Interpelacja nr 20865

Interpelacja w sprawie współpracy Narodowego Centrum Nauki z podmiotami naukowymi związanymi z Państwem Izrael

Adresat: minister nauki i szkolnictwa wyższego

Data wpływu: 2026-11-03

W skrócie

Posłowie Maciej Konieczny interpeluje ministra nauki, żądając zawieszenia współpracy Narodowego Centrum Nauki z izraelskimi podmiotami naukowymi ze względu na zarzuty ludobójstwa i naruszenia prawa międzynarodowego w Strefie Gazy. Zapytano o wprowadzenie sankcji formalnych w konkursach NCN oraz o szczegółowe dane dotyczące obecnych projektów z izraelskimi partnerami.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Szanowny Panie Ministrze!

w marcu 2022 r. Narodowe Centrum Nauki (NCN) podjęło decyzję o zawieszeniu współpracy z jednostkami naukowymi z Rosji. Wstrzymano wówczas możliwość składania wniosków o finansowanie projektów, w ramach których zaplanowano współpracę z tymi jednostkami, a także wprowadzono obowiązek zawieszenia współpracy z tymi jednostkami w projektach już trwających lub będących w trakcie oceny. Ponadto 8 grudnia 2022 r. na mocy uchwały Rady NCN nr 136/2022 ustalono, że we wnioskach składanych w konkursach NCN nie można planować jakiejkolwiek współpracy podmiotów polskich z podmiotami rosyjskimi pod rygorem odrzucenia wniosku ze względów formalnych. Powodem tych decyzji była rosyjska inwazja na Ukrainę, w związku z którą uznano, że przedstawiciele świata nauki powinni powstrzymać się od podejmowania jakiejkolwiek współpracy z podmiotami związanymi z Federacją Rosyjską i badaczami finansowanymi przez takie podmioty.

Przyjmując tę argumentację, należy uznać, że zasadne jest podjęcie analogicznych działań w stosunku do podmiotów naukowych związanych z państwem Izrael. Izrael jest bowiem odpowiedzialny za bezprecedensowe ludobójstwo w Strefie Gazy, przesiedlenia ludności na dużą skalę oraz systematyczne niszczenie szpitali i placówek medycznych w Strefie Gazy. Państwo to wprowadziło również blokadę pomocy humanitarnej, co może zostać uznane za wykorzystywanie głodu jako metody prowadzenia wojny. Izrael narusza wiele zasad i obowiązków wynikających z prawa międzynarodowego i nie wywiązuje się z obowiązku zapobiegania zbrodni ludobójstwa, który wskazano w orzeczeniu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości.

W związku z powyższym, z uwagi na nadzór sprawowany przez Pana Ministra nad Narodowym Centrum Nauki, zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy planowane jest podjęcie działań mających na celu zawieszenie współpracy z podmiotami związanymi z Państwem Izrael w ramach projektów finansowanych przez NCN, w szczególności:

a) ustalenie, że we wnioskach składanych w konkursach NCN nie można planować jakiejkolwiek współpracy podmiotów polskich z podmiotami związanymi z Państwem Izrael, pod rygorem odrzucenia wniosku ze względów formalnych,

b) w przypadku wniosków będących w trakcie oceny, w ramach których zaplanowano współpracę z podmiotami związanymi z Państwem Izrael, wprowadzenie wymogu, że do uzyskania finansowania konieczna jest zmiana tego podmiotu na podmiot niezwiązany z Izraelem,

c) w przypadku trwających projektów wprowadzenie wymogu zawieszenia w nich wszelkiej współpracy z podmiotami związanymi z Państwem Izrael, w tym odwołania wszystkich wyjazdów osób realizujących te projekty do izraelskich jednostek naukowych oraz przyjazdów naukowców z Izraela do Polski?

2. Proszę także o:

a) informację, w ilu obecnie trwających projektach finansowanych ze środków NCN przewidziano współpracę z podmiotami związanymi z Państwem Izrael, do których zalicza się:

(i) osoby prawne, których siedziba statutowa, administracja centralna lub główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się na terenie Izraela,

(ii) podmioty zależne lub podmioty powiązane pozostające pod kontrolą podmiotów, o których mowa w lit. a (i),

(iii) oddziały podmiotów, o których mowa w lit. a (i), działające w Izraelu;

b) przekazanie zestawienia tych projektów wraz ze wskazaniem:

— konkursu, w ramach którego zostały przyznane środki,

— dat rozpoczęcia i zakończenia projektu oraz

— wysokości środków finansowych przyznanych na realizację projektu.

Z wyrazami szacunku

Maciej Konieczny

Poseł na Sejm RP

Inne interpelacje: Maciej Konieczny

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji