Interpelacja nr 20559

Interpelacja w sprawie nowelizacji przepisów regulujących system świadczeń emerytalno-rentowych i socjalnych w zakresie umożliwienia dzieciom rodziców z niepełnosprawnością pobierającym rentę socjalną otrzymania renty socjalnej rodzinnej lub innego świadczenia uzupełniającego po ich śmierci

Adresat: minister rodziny, pracy i polityki społecznej

Data wpływu: 2026-10-21

Treść interpelacji

Szanowna Pani Ministro,

zwracam się do Pani z interpelacją w imieniu opiekunów małoletnich dzieci, których rodzice byli osobami z niepełnosprawnością i po ich śmierci dzieciom nie przysługuje tzw. renta rodzinna.

Zgodnie z obowiązującym prawem dziecku osoby niepełnosprawnej, samej utrzymującej się z renty socjalnej, nie przysługuje po śmierci rodzica renta rodzinna ani inne świadczenie uzupełniające (chyba że zmarły rodzic w chwili śmierci miał prawo do emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy albo spełniał warunki do jednego z tych świadczeń), ponieważ renta socjalna jest świadczeniem nieskładkowym i indywidualnym, wygasającym z chwilą śmierci osoby uprawnionej. Szczególnie dotkliwe są skutki tej sytuacji, gdy zmarły rodzic był osobą samodzielnie wychowującą dziecko, a drugi z opiekunów dziecka jest nieznany, pozbawiony praw rodzicielskich lub z innych przyczyn nie uczestniczy w życiu dziecka ani nie partycypuje w kosztach jego utrzymania i wychowania. W związku z tym dzieci, których jedynym opiekunem był rodzic z niepełnosprawnością pobierający rentę socjalną, pozostają bez jakiejkolwiek formy zabezpieczenia socjalnego po jego śmierci. Mamy tu do czynienia ze zbiegiem szeregu okoliczności negatywnie wpływających nie tylko na dobrostan dziecka, lecz także na zabezpieczenie jego podstawowych potrzeb na poziomie materialno-bytowym.

Na mocy Konwencji o prawach dziecka sprawą nadrzędną powinno być jak najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka. Obowiązująca konstytucja zapewnia obowiązek ochrony praw dziecka. Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej ma uwzględnić dobro rodziny, a zwłaszcza tej, która jest w trudnej sytuacji społecznej i materialnej.

27 sierpnia 2025 r. rzeczniczka praw dziecka Monika Horna-Cieślak zwróciła się do ministerstwa o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w celu umożliwienia dzieciom rodziców z niepełnosprawnością otrzymania po ich śmierci renty socjalnej rodzinnej lub innego świadczenia uzupełniającego. RPD zwróciła się również do resortu o wprowadzenie procedur interwencyjnych zobowiązujących ośrodki pomocy społecznej lub powiatowe centra pomocy rodzinie do automatycznego uruchamiania wsparcia w przypadku śmierci rodzica pobierającego rentę socjalną, gdy dziecko pozostaje bez opieki lub środków do życia. Zdaniem rzeczniczki praw dziecka istnieje luka prawna, która prowadzi do poważnego naruszenia zasady równości i sprawiedliwości społecznej oraz zagraża realizacji prawa dziecka do godziwych warunków socjalnych, w tym prawa do odpowiedniego poziomu życia, ochrony i opieki.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

Czy ministerstwo planuje nowelizację ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub wprowadzenie świadczenia przysługującego dzieciom małoletnim lub pełnoletnim uczącym się po śmierci rodzica utrzymującego się z renty socjalnej, który nie miał ustalonego prawa do emerytury ani renty z tytułu niezdolności do pracy, ani nie spełniał warunków do jednego z tych świadczeń?

Czy ministerstwo planuje nowelizację ustawy o pomocy społecznej w kwestii automatycznego uruchomienia wsparcia dla dziecka w przypadku śmierci rodzica pobierającego rentę socjalną? Jeżeli tak, od kiedy i w jakiej formie?

Z wyrazami szacunku

Maciej Konieczny Poseł na Sejm RP

Inne interpelacje: Maciej Konieczny

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji