Interpelacja nr 20142
Interpelacja w sprawie standardów stosowania kajdanek zespolonych przez funkcjonariuszy Policji
Adresat: minister spraw wewnętrznych i administracji
Data wpływu: 2026-09-28
Treść interpelacji
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z informacjami dotyczącymi sposobu zatrzymania sprawcy ataku, do którego doszło 24 września 2026 r. na terenie opactwa sióstr benedyktynek w Jarosławiu, zwracam się o wyjaśnienie zasad stosowania przez Policję kajdanek zespolonych oraz innych środków przymusu bezpośredniego.
Według informacji przekazanych przez media 31-letni obywatel Ukrainy miał zaatakować nożem pięć osób. Jeden z zaatakowanych księży zmarł, a stan dwóch innych poszkodowanych określano jako bardzo poważny. Policja zatrzymała podejrzanego na miejscu zdarzenia i zabezpieczyła przy nim nóż. Opublikowane materiały przedstawiające zatrzymanego prowadzonego przez funkcjonariuszy rodzą pytanie, dlaczego wobec osoby podejrzewanej o dokonanie zabójstwa przy użyciu niebezpiecznego narzędzia i zaatakowanie kolejnych osób nie zastosowano kajdanek zespolonych.
Pytanie to jest szczególnie zasadne w zestawieniu z wcześniejszymi przypadkami stosowania przez Policję daleko idących środków przymusu wobec osób, których zachowanie nie wskazywało na agresję ani szczególne zagrożenie. Rzecznik praw obywatelskich badał m.in. przypadki Karoliny K. i Urszuli D. tymczasowo aresztowanych w związku ze śledztwem dotyczącym Funduszu Sprawiedliwości. Jak wskazał RPO, kobiety zachowywały się właściwie, nie były karane dyscyplinarnie, a ich warunki osobiste nie dawały podstaw do uznania, że stanowią szczególne zagrożenie dla bezpieczeństwa konwoju. Mimo to podczas konwojowania stosowano wobec nich kajdanki na ręce i nogi. RPO ocenił zastosowanie tak dolegliwych środków wobec osoby niestawiającej oporu i nieprzejawiającej zachowań agresywnych jako rażące nadużycie i działanie niewspółmierne do realnego zagrożenia. Nie jest to przy tym problem wyłącznie jednostkowy. Głośna była również sprawa osadzonej matki doprowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Więziennej na pogrzeb jej czteromiesięcznego dziecka w kajdankach zespolonych. Przeprowadzona następnie kontrola wykazała, że zastosowane środki były nieproporcjonalne do rzeczywistego stopnia zagrożenia.
Zgodnie z art. 6 ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej środki takie powinny być stosowane w sposób niezbędny do osiągnięcia celu, proporcjonalnie do stopnia zagrożenia oraz przy wyborze środka o możliwie najmniejszej dolegliwości. Jednocześnie przepisy wprost przewidują możliwość zastosowania kajdanek zespolonych m.in. wobec osób agresywnych oraz zatrzymanych w związku z podejrzeniem zabójstwa lub przestępstwa dokonanego z użyciem niebezpiecznego narzędzia.
Powstaje zatem zasadnicze pytanie o spójność i jednolitość praktyki Policji: Dlaczego najbardziej dolegliwe środki przymusu stosowane są wobec osób niestwarzających bezpośredniego zagrożenia, podczas gdy nie są one stosowane wobec osoby zatrzymanej bezpośrednio po śmiertelnym ataku nożem na kilka osób?
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie dokładnie środki przymusu bezpośredniego zastosowano wobec 31-letniego obywatela Ukrainy zatrzymanego 24 września 2026 r. po ataku w Jarosławiu i czy zastosowano wobec niego kajdanki zespolone?
2. Jeżeli kajdanek zespolonych nie zastosowano, kto podjął taką decyzję i jakie okoliczności przemawiały za uznaniem, że wobec osoby podejrzewanej o zabójstwo i zaatakowanie nożem kolejnych osób wystarczające są mniej dolegliwe środki zabezpieczenia?
3. Czy Komenda Główna Policji dokona oceny prawidłowości i zgodności z obowiązującymi procedurami sposobu zabezpieczenia i konwojowania zatrzymanego w Jarosławiu?
4. Dlaczego wobec kobiet tymczasowo aresztowanych w związku ze śledztwem dotyczącym Funduszu Sprawiedliwości stosowano kajdanki na ręce i nogi, mimo że – jak ustalił RPO – nie zachowywały się agresywnie i nie stwarzały szczególnego zagrożenia, podczas gdy materiał przedstawiający zatrzymanie sprawcy śmiertelnego ataku w Jarosławiu wskazuje na zastosowanie łagodniejszych środków?
5. Jakie kryteria i procedury obowiązują obecnie funkcjonariuszy Policji przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu kajdanek zespolonych oraz w jaki sposób dokumentowana jest indywidualna ocena ryzyka uzasadniająca zastosowanie albo odstąpienie od zastosowania tego środka?
6. Czy MSWiA lub Komenda Główna Policji po wystąpieniach rzecznika praw obywatelskich dotyczących nieproporcjonalnego stosowania kajdanek przez Policję wydały nowe wytyczne, zalecenia albo przeprowadziły szkolenia dotyczące zasady proporcjonalności i indywidualizacji środków przymusu? Jeżeli tak, proszę o wskazanie ich dat i zakresu.
7. Ile razy w latach 2024–2026 Policja zastosowała kajdanki zespolone, w tym wobec kobiet, oraz w ilu przypadkach zastosowano je wobec osób podejrzanych o zabójstwo lub przestępstwo popełnione z użyciem broni albo innego niebezpiecznego narzędzia?
8. Czy minister dostrzega potrzebę przeprowadzenia kontroli praktyki stosowania kajdanek zespolonych przez Policję w celu ustalenia, czy środki te są stosowane według jednolitych, obiektywnych kryteriów wynikających z poziomu rzeczywistego zagrożenia, a nie w sposób arbitralny?
Inne interpelacje: Bartosz Józef Kownacki
- Interpelacja w sprawie dysproporcji w finansowaniu szpitali wojskowych przez Ministerstwo Obrony Narodowej
17.11.2026 · nr 21104 · minister obrony narodowej
- Interpelacja w sprawie dalszego odtwarzania i modernizacji posterunków i komisariatów Policji, stanu kadrowego, współpracy z samorządami oraz bezpieczeństwa…
16.11.2026 · nr 21079 · minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie zagrożonej ciągłości państwowych i samorządowych inwestycji drogowych w związku z drastycznym deficytem i wzrostem cen lepiszcza…
16.11.2026 · nr 21078 · minister infrastruktury
- Interpelacja w sprawie nieuzyskania przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu statusu uczelni badawczej w drugiej edycji programu "Inicjatywa doskonałości…
11.11.2026 · nr 21006 · minister nauki i szkolnictwa wyższego
- Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa spółek polskiego sektora zbrojeniowego
10.11.2026 · nr 20991 · minister aktywów państwowych
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji