Interpelacja nr 21040

Interpelacja w sprawie utrzymania i wzmacniania zdolności bojowych sprzętu pozyskiwanego dla Sił Zbrojnych RP

Adresat: minister obrony narodowej

Data wpływu: 2026-11-13

Treść interpelacji

Szanowny Panie Ministrze,

Polska przeznacza dziś, co oczywiste ze względu ma obecną sytuacje, bezprecedensowe środki na obronność w swojej najnowszej historii. Wiele decyzji zakupowych, w tym podejmowanych w warunkach bezpośredniego zagrożenia po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę, realnie wzmocniło potencjał Sił Zbrojnych RP. Należy przy tym pozytywnie wyróżnić działania tj.: umowę na remonty czołgów K2 w Wojskowych Zakładach Motoryzacyjnych w Poznaniu, budowę centrum serwisowego silników czołgów Abrams w Dęblinie, licencję na produkcję armat Bushmaster w Hucie Stalowa Wola, zakup samolotów tankujących A330 MRTT oraz umowy w ramach Narodowej Rezerwy Amunicyjnej.

Skala tych wydatków sprawia jednak, że szczególnego znaczenia nabiera pytanie, czy pozyskiwany sprzęt będzie można utrzymać w gotowości bojowej również w warunkach długotrwałego konfliktu. W artykule „Polska armia na zakupach. »Jeden z generałów mi kiedyś powiedział, że budujemy armię jednorazowego użytku«”, opublikowanym w „Gazecie Wyborczej” 12 października 2026 r., przedstawiono, w dużej mierze na podstawie wypowiedzi przedstawicieli branży zbrojeniowej i ekspertów, szereg zastrzeżeń. Dotyczą one m.in. zależności serwisowej od producentów zagranicznych, zakresu polonizacji sprzętu, gotowości technologicznej systemu SAN oraz rzeczywistego udziału krajowego przemysłu w produkcji amunicji 155 mm. Autor wskazał również, że pytania redakcji skierowane do resortu pozostały w dużej części bez odpowiedzi lub zostały uznane za informację niejawną.

Nie przesądzam o trafności tych ocen. Uważam jednak, że zasługują one na rzetelną i możliwie jawną odpowiedź resortu: zarówno po to, aby rozwiać wątpliwości nieuzasadnione, jak i po to, aby tam, gdzie problemy rzeczywiście występują, wspólnie szukać rozwiązań. Pytania sformułowałam tak, aby co do zasady możliwe było udzielenie na nie odpowiedzi jawnej. Jeżeli część informacji podlega ochronie na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, uprzejmie proszę o wskazanie, których pytań to dotyczy, oraz o udostępnienie tych informacji w trybie przewidzianym przepisami.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

I. Utrzymanie i serwis sprzętu pozyskanego za granicą

Według publikacji silniki czołgów K2 i Abrams są obecnie odsyłane do naprawy u producentów, a w jednostkach eksploatujących czołgi K2 stale obecny jest personel serwisowy strony koreańskiej. Eksperci zgłaszali również przypadki przegrzewania się i zatarcia silników oraz problemy z zawieszeniem czołgów K2.

Ile silników i innych kluczowych podzespołów czołgów K2 oraz Abrams przekazano do naprawy u producentów od początku ich eksploatacji w Polsce, jaki jest średni czas takiej naprawy i kto ponosi jej koszty (w ramach gwarancji czy ze środków MON)?

Czy MON potwierdza występowanie powtarzających się usterek silników i zawieszenia czołgów K2? Jeśli tak, jaka jest ich skala i przyczyny oraz jakie działania naprawcze uzgodniono z producentem?

Jaki jest harmonogram uruchomienia remontów czołgów K2 w Wojskowych Zakładach Motoryzacyjnych w Poznaniu oraz Autoryzowanego Centrum Serwisowego Silników czołgów Abrams w Dęblinie i jaki zakres prac (obsługa bieżąca, naprawy, remonty główne silników) będzie tam wykonywany samodzielnie przez polski personel?

Jakie zdolności serwisowe i remontowe znajdują się obecnie na terytorium Polski dla pozostałych kluczowych systemów pozyskanych za granicą (m.in. armatohaubic K9, samolotów FA-50 i F-35, śmigłowców AH-64E Apache, systemów HIMARS i Patriot) i w jakim terminie MON planuje osiągnąć w tym zakresie samodzielność?

Czy umowy na zakup tych systemów zapewniają Polsce dostęp do pełnej dokumentacji technicznej oraz prawo do samodzielnego serwisowania, remontowania i modernizacji sprzętu? Jeśli nie we wszystkich przypadkach, to których systemów to dotyczy?

II. Bezpieczeństwo dostaw w sytuacji kryzysowej

Sprzęt i części zamienne z Republiki Korei trafiają obecnie drogą morską do portu w Gdyni, a sam transport trwa około pięciu tygodni. Autor zwraca uwagę, że w razie konfliktu porty bałtyckie mogłyby stać się celem ataków, a ewentualne napięcia na Półwyspie Koreańskim mogłyby ograniczyć zdolność dostawcy do realizacji zamówień.

Czy MON dysponuje analizą ryzyka przerwania dostaw części zamiennych i amunicji od głównych dostawców zagranicznych, w szczególności z Republiki Korei i Stanów Zjednoczonych, oraz planem alternatywnych szlaków dostaw, np. przez porty Europy Zachodniej?

Czy określono minimalny poziom zapasów części zamiennych dla czołgów K2 i Abrams oraz armatohaubic K9, które muszą być utrzymywane na terytorium Polski, i czy umowy z dostawcami przewidują gwarancje priorytetowej realizacji dostaw na wypadek kryzysu lub konfliktu?

III. Polonizacja sprzętu i rola krajowego przemysłu

Według publikacji polonizacja 61 czołgów K2PL, planowana na lata 2029-2030 w zakładach Bumar-Łabędy, ma polegać na montażu z dostarczonych zestawów części (w technologii CKD). Wskazano także, że produkcja i serwis kluczowych krajowych platform, takich jak AHS Krab czy BWP Borsuk, są skoncentrowane w pojedynczych zakładach, a platformy te nie mają zagranicznych użytkowników, którzy mogliby wspierać ich utrzymanie.

Jaki będzie udział krajowej wartości dodanej w czołgach K2PL i jaki jest harmonogram przejścia od montażu z dostarczonych zestawów do krajowej produkcji kluczowych komponentów (kadłuba, wieży, układu napędowego, armaty, systemu kierowania ogniem)?

Jaki odsetek wartości największych kontraktów zawartych od 2022 r. obejmuje transfer technologii do polskich podmiotów, w jaki sposób MON egzekwuje te zobowiązania i czy Program Rozwoju Sił Zbrojnych RP na lata 2025-2039 przewiduje minimalne wymagane poziomy krajowej wartości dodanej w programach strategicznych?

Czy MON analizował ryzyko związane z koncentracją produkcji i serwisu kluczowych krajowych platform w pojedynczych zakładach oraz czy planowane jest rozproszenie lub zdublowanie tych zdolności, w tym we współpracy z państwami sojuszniczymi?

IV. Ujednolicenie floty, koszty cyklu życia i ochrona czołgów

Siły Zbrojne RP eksploatują lub będą eksploatować równolegle czołgi Abrams, K2, K2PL, Leopard 2 i PT-91. Według rozmówców autora amunicja czołgowa poszczególnych typów nie jest wzajemnie wymienna, a wdrożenie i utrzymanie jednego dużego systemu uzbrojenia (narzędzia, szkolenie personelu) może kosztować około 1 mld zł. Publikacja wskazuje również, że polskie czołgi nie mają jeszcze w pełni wdrożonych aktywnych systemów ochrony typu hard-kill.

Ile typów amunicji czołgowej jest obecnie użytkowanych lub planowanych do zakupu oraz czy MON przewiduje ograniczenie ich liczby i harmonogram wycofywania starszych typów czołgów?

Czy dla największych kontraktów sporządzono analizy kosztów cyklu życia (Life Cycle Cost), uwzględniające koszty szkolenia, logistyki i utrzymania kilku równoległych flot? Jakie są szacunkowe koszty utrzymania zakupionego sprzętu w perspektywie 10, 20 i 30 lat?

Na jakim etapie są prace nad wyposażeniem czołgów Sił Zbrojnych RP w aktywne systemy ochrony typu hard-kill i kiedy planowane jest ich wdrożenie?

V. Program SAN i obrona przed bezzałogowcami

Program SAN o wartości około 15 mld zł netto, finansowany w większości z instrumentu SAFE, został zamówiony w trybie pilnej potrzeby operacyjnej. Według publikacji tryb ten wymaga, aby pozyskiwany system osiągał poziom gotowości technologicznej co najmniej TRL 8, tymczasem cytowani eksperci podnoszą, że wiele elementów systemu tego poziomu nie osiąga. Jednocześnie do zwalczania dronów kosztujących 20–30 tys. USD używa się obecnie pocisków AIM-9X lub AIM-120 o wartości od kilkuset tysięcy do ponad 2 mln USD za sztukę.

Jakie wymagania dotyczące poziomu gotowości technologicznej obowiązują przy zakupach w trybie pilnej potrzeby operacyjnej i czy wszystkie kluczowe komponenty systemu SAN spełniały je w chwili zawarcia umowy? Jeżeli nie, których komponentów to dotyczy i na jakiej podstawie dopuszczono odstępstwo?

Czy dostawa pierwszych trzech plutonów ogniowych systemu SAN, przewidziana do końca 2026 r., przebiega zgodnie z harmonogramem oraz jakie testy, w tym przeciwko szybkim dronom z napędem odrzutowym typu Geran-5, zostaną przeprowadzone przed przyjęciem systemu do eksploatacji?

Jakie rozwiązania pomostowe MON stosuje lub planuje do czasu osiągnięcia gotowości przez system SAN, aby obniżyć koszt zwalczania dronów oraz ograniczyć ryzyko dla ludności cywilnej, na które zwrócił uwagę incydent w Wyrykach-Woli?

Jaki jest harmonogram dostaw pocisków PAC-3 MSE do systemu Patriot i czy Polska uczestniczy lub zamierza uczestniczyć w inicjatywach zwiększenia ich produkcji w Europie, w tym na terytorium Polski?

VI. Krajowa produkcja amunicji kalibru 155 mm

Do 2030 r. Polska Grupa Zbrojeniowa ma dostarczyć Siłom Zbrojnym RP ponad 600 tys. sztuk amunicji 155 mm w ramach umowy z grudnia 2023 r. oraz umowy finansowanej z instrumentu SAFE o wartości ponad 13,5 mld zł netto. Według publikacji produkcja opiera się na licencji słowackiej spółki ZVS Holding z 2010 r., część komponentów (m.in. elementy pirotechniczne, podzespoły zapalników, ładunki modularne) pochodzi z importu, a technologia pozyskana od BAE Systems ma być wdrażana najwcześniej od 2029 r. Podobne zagadnienia poruszono w interpelacji nr 17669.

Jakie są obecne, faktycznie osiągnięte roczne zdolności produkcyjne krajowego przemysłu w zakresie skorup pocisków, pocisków elaborowanych oraz ładunków modularnych 155 mm i jaki jest harmonogram dojścia do zapowiadanego poziomu 200 tys. pocisków rocznie?

Jaki odsetek wartości amunicji dostarczanej w ramach obu umów przypada na dostawców zagranicznych, których komponentów to dotyczy i kiedy planowane jest uruchomienie ich krajowej produkcji?

Na jakim etapie jest wdrażanie technologii pozyskanej od BAE Systems, kiedy planowane jest uruchomienie produkcji seryjnej pocisków RO32 i RO40 oraz czy amunicja obecnie dostarczana spełnia wymagania taktyczno-techniczne określone w umowach, w tym w zakresie donośności?

W jaki sposób MON weryfikuje spełnienie wymogów instrumentu SAFE dotyczących pochodzenia komponentów w umowach finansowanych z tego instrumentu?

VII. Adekwatność skali produkcji amunicji 155 mm do potrzeb wojennych

Zapowiadany przez prezesa Rady Ministrów poziom produkcji 200 tys. pocisków 155 mm rocznie należy odnieść do rzeczywistego zużycia amunicji w pełnoskalowym konflikcie. Według szacunków przywoływanych m.in. przez Ministerstwo Obrony Estonii, w okresach intensywnych walk Siły Zbrojne Ukrainy potrzebują około 200 tys. pocisków artyleryjskich miesięcznie (w 2023 r. strona ukraińska zwracała się do państw Unii Europejskiej o dostawy rzędu 250 tys. pocisków miesięcznie), a strona rosyjska zużywała ich kilkukrotnie więcej. Oznacza to, że planowana roczna produkcja krajowa odpowiadałaby w przybliżeniu miesięcznemu zapotrzebowaniu armii prowadzącej intensywną wojnę obronną, a ponad 600 tys. sztuk amunicji zakontraktowanych do 2030 r. – zapasowi na około trzy miesiące takich walk. Jednocześnie Polska buduje jedną z największych w NATO flot haubic kalibru 155 mm (AHS Krab, K9), której potencjał zależy wprost od dostępności amunicji. Premier zapowiadał także docelowe zwiększenie produkcji nawet do 1 mln pocisków rocznie.

22. Jakie zapotrzebowanie na amunicję kalibru 155 mm w scenariuszu pełnoskalowego konfliktu (zużycie dzienne lub miesięczne) przyjęto w planowaniu obronnym i na ile dni intensywnych działań ma wystarczyć Narodowa Rezerwa Amunicyjna po osiągnięciu docelowego poziomu? Czy przyjęte normy zostały zaktualizowane z uwzględnieniem doświadczeń wojny w Ukrainie?

23. Czy MON uznaje produkcję na poziomie 200 tys. pocisków rocznie za wystarczającą? Jeżeli nie, jaki docelowy poziom produkcji przyjęto, w jakim terminie ma on zostać osiągnięty i czy zapowiedź produkcji 1 mln pocisków rocznie znajduje odzwierciedlenie w dokumentach planistycznych i finansowych, a jeśli tak – z jakich źródeł ma być finansowana?

24. Jakie mechanizmy szybkiego zwiększenia produkcji amunicji w sytuacji zagrożenia przewiduje państwo – w szczególności utrzymywanie rezerwowych („uśpionych”) linii produkcyjnych, zapasów strategicznych surowców i półproduktów (m.in. stali, nitrocelulozy, materiałów wybuchowych, metali kolorowych) oraz umowy z podmiotami prywatnymi – i w jakim czasie możliwe byłoby co najmniej podwojenie produkcji?

25. Czy krajowe zdolności produkcji materiałów wybuchowych, prochów i ładunków miotających są dostosowane do planowanego, a także docelowego poziomu produkcji pocisków, oraz w jakim stopniu ich wytwarzanie pozostaje uzależnione od importu surowców i komponentów?

26. Czy Polska uczestniczy lub zamierza uczestniczyć we wspólnych europejskich inicjatywach zwiększania produkcji amunicji (m.in. w ramach programów ASAP i EDIP oraz wspólnych zamówień), w tym w mechanizmach wzajemnych gwarancji dostaw na wypadek kryzysu, oraz czy rozważa współpracę produkcyjną z przemysłem ukraińskim, dysponującym unikalnym doświadczeniem wojennym?

27. Czy MON planuje zwiększenie udziału amunicji precyzyjnej (naprowadzanej GPS lub laserowo) oraz amunicji krążącej w zapasach Sił Zbrojnych RP, co pozwala ograniczyć liczbę pocisków potrzebnych do wykonania zadania, i jaki docelowy udział takiej amunicji przyjęto?

VIII. Rozmieszczenie i odporność krajowego przemysłu obronnego na uderzenia

Jeden z rozmówców autora publikacji wskazuje, że produkcja wielu krajowych systemów uzbrojenia odbywa się w pojedynczych zakładach, najczęściej zlokalizowanych na Podkarpaciu, a utrata takiego zakładu oznaczałaby utratę istotnej części zdolności państwa – w tym zdolności do naprawy sprzętu, którego poza tym zakładem nikt nie potrafi remontować. W województwie podkarpackim, w stosunkowo niewielkiej odległości od wschodniej granicy państwa, znajdują się m.in. Huta Stalowa Wola (AHS Krab, BWP Borsuk) oraz Zakłady Metalowe Dezamet w Nowej Dębie (amunicja 155 mm), w których lokowane są także nowe inwestycje. Doświadczenia wojny w Ukrainie pokazują, że zakłady przemysłu obronnego, energetyka i węzły logistyczne należą do pierwszych i najczęstszych celów rosyjskich uderzeń rakietowych i dronowych, a w zasięgu rosyjskich pocisków manewrujących i balistycznych znajduje się całe terytorium Polski. Autor zauważa przy tym, że baterie systemu Patriot będą w stanie osłonić jedynie wybrane obiekty strategiczne. Geograficzna koncentracja potencjału produkcyjnego – przy relatywnie niewielkiej liczbie zakładów poza tym regionem, takich jak Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne w Poznaniu czy Bumar-Łabędy w Gliwicach – może zatem stanowić istotną podatność w razie konfliktu zbrojnego.

28. Czy MON, we współpracy z ministrem właściwym do spraw aktywów państwowych, sporządził analizę podatności krajowego potencjału przemysłowo-obronnego na uderzenia rakietowe, ataki dronów i dywersję, uwzględniającą jego koncentrację geograficzną? Jaki odsetek krajowych zdolności produkcyjnych w zakresie amunicji artyleryjskiej, armatohaubic i bojowych wozów piechoty oraz materiałów wybuchowych i prochów przypada na zakłady zlokalizowane w województwie podkarpackim?

29. Jakimi kryteriami – w szczególności bezpieczeństwa militarnego, odległości od granic państwa, dostępności kadr i infrastruktury – kierują się MON i Polska Grupa Zbrojeniowa przy wyborze lokalizacji nowych inwestycji w przemyśle obronnym, w tym finansowanych z instrumentu SAFE i Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych? Czy przy tych decyzjach analizowano możliwość lokowania nowych zdolności w zachodniej i północnej części kraju?

30. Czy MON planuje zdublowanie kluczowych linii produkcyjnych i remontowych w innych regionach kraju lub u państw sojuszniczych, a także utrzymywanie rezerwowych zdolności, kopii dokumentacji technicznej i zapasowego oprzyrządowania pozwalających odtworzyć produkcję po zniszczeniu zakładu? Jeśli tak, których zdolności to dotyczy i w jakim terminie zostanie to zrealizowane?

31. Jakie środki ochrony zakładów przemysłu obronnego są realizowane lub planowane, w szczególności: czy zakłady te zostały ujęte jako obiekty priorytetowe w planach osłony przez systemy Wisła, Narew i SAN, czy przewiduje się fizyczne wzmocnienie i maskowanie infrastruktury krytycznej, przeniesienie części procesów do obiektów chronionych oraz zapewnienie rezerwowego zasilania energią?

32. Czy dla zakładów przemysłu obronnego przygotowano i przećwiczono plany ciągłości działania oraz relokacji lub rozproszenia produkcji na wypadek wojny – z uwzględnieniem doświadczeń ukraińskich, gdzie produkcję uzbrojenia rozproszono w wielu mniejszych, trudniejszych do zlokalizowania i zniszczenia zakładach? IX. Przejrzystość i nadzór nad wydatkami

33. Czy w umowach z dostawcami zagranicznymi stosowane są klauzule antykorupcyjne, w tym obowiązek ujawniania pośredników i wynagrodzeń za usługi doradcze związane z zawarciem kontraktu?

34. Czy MON rozważa publikowanie corocznego, jawnego raportu z realizacji kluczowych programów modernizacji technicznej (harmonogramy, koszty, opóźnienia, poziom polonizacji), na wzór rozwiązań stosowanych w innych państwach NATO, np. w Wielkiej Brytanii?

35. Jakie konkretne działania MON zamierza wdrożyć w ciągu najbliższych 24 miesięcy, aby zwiększyć suwerenność technologiczną Polski, ograniczyć zależność od zagranicznych dostawców oraz zapewnić krajowe zdolności produkcyjne, remontowe i serwisowe dla kluczowych systemów uzbrojenia?

Z poważaniem

Inne interpelacje: Klaudia Jachira

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji