Interpelacja nr 20594
Interpelacja w sprawie niezaspokojonych potrzeb terapeutycznych pacjentów z przewlekłą białaczką limfocytową i chłoniakiem z komórek płaszcza
Adresat: minister zdrowia
Data wpływu: 2026-10-21
W skrócie
Posłanek Michał Połuboczek zwraca się do ministra zdrowia z prośbą o wyjaśnienie braku refundacji pirtobrutynibu – leku dla pacjentów z zaawansowanymi postaciami białaczki limfocytowej i chłoniaka z komórek płaszcza, którzy nie odpowiadają na dostępne terapie. Podkreśla pilną potrzebę dostępu do tego leku, wskazanego przez ekspertów, oraz krytykuje brak postępów w procesie refundacyjnym pomimo negatywnych rekomendacji AOTMiT.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Szanowna Pani Minister!
Zwracam się do Pani Minister w związku z sygnałami napływającymi ze środowiska pacjentów z nowotworami krwi oraz lekarzy zajmujących się ich leczeniem. W ostatnich latach w Polsce znacząco poszerzono dostęp do nowoczesnych terapii hematoonkologicznych. Nadal istnieją jednak grupy pacjentów, dla których po niepowodzeniu kolejnych linii leczenia dostępne możliwości terapeutyczne są bardzo ograniczone.
Problem ten dotyczy w szczególności części pacjentów z przewlekłą białaczką limfocytową (PBL) po niepowodzeniu zarówno kowalencyjnego inhibitora kinazy Brutona (BTK), jak i terapii opartej na wenetoklaksie, a także pacjentów z nawrotowym lub opornym chłoniakiem z komórek płaszcza (MCL), u których doszło do niepowodzenia leczenia inhibitorem BTK i którzy nie kwalifikują się do terapii CAR-T.
Jedną z możliwych opcji leczenia tych chorych jest pirtobrutynib – odwracalny, niekowalencyjny inhibitor BTK. Mechanizm działania leku umożliwia zachowanie aktywności również w części przypadków, w których doszło do niepowodzenia wcześniejszego leczenia kowalencyjnymi inhibitorami BTK, w tym w związku z mutacją C481.
W badaniu fazy I/II BRUIN, obejmującym intensywnie wcześniej leczonych pacjentów z PBL lub chłoniakiem z małych limfocytów, którzy otrzymywali wcześniej inhibitor BTK, odpowiedź na leczenie pirtobrutynibem uzyskano u 73,3 proc. chorych, a mediana przeżycia bez progresji choroby wyniosła 19,6 miesiąca. W grupie pacjentów z MCL leczonych wcześniej kowalencyjnym inhibitorem BTK odpowiedź na leczenie uzyskano u 57,8 proc. chorych, w tym całkowitą odpowiedź u 20 proc. pacjentów. Mediana czasu trwania odpowiedzi wśród odpowiadających na leczenie pacjentów z MCL wyniosła 21,6 miesiąca.
Jednocześnie należy podkreślić, że dane dotyczące MCL pochodziły przede wszystkim z badania jednoramiennego, co ogranicza możliwość bezpośredniego porównania pirtobrutynibu z innymi dostępnymi metodami leczenia. Nie zmienia to jednak faktu, że lek wykazał aktywność w populacji o szczególnie niekorzystnym rokowaniu i po wielu wcześniejszych liniach terapii.
W retrospektywnym badaniu pacjentów z MCL, u których doszło do progresji podczas leczenia ibrutynibem, mediana przeżycia całkowitego liczona od zakończenia tej terapii wyniosła 2,9 miesiąca. Wyniki te pochodzą z okresu wcześniejszej dostępności terapii ratunkowych, potwierdzają jednak bardzo niekorzystne rokowanie pacjentów po niepowodzeniu inhibitora BTK.
Pirtobrutynib ma postać tabletek i jest stosowany doustnie raz na dobę, co umożliwia prowadzenie leczenia w warunkach ambulatoryjnych. W badaniu BRUIN odsetek pacjentów, którzy zakończyli terapię z powodu działań niepożądanych związanych z leczeniem, wynosił 2,8 proc. w grupie chorych na PBL lub chłoniaka z małych limfocytów oraz około 3 proc. w grupie pacjentów z MCL.
Wnioski o objęcie pirtobrutynibu refundacją w ramach programu lekowego B.79 „Leczenie chorych na przewlekłą białaczkę limfocytową” oraz programu lekowego B.12.FM „Leczenie chorych na chłoniaki B-komórkowe” zostały przekazane do Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. W dniu 30 kwietnia 2026 r. prezes AOTMiT wydał rekomendacje nr 49/2026 i 50/2026, w których nie zarekomendował objęcia pirtobrutynibu refundacją na warunkach przedstawionych we wnioskach.
W odniesieniu do PBL agencja wskazała między innymi na brak odpowiednich danych pozwalających na wiarygodne porównanie pirtobrutynibu z najbardziej adekwatnymi, refundowanymi schematami opartymi na wenetoklaksie, niepewność analiz ekonomicznych oraz przewidywany wzrost wydatków płatnika publicznego. W przypadku MCL zwrócono uwagę przede wszystkim na ograniczenia dostępnych danych klinicznych, brak bezpośredniego porównania z refundowanymi metodami leczenia, niepewność analizy ekonomicznej i przewidywany wpływ refundacji na budżet.
Negatywna rekomendacja AOTMiT nie jest jednak równoznaczna z ostateczną decyzją ministra zdrowia. Dlatego pacjenci i lekarze oczekują informacji, czy postępowania refundacyjne są nadal prowadzone oraz czy możliwe jest uzgodnienie warunków finansowania odpowiadających zarówno potrzebom chorych, jak i możliwościom płatnika publicznego.
W MCL refundowane są określone schematy chemio- i immunochemioterapii, a część pacjentów może zostać zakwalifikowana do terapii CAR-T. Dostęp do CAR-T jest jednak ograniczony kryteriami programu lekowego, stanem sprawności chorego oraz koniecznością leczenia w wyspecjalizowanym ośrodku. Pirtobrutynib mógłby stanowić opcję w szczególności dla pacjentów niekwalifikujących się do CAR-T, oczekujących na terapię komórkową albo wymagających leczenia po jej niepowodzeniu.
W PBL istnieją refundowane schematy oparte na inhibitorach BTK i wenetoklaksie. Szczególnie trudna pozostaje jednak sytuacja pacjentów, u których wykorzystano już obie podstawowe klasy leków celowanych i doszło do progresji choroby albo nietolerancji leczenia. Niezbędne jest zatem precyzyjne określenie, jakie finansowane ze środków publicznych możliwości leczenia są dostępne dla tej grupy.
Pirtobrutynib został wskazany w dwóch odrębnych pozycjach zestawienia TOP10 Hemato 2026, opracowanego przez ekspertów Polskiego Towarzystwa Hematologicznego i Transfuzjologicznego: w leczeniu PBL po wcześniejszej terapii inhibitorem BTK oraz w leczeniu nawrotowego lub opornego MCL po wcześniejszej terapii inhibitorem BTK. Zestawienie to prezentuje najpilniejsze, zdaniem środowiska hematologicznego, potrzeby refundacyjne w polskiej hematoonkologii.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy po wydaniu przez prezesa AOTMiT negatywnych rekomendacji nr 49/2026 i 50/2026 postępowania dotyczące objęcia pirtobrutynibu refundacją w leczeniu PBL i MCL są nadal prowadzone? Jeżeli tak, na jakim etapie znajdują się obecnie?
Czy po wydaniu rekomendacji AOTMiT prowadzone były lub są negocjacje z podmiotem odpowiedzialnym dotyczące ceny pirtobrutynibu, instrumentów dzielenia ryzyka albo zawężenia kryteriów kwalifikacji do leczenia? Jakie warunki musiałyby zostać spełnione, aby możliwe było wydanie pozytywnej decyzji refundacyjnej?
Czy Ministerstwo Zdrowia lub Narodowy Fundusz Zdrowia oszacowały liczbę pacjentów z PBL, u których doszło do niepowodzenia leczenia zarówno kowalencyjnym inhibitorem BTK, jak i terapią opartą na wenetoklaksie? Jeżeli tak, ilu pacjentów znajduje się obecnie w takiej sytuacji i jakie refundowane możliwości leczenia są im dostępne?
Ilu pacjentów z MCL po niepowodzeniu leczenia inhibitorem BTK spełnia kryteria kwalifikacji do refundowanej terapii CAR-T, ilu pacjentów faktycznie rozpoczęło takie leczenie w latach 2024–2026 oraz ilu chorych nie zostało do niego zakwalifikowanych?
Jakie refundowane opcje terapeutyczne są obecnie dostępne dla pacjentów z MCL po niepowodzeniu inhibitora BTK, którzy nie kwalifikują się do CAR-T, oraz dla pacjentów, u których terapia CAR-T okazała się nieskuteczna?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa objęcie refundacją pozostałych terapii i wskazań ujętych w TOP10 Hemato 2026? Które z nich są obecnie przedmiotem postępowań refundacyjnych i na jakim etapie znajdują się te postępowania?
Inne interpelacje: Michał Połuboczek
- Interpelacja w sprawie kosztów zatrudnienia oraz zapewnienia wykwalifikowanej kadry do obsługi systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP)…
12.10.2026 · nr 20371 · minister klimatu i środowiska
- Interpelacja w sprawie kosztów fiskalizacji sprzedaży oraz możliwości zwiększenia dochodów budżetu państwa poprzez szersze wykorzystanie kas rejestrujących…
06.10.2026 · nr 20236 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie dyskryminacji na tle narodowościowym oraz mobbingu pracowników polskiej mniejszości narodowej przez obecną administrację samorządu…
28.09.2026 · nr 20125 · minister spraw zagranicznych
- Interpelacja w sprawie luk prawnych, terminów powiadamiania i rozkładu odpowiedzialności utrudniających testowanie i prezentowanie Siłom Zbrojnym RP…
23.09.2026 · nr 20011 · minister obrony narodowej
- Interpelacja w sprawie rozszerzenia możliwości stosowania kas rejestrujących mających postać oprogramowania
21.09.2026 · nr 19929 · minister finansów i gospodarki
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji