Interpelacja nr 20141
Interpelacja w sprawie polityki historycznej rządu RP
Adresat: minister kultury i dziedzictwa narodowego
Data wpływu: 2026-09-28
Treść interpelacji
Szanowny Panie Premierze,
kolejne wypowiedzi i działania przedstawicieli rządu RP oraz instytucji państwowych budzą poważne wątpliwości dotyczące kierunku polityki historycznej obecnego rządu. Dotyczą one podstawowych elementów polskiej historii i pamięci narodowej: początków państwowości, odpowiedzialności za zbrodnie dokonane na Polakach, strat wojennych oraz historii opozycji antykomunistycznej.
Po pierwsze – minister edukacji Barbara Nowacka i „polscy naziści”
Podczas międzynarodowej konferencji zorganizowanej w związku z 80. rocznicą wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau minister edukacji Barbara Nowacka powiedziała: „na terenie okupowanym przez Niemcy polscy naziści zbudowali obozy, które były obozami pracy, a potem stały się obozami masowej zagłady”.
Słowa przypisujące „polskim nazistom” budowę niemieckich obozów padły z ust ministra odpowiedzialnego za edukację podczas międzynarodowego wydarzenia dotyczącego pamięci o zbrodniach niemieckich.
Po drugie – wiceminister Andrzej Szeptycki i UPA
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Andrzej Szeptycki, odnosząc się do Ukraińskiej Powstańczej Armii, powiedział: „Przede wszystkim to, że to była formacja, która niezależnie od tego, o czym pan mówi, o zbrodni wołyńskiej, ale walczyła o niepodległość Ukrainy. (…) To byli tacy trochę – ze wszystkimi pozytywnymi i negatywnymi konotacjami tego słowa – trochę tacy ukraińscy żołnierze niezłomni”.
Słowa te dotyczyły formacji odpowiedzialnej za masowe zbrodnie na polskiej ludności cywilnej, w tym ludobójstwo dokonane na Polakach na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej.
Po trzecie – wiceminister Andrzej Szeptycki i początki państwa polskiego
Ten sam przedstawiciel rządu RP, odnosząc się do początków polskiej państwowości, napisał: „Państwo Mieszka I miało mniej więcej tyle wspólnego z dzisiejszą Polską co Ruś Kijowska z Ukrainą. Nie mniej, nie więcej”.
W polemice dotyczącej tej kwestii napisał następnie: „Proponuję, by zajął się Pan myślistwem, a nie dezinformacją na X”.
Tym samym przedstawiciel Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego określił mianem „dezinformacji” stanowisko wskazujące na historyczną ciągłość polskiej państwowości od państwa pierwszych Piastów.
Po czwarte – Instytut Pileckiego i restytucja dóbr kultury z Polski
Poważne kontrowersje dotyczyły działalności Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego pod kierownictwem prof. Krzysztofa Ruchniewicza, który jednocześnie pełnił funkcję pełnomocnika ministra spraw zagranicznych do spraw polsko-niemieckiej współpracy społecznej i przygranicznej. Ówczesna kierowniczka berlińskiego oddziału instytutu Hanna Radziejowska poinformowała Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz polską ambasadę o oczekiwaniu przygotowania cyklu seminariów. Jedno z nich miało dotyczyć restytucji mienia niepolskiego znajdującego się w Polsce, w tym zwrotów dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi i Litwy. Kolejne miało dotyczyć kwestii mienia prywatnego osób pochodzenia żydowskiego. Sprawa dotyczyła zatem państwowej instytucji zajmującej się pamięcią o zbrodniach totalitaryzmów, kierowanej przez osobę będącą równocześnie pełnomocnikiem polskiego ministra spraw zagranicznych do spraw stosunków polsko-niemieckich.
Po piąte – państwowe obchody 50-lecia powstania Komitetu Obrony Robotników
23 września 2026 r. przypada 50. rocznica powstania Komitetu Obrony Robotników. Główne uroczystości państwowe organizowane przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zostały objęte honorowym patronatem prezesa Rady Ministrów. Jeden z założycieli KOR Antoni Macierewicz poinformował publicznie, że nie otrzymał zaproszenia na uroczystości. Według opublikowanych informacji w obchodach pominięto również innych związanych z KOR działaczy opozycji antykomunistycznej, w tym Krzysztofa Turkowskiego, Jarosława Brodę i Krzysztofa Grzelczyka. Równocześnie podczas organizowanych przez Instytut Pamięci Narodowej obchodów 50-lecia KOR przewidziano udział Antoniego Macierewicza i Piotra Naimskiego obok innych działaczy tego środowiska.
Powstaje zatem pytanie, czy oficjalne obchody państwowe służą zachowaniu pamięci o całym środowisku KOR, czy też historia opozycji antykomunistycznej jest przedstawiana selektywnie według kryterium współczesnych podziałów politycznych.
Opisanych przypadków nie można oceniać wyłącznie w oderwaniu od siebie. Dotyczą różnych okresów historycznych, lecz łączy je fakt, że ich źródłem są członkowie rządu RP albo instytucje państwowe odpowiedzialne za edukację, naukę i politykę pamięci.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
1. Jaka jest oficjalna polityka historyczna rządu RP, jakie są jej podstawowe założenia i kto odpowiada za jej koordynację?
2. Czy prezes Rady Ministrów uważa opisane powyżej wypowiedzi i działania za zgodne z polityką historyczną rządu RP oraz polską racją stanu?
3. Jakie działania podjął rząd RP w celu sprostowania, również wobec zagranicznych odbiorców, wypowiedzi minister edukacji Barbary Nowackiej przypisującej „polskim nazistom” budowę obozów oraz jakie konsekwencje służbowe lub polityczne zostały wobec niej wyciągnięte?
4. Czy prezes Rady Ministrów akceptuje określenie przez wiceministra Andrzeja Szeptyckiego członków UPA jako „trochę takich ukraińskich żołnierzy niezłomnych” i czy uważa takie porównanie za zgodne ze stanowiskiem państwa polskiego dotyczącym ludobójstwa dokonanego przez OUN-UPA na polskiej ludności?
5. Czy prezes Rady Ministrów podziela twierdzenie wiceministra Andrzeja Szeptyckiego dotyczące związku państwa Mieszka I ze współczesną Polską oraz czy rząd RP uważa wskazywanie państwa Mieszka I jako początku polskiej państwowości za „dezinformację”?
6. Czy wobec powtarzających się wypowiedzi wiceministra Andrzeja Szeptyckiego dotyczących podstawowych zagadnień historii Polski prezes Rady Ministrów zamierza zwrócić się o jego odwołanie ze stanowiska?
7. Czy KPRM posiadała wiedzę o inicjatywach podejmowanych w Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego dotyczących restytucji dóbr kultury lub innego mienia znajdującego się w Polsce? Czy były one konsultowane z KPRM, MSZ lub MKiDN oraz czy przedstawiciele rządu RP prowadzili w tych sprawach rozmowy z przedstawicielami Niemiec lub innych państw?
8. Czy przy ustalaniu listy osób zaproszonych na objęte patronatem prezesa Rady Ministrów państwowe obchody powstania 50-lecia KOR stosowano jakiekolwiek kryteria polityczne? Kto zatwierdził listę zaproszonych? Czy zaproszono wszystkich żyjących założycieli KOR oraz najważniejszych działaczy jego struktur, a jeżeli nie – kto nie został zaproszony i z jakiego powodu?
9. Czy KPRM dokonała lub zamierza dokonać całościowej analizy przedstawionych przypadków pod kątem zgodności działań członków rządu i instytucji państwowych z polityką historyczną państwa oraz jakie konsekwencje zostały lub zostaną wyciągnięte wobec osób odpowiedzialnych?
10. Jakie działania zamierza podjąć prezes Rady Ministrów, aby polityka historyczna państwa nie była wykorzystywana do rozpowszechniania nieprawdziwych informacji dotyczących historii Polski, relatywizowania odpowiedzialności sprawców zbrodni popełnionych na Polakach ani selektywnego kształtowania pamięci historycznej według bieżących kryteriów politycznych?
Inne interpelacje: Bartosz Józef Kownacki
- Interpelacja w sprawie dysproporcji w finansowaniu szpitali wojskowych przez Ministerstwo Obrony Narodowej
17.11.2026 · nr 21104 · minister obrony narodowej
- Interpelacja w sprawie dalszego odtwarzania i modernizacji posterunków i komisariatów Policji, stanu kadrowego, współpracy z samorządami oraz bezpieczeństwa…
16.11.2026 · nr 21079 · minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie zagrożonej ciągłości państwowych i samorządowych inwestycji drogowych w związku z drastycznym deficytem i wzrostem cen lepiszcza…
16.11.2026 · nr 21078 · minister infrastruktury
- Interpelacja w sprawie nieuzyskania przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu statusu uczelni badawczej w drugiej edycji programu "Inicjatywa doskonałości…
11.11.2026 · nr 21006 · minister nauki i szkolnictwa wyższego
- Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa spółek polskiego sektora zbrojeniowego
10.11.2026 · nr 20991 · minister aktywów państwowych
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji