialnych sprawcą tej zbrodni był 31-letni ukraiński weteran wojenny, który bez żadnego powodu zaatakował niewinne ofiary, zadając im ciosy nożem.

Sprawca został zatrzymany przez Policję i usłyszał zarzuty, a sprawa jest przedmiotem postępowania karnego.

Sprawa ta ma sama w sobie jednostkowy charakter – ale jednocześnie jest symptomem systemowego problemu, który w najbliższych miesiącach i latach w coraz większym stopniu będzie dotyczył naszego państwa.

Powszechnie wiadomo, że na terytorium Polski przebywa obecnie co najmniej kilkanaście, jeśli nie kilkadziesiąt tysięcy osób, które służyły w czasie wojny w ukraińskich siłach zbrojnych i innych formacjach, często w niezwykle ciężkich warunkach bojowych. Doświadczenia takie bardzo często negatywnie wpływają na psychikę ludzi, którzy przez lata przeżywają syndrom stresu pourazowego, mogący powodować zachowania agresywne. Ludzie tacy – nierzadko bez swojej winy – mogą stanowić bardzo duże zagrożenie dla otoczenia – zarówno dla swoich najbliższych, jak i dla przypadkowych osób, a więc dla całego społeczeństwa.

Kwestia ta stanowić będzie w najbliższych latach bardzo poważne wyzwanie, z którym państwo polskie musi sobie poradzić – aby ochronić naszych obywateli przed atakami podobnymi jak ten w Jarosławiu.

Aby działania te były skuteczne, Rzeczpospolita Polska powinna w pierwszym rzędzie móc identyfikować, monitorować i przeciwdziałać związanym z tym ryzykom – do czego niezbędne jest ustalenie w pierwszej kolejności, kto może stanowić potencjalne zagrożenie.

Mając to na uwadze, uprzejmie proszę o wskazanie:

1. Czy Rzeczpospolita Polska dysponuje listą wszystkich osób, które w latach 2022-2026 służyły w ukraińskich siłach zbrojnych i innych formacjach uczestniczących w działaniach wojennych?

2. Czy Rzeczpospolita Polska dysponuje listą takich osób, które już przebywają na naszym terytorium?

3. Czy Rzeczpospolita Polska odnotowuje fakt odbywania w latach 2022-2026 służby w ukraińskich siłach zbrojnych i innych formacjach uczestniczących w działaniach wojennych przy kontrolach granicznych lub innej weryfikacji tego, kto z terytorium Ukrainy i innych państw wjeżdża na terytorium RP?

4. Czy wobec takich osób prowadzone są działania monitorujące i zapobiegawcze – aby zawczasu uniknąć ryzyk związanych z potencjalnym używaniem przez nie przemocy? Jeżeli tak – jakie to działania?

5. Czy Rzeczpospolita Polska wystąpiła/wystąpi do władz Ukrainy o bieżące przekazywanie naszemu państwu informacji w tym zakresie – w szczególności co do przekazania i stałego aktualizowania listy wszystkich osób, które w latach 2022-2026 służyły w ukraińskich siłach zbrojnych i innych formacjach uczestniczących w działaniach wojennych?

Z wyrazami szacunku

Paweł Jabłoński

Poseł na Sejm RP