Interpelacja nr 20455
Interpelacja w sprawie podjęcia działań legislacyjnych na szczeblu krajowym i europejskim umożliwiających translokację zdrowych dzików z terenów zurbanizowanych oraz ograniczenie stosowania uśmiercania zwierząt jako podstawowej metody zarządzania populacją dzików, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji panującej w Warszawie
Adresat: minister klimatu i środowiska, minister rolnictwa i rozwoju wsi
Data wpływu: 2026-10-16
Treść interpelacji
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się do Pani Ministry z interpelacją w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej oraz działań na forum Unii Europejskiej zmierzających do zmiany obowiązujących regulacji dotyczących afrykańskiego pomoru świń (ASF), które obecnie uniemożliwiają translokację zdrowych dzików z terenów miejskich i w praktyce prowadzą do uznania ich uśmiercania za podstawowe narzędzie rozwiązywania konfliktów pomiędzy człowiekiem a dziką przyrodą.
Bezpośrednim impulsem do skierowania niniejszej interpelacji jest przyjęta 22 września 2026 r. przez Sejmik Województwa Mazowieckiego uchwała umożliwiająca ograniczanie populacji dzików na terenie m.st. Warszawy bez określenia górnej liczby zwierząt, które mogą zostać objęte odstrzałem redukcyjnym lub odłowem zakończonym uśmierceniem. W uzasadnieniu przyjętych rozwiązań wskazuje się, że obecny stan prawny związany z ASF uniemożliwia stosowanie alternatywnej metody polegającej na odłowie i relokacji zwierząt.
Obowiązujące przepisy unijne dotyczące ASF koncentrują się na ograniczaniu ryzyka rozprzestrzeniania choroby poprzez kontrolę przemieszczania zwierząt, jednak obecne regulacje nie różnicują w wystarczającym stopniu sytuacji zdrowych osobników poddanych badaniom weterynaryjnym od przypadków rzeczywistego ryzyka epizootycznego.
Zasadne jest przeanalizowanie możliwości wprowadzenia wyjątków pozwalających na translokację dzików z obszarów silnie zurbanizowanych do odpowiednio przygotowanych miejsc, pod ścisłym nadzorem weterynaryjnym, z zastosowaniem badań diagnostycznych i procedur bioasekuracji.
Jednocześnie Warszawa sama przyznaje, że od wielu lat prowadzi monitoring populacji dzików, działania edukacyjne oraz poszukuje alternatywnych rozwiązań. Miasto występowało także do administracji rządowej i organów weterynaryjnych w sprawie możliwości stosowania innych metod ograniczania konfliktów człowiek-zwierzę.
W przestrzeni publicznej coraz częściej podnoszony jest problem, że obowiązujące regulacje dotyczące ASF nie pozostawiają samorządom praktycznie żadnych humanitarnych narzędzi reagowania na obecność zdrowych dzików na terenach zurbanizowanych. W konsekwencji nawet zwierzęta niewykazujące objawów choroby, których obecność wynika przede wszystkim z urbanizacji, fragmentacji siedlisk, presji człowieka na środowisko oraz łatwego dostępu do antropogenicznych źródeł pokarmu, są kwalifikowane do eliminacji.
Tymczasem liczni przedstawiciele środowiska naukowego od lat wskazują, że masowe odstrzały nie stanowią skutecznej odpowiedzi na problem ASF ani długoterminowego rozwiązania konfliktów społecznych związanych z obecnością dzików. W 2020 r. ponad tysiąc naukowców zaapelowało o odejście od strategii masowej redukcji populacji dzików, wskazując między innymi na brak dowodów na skuteczność takich działań w zwalczaniu ASF oraz ryzyko destabilizacji struktur społecznych populacji dzików i zwiększania migracji zwierząt. Argumenty te pozostają przedmiotem szerokiej debaty naukowej dotyczącej efektywności odstrzałów jako narzędzia walki z ASF.
Należy podkreślić, że dzik jest gatunkiem pełniącym istotną funkcję ekologiczną w ekosystemach leśnych. Uczestniczy w procesach rozsiewania nasion, mieszania warstwy ściółki i gleby oraz zwiększania różnorodności biologicznej siedlisk. Współczesne zarządzanie populacjami dzikich zwierząt powinno opierać się na zasadach nauki, dobrostanu zwierząt i ochrony różnorodności biologicznej, a nie wyłącznie na doraźnej redukcji liczebności.
Translokacja nie powinna być traktowana jako rozwiązanie uniwersalne, lecz jako jedno z narzędzi dostępnych dla samorządów. W przypadku zdrowych osobników przebywających na terenach miejskich mogłaby stanowić alternatywę dla eliminacji zwierząt. Rozwiązanie takie wymaga jednak zmian legislacyjnych, stworzenia procedur weterynaryjnych oraz współpracy z Komisją Europejską.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi analizy dotyczące możliwości wprowadzenia prawnych mechanizmów umożliwiających translokację zdrowych dzików z terenów zurbanizowanych przy zachowaniu wymogów bezpieczeństwa epizootycznego?
Czy resort rozważa przygotowanie zmian legislacyjnych pozwalających na tworzenie specjalnych procedur weterynaryjnych dla relokacji zdrowych osobników, poprzedzonej badaniami i oceną ryzyka epidemiologicznego?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi lub planuje prowadzić rozmowy z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, głównym lekarzem weterynarii oraz Komisją Europejską w celu wypracowania rozwiązań umożliwiających stosowanie translokacji jako alternatywy dla uśmiercania zwierząt?
Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej zamierza wystąpić do Komisji Europejskiej z inicjatywą przeglądu obowiązujących przepisów wykonawczych dotyczących ASF w zakresie ograniczeń przemieszczania dzików?
Czy ministerstwo posiada analizy porównawcze dotyczące stosowanych w innych państwach Unii Europejskiej metod zarządzania populacjami dzików na terenach miejskich, w szczególności metod opartych na relokacji, kontroli płodności, modyfikacji siedlisk oraz działaniach edukacyjnych?
Czy resort dysponuje ocenami skuteczności odstrzału redukcyjnego w ograniczaniu konfliktów człowiek-dzik na terenach zurbanizowanych oraz w zwalczaniu ASF?
Czy ministerstwo planuje opracowanie krajowej strategii współistnienia ludzi i dzikich zwierząt w miastach obejmującej działania infrastrukturalne, edukacyjne i przyrodnicze ograniczające konieczność eliminacji zwierząt?
Czy ministerstwo przewiduje utworzenie międzyresortowego zespołu ekspertów zajmującego się opracowaniem nowych standardów postępowania wobec dzikich zwierząt na terenach miejskich, uwzględniających zarówno bezpieczeństwo mieszkańców, jak i dobrostan zwierząt oraz ochronę bioróżnorodności?
Czy ministerstwo przeanalizuje możliwość uruchomienia pilotażowych programów translokacji zdrowych dzików prowadzonych pod nadzorem służb weterynaryjnych i jednostek naukowych?
Czy Pani Ministra podziela stanowisko, że obowiązujące regulacje prawne nie powinny stawiać samorządów przed wyborem ograniczonym wyłącznie do odstrzału lub odłowu zakończonego uśmierceniem, lecz powinny umożliwiać stosowanie nowoczesnych, nieletalnych metod zarządzania konfliktami człowiek-przyroda?
Z poważaniem
Inne interpelacje: Klaudia Jachira
- Interpelacja w sprawie utrzymania i wzmacniania zdolności bojowych sprzętu pozyskiwanego dla Sił Zbrojnych RP
13.11.2026 · nr 21040 · minister obrony narodowej
- Interpelacja w sprawie możliwości uchwalenia zakazu używania wyrobów pirotechnicznych przez rady miast i gmin
09.11.2026 · nr 20972 · minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie podjęcia działań legislacyjnych, weterynaryjnych i analitycznych umożliwiających stosowanie nieletalnych metod zarządzania populacją…
20.10.2026 · nr 20541 · minister rolnictwa i rozwoju wsi
- Interpelacja w sprawie uzyskanego przez Orlen pozwolenia wodnoprawnego na nowy zrzut solanki do Zatoki Puckiej w związku z planowaną budową kolejnych 10…
31.07.2026 · nr 18993 · minister aktywów państwowych
- Interpelacja w sprawie porozumienia w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskiej…
27.07.2026 · nr 18892 · minister spraw zagranicznych
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji