Interpelacja nr 20865
Interpelacja w sprawie współpracy Narodowego Centrum Nauki z podmiotami naukowymi związanymi z Państwem Izrael
Adresat: minister nauki i szkolnictwa wyższego
Data wpływu: 2026-11-03
W skrócie
Posłowie Maciej Konieczny interpeluje ministra nauki, żądając zawieszenia współpracy Narodowego Centrum Nauki z izraelskimi podmiotami naukowymi ze względu na zarzuty ludobójstwa i naruszenia prawa międzynarodowego w Strefie Gazy. Zapytano o wprowadzenie sankcji formalnych w konkursach NCN oraz o szczegółowe dane dotyczące obecnych projektów z izraelskimi partnerami.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Szanowny Panie Ministrze!
w marcu 2022 r. Narodowe Centrum Nauki (NCN) podjęło decyzję o zawieszeniu współpracy z jednostkami naukowymi z Rosji. Wstrzymano wówczas możliwość składania wniosków o finansowanie projektów, w ramach których zaplanowano współpracę z tymi jednostkami, a także wprowadzono obowiązek zawieszenia współpracy z tymi jednostkami w projektach już trwających lub będących w trakcie oceny. Ponadto 8 grudnia 2022 r. na mocy uchwały Rady NCN nr 136/2022 ustalono, że we wnioskach składanych w konkursach NCN nie można planować jakiejkolwiek współpracy podmiotów polskich z podmiotami rosyjskimi pod rygorem odrzucenia wniosku ze względów formalnych. Powodem tych decyzji była rosyjska inwazja na Ukrainę, w związku z którą uznano, że przedstawiciele świata nauki powinni powstrzymać się od podejmowania jakiejkolwiek współpracy z podmiotami związanymi z Federacją Rosyjską i badaczami finansowanymi przez takie podmioty.
Przyjmując tę argumentację, należy uznać, że zasadne jest podjęcie analogicznych działań w stosunku do podmiotów naukowych związanych z państwem Izrael. Izrael jest bowiem odpowiedzialny za bezprecedensowe ludobójstwo w Strefie Gazy, przesiedlenia ludności na dużą skalę oraz systematyczne niszczenie szpitali i placówek medycznych w Strefie Gazy. Państwo to wprowadziło również blokadę pomocy humanitarnej, co może zostać uznane za wykorzystywanie głodu jako metody prowadzenia wojny. Izrael narusza wiele zasad i obowiązków wynikających z prawa międzynarodowego i nie wywiązuje się z obowiązku zapobiegania zbrodni ludobójstwa, który wskazano w orzeczeniu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości.
W związku z powyższym, z uwagi na nadzór sprawowany przez Pana Ministra nad Narodowym Centrum Nauki, zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy planowane jest podjęcie działań mających na celu zawieszenie współpracy z podmiotami związanymi z Państwem Izrael w ramach projektów finansowanych przez NCN, w szczególności:
a) ustalenie, że we wnioskach składanych w konkursach NCN nie można planować jakiejkolwiek współpracy podmiotów polskich z podmiotami związanymi z Państwem Izrael, pod rygorem odrzucenia wniosku ze względów formalnych,
b) w przypadku wniosków będących w trakcie oceny, w ramach których zaplanowano współpracę z podmiotami związanymi z Państwem Izrael, wprowadzenie wymogu, że do uzyskania finansowania konieczna jest zmiana tego podmiotu na podmiot niezwiązany z Izraelem,
c) w przypadku trwających projektów wprowadzenie wymogu zawieszenia w nich wszelkiej współpracy z podmiotami związanymi z Państwem Izrael, w tym odwołania wszystkich wyjazdów osób realizujących te projekty do izraelskich jednostek naukowych oraz przyjazdów naukowców z Izraela do Polski?
2. Proszę także o:
a) informację, w ilu obecnie trwających projektach finansowanych ze środków NCN przewidziano współpracę z podmiotami związanymi z Państwem Izrael, do których zalicza się:
(i) osoby prawne, których siedziba statutowa, administracja centralna lub główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się na terenie Izraela,
(ii) podmioty zależne lub podmioty powiązane pozostające pod kontrolą podmiotów, o których mowa w lit. a (i),
(iii) oddziały podmiotów, o których mowa w lit. a (i), działające w Izraelu;
b) przekazanie zestawienia tych projektów wraz ze wskazaniem:
— konkursu, w ramach którego zostały przyznane środki,
— dat rozpoczęcia i zakończenia projektu oraz
— wysokości środków finansowych przyznanych na realizację projektu.
Z wyrazami szacunku
Maciej Konieczny
Poseł na Sejm RP
Inne interpelacje: Maciej Konieczny
- Interpelacja w sprawie współpracy instytucji publicznych z Palantir Technologies Inc.
26.10.2026 · nr 20700 · minister obrony narodowej
- Interpelacja w sprawie wyłączeń środowiskowych i jawności kluczowych inwestycji przemysłu obronnego
26.10.2026 · nr 20683 · minister klimatu i środowiska, minister obrony narodowej
- Interpelacja w sprawie nowelizacji przepisów regulujących system świadczeń emerytalno-rentowych i socjalnych w zakresie umożliwienia dzieciom rodziców z…
21.10.2026 · nr 20559 · minister rodziny, pracy i polityki społecznej
- Interpelacja w sprawie wydłużających się terminów komisji lekarskich warunkujących przyznanie świadczeń niezbędnych do kontynuowania i finansowania leczenia
21.10.2026 · nr 20558 · minister rodziny, pracy i polityki społecznej
- Interpelacja w sprawie sytuacji Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu Dolnym w świetle zachodzących w tej placówce przemian organizacyjnych i merytorycznych
15.09.2026 · nr 19825 · minister kultury i dziedzictwa narodowego
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji