Interpelacja nr 20686
Interpelacja w sprawie planowanych ograniczeń finansowania Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i Funduszu Solidarnościowego w 2027 r. oraz zagrożenia dostępności usług asystencji osobistej i opieki wytchnieniowej
Adresat: minister rodziny, pracy i polityki społecznej
Data wpływu: 2026-10-26
W skrócie
Posłowie zwracają się z interpelacją dotyczącą planowanych drastycznych cięć w finansowaniu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) oraz Funduszu Solidarnościowego w 2027 r., co zagraża dostępności kluczowych usług asystencji osobistej i opieki wytchnieniowej dla osób niepełnosprawnych. Zdaniem posłów, ograniczenia o ponad 75% mogą doprowadzić do likwidacji projektów, utraty zatrudnienia dla asystentów oraz pogorszenia jakości życia osób z niepełnosprawnościami, naruszając zobowiązania międzynarodowe Polski.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją dotyczącą niezwykle niepokojących informacji o planowanych ograniczeniach środków finansowych przeznaczonych na realizację programów wspierających osoby z niepełnosprawnościami oraz ich rodziny w 2027 roku.
Sprawa ta budzi szczególne zaniepokojenie w kontekście stanowiska Polskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami, które w piśmie z dnia 30 września 2026 r., skierowanym do prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz prezesa Rady Ministrów, alarmuje o możliwych dramatycznych konsekwencjach ograniczenia finansowania podstawowych usług społecznych.
Z przedstawionych przez organizację informacji wynika, że w projekcie budżetu państwa na 2027 rok przewidziano znaczące zmniejszenie dotacji budżetowej dla Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz środków przeznaczonych na programy resortowe realizowane z Funduszu Solidarnościowego.
Według Polskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami dotacja z budżetu państwa do PFRON ma zostać ograniczona o ponad 488,4 mln zł, tj. o około 75% w stosunku do roku 2026.
Jednocześnie środki na programy resortowe Funduszu Solidarnościowego mają zostać zmniejszone o około 486,8 mln zł, w tym na programy asystencji osobistej o ponad 223,8 mln zł, a na opiekę wytchnieniową o około 218,3 mln zł.
Szczególnie alarmujące są szacunki wskazujące, że ograniczenia finansowania PFRON mogą zagrozić kontynuacji około 550 projektów i działalności 90 placówek, natomiast zmniejszenie finansowania asystencji osobistej może oznaczać utratę około 3,7 mln godzin usług asystenckich rocznie.
Konsekwencją tych decyzji może być również utrata zatrudnienia przez około 2400 asystentów osobistych.
Należy wyraźnie podkreślić, że za każdą z tych liczb stoją konkretni ludzie - osoby z niepełnosprawnościami, ich rodziny, opiekunowie oraz pracownicy świadczący usługi wsparcia.
Asystencja osobista i opieka wytchnieniowa nie są świadczeniami o charakterze dodatkowym czy luksusowym. Stanowią podstawowe instrumenty umożliwiające osobom z niepełnosprawnościami prowadzenie możliwie niezależnego życia, podejmowanie zatrudnienia, korzystanie z edukacji oraz uczestnictwo w życiu społecznym.
Dla wielu rodzin opieka wytchnieniowa jest jedyną możliwością uzyskania czasowego odciążenia od nieprzerwanej opieki nad osobą wymagającą stałej pomocy.
Ograniczenie dostępności tych usług może prowadzić do pogorszenia sytuacji zdrowotnej i psychicznej opiekunów, rezygnacji z aktywności zawodowej, pogłębienia wykluczenia społecznego oraz zwiększenia zapotrzebowania na inne, często znacznie kosztowniejsze formy pomocy instytucjonalnej.
Niepokój budzi również sytuacja jednostek samorządu terytorialnego oraz organizacji pozarządowych, które w wielu przypadkach stanowią podstawę lokalnego systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami.
Zmniejszenie finansowania może spowodować ograniczenie liczby godzin świadczonych usług, zmniejszenie liczby uczestników programów, a nawet całkowite zaprzestanie ich realizacji w niektórych gminach i powiatach.
Warto przypomnieć, że Polska, ratyfikując Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, zobowiązała się do podejmowania działań na rzecz zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami możliwości niezależnego życia i pełnego uczestnictwa w społeczeństwie.
Tymczasem proponowane ograniczenia finansowania mogą pozostawać w sprzeczności z kierunkiem rozwoju systemu wsparcia wynikającym z tych zobowiązań.
W mojej ocenie szczególnie niezrozumiałe jest ograniczanie finansowania programów, których zapotrzebowanie społeczne systematycznie rośnie, a dostępność nadal pozostaje niewystarczająca.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdza informacje Polskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami dotyczące planowanego zmniejszenia dotacji budżetowej dla PFRON o ponad 488,4 mln zł w 2027 roku?
2. Jakie są szczegółowe przyczyny planowanego ograniczenia dotacji budżetowej dla PFRON i jakie zadania funduszu zostaną bezpośrednio dotknięte tymi zmianami?
3. Czy zmniejszenie dotacji z budżetu państwa zostanie zrekompensowane zwiększeniem innych przychodów PFRON? Jeżeli tak, proszę o wskazanie źródeł oraz wysokości dodatkowego finansowania.
4. Czy ministerstwo potwierdza planowane ograniczenie środków na programy resortowe finansowane z Funduszu Solidarnościowego o około 486,8 mln zł w stosunku do 2026 roku?
5. Jakie kwoty przeznaczono w latach 2025 i 2026 oraz zaplanowano na 2027 rok na realizację poszczególnych programów asystencji osobistej i opieki wytchnieniowej, z podziałem na programy realizowane przez samorządy i organizacje pozarządowe?
6. Z jakich powodów zaplanowano zmniejszenie finansowania programów asystencji osobistej o ponad 223,8 mln zł, mimo utrzymującego się wysokiego zapotrzebowania społecznego na tego rodzaju usługi?
7. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę, ile osób z niepełnosprawnościami może utracić dostęp do usług asystencji osobistej lub otrzymać mniejszą liczbę godzin wsparcia w 2027 roku? Proszę o przedstawienie wyników tej analizy.
8. Czy ministerstwo potwierdza, że ograniczenie finansowania może skutkować zmniejszeniem liczby godzin usług asystenckich o około 3,7 mln rocznie oraz zagrożeniem zatrudnienia około 2400 asystentów osobistych?
9. Jakie są przyczyny planowanego ograniczenia środków na programy opieki wytchnieniowej o około 218,3 mln zł, tj. o ponad 75% w stosunku do roku 2026?
10. Ile rodzin i opiekunów korzystało z programów opieki wytchnieniowej w 2025 i 2026 roku oraz ile osób będzie mogło skorzystać z tej formy wsparcia w 2027 roku przy obecnie planowanym poziomie finansowania?
11. Czy ministerstwo posiada analizę skutków ograniczenia finansowania opieki wytchnieniowej dla aktywności zawodowej opiekunów osób z niepełnosprawnościami oraz ich sytuacji zdrowotnej i społecznej?
12. Czy prawdziwe są informacje, że ograniczenie finansowania PFRON może zagrozić kontynuacji około 550 projektów oraz działalności 90 placówek? Jeżeli tak, jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby zapobiec likwidacji lub ograniczeniu ich działalności?
13. Czy rząd przewiduje możliwość wprowadzenia dodatkowych środków finansowych lub mechanizmów zabezpieczających ciągłość realizacji programów przez organizacje pozarządowe i jednostki samorządu terytorialnego?
14. Czy przeprowadzono konsultacje społeczne dotyczące proponowanych ograniczeń finansowania z organizacjami reprezentującymi osoby z niepełnosprawnościami? Jeżeli tak, kiedy się odbyły i jakie stanowiska przedstawiono?
15. Czy ministerstwo planuje podjęcie rozmów z Polskim Forum Osób z Niepełnosprawnościami oraz innymi organizacjami społecznymi w celu wypracowania rozwiązań gwarantujących stabilne finansowanie usług wsparcia?
16. Czy Rada Ministrów rozważa korektę projektu budżetu państwa na 2027 rok i zwiększenie środków przeznaczonych na PFRON oraz Fundusz Solidarnościowy?
17. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby zagwarantować, że mieszkańcy mniejszych miejscowości, gmin wiejskich i powiatów o ograniczonych możliwościach finansowych nie zostaną pozbawieni dostępu do usług asystencji osobistej i opieki wytchnieniowej?
18. Na jakim etapie znajdują się prace nad systemowym uregulowaniem usług asystencji osobistej oraz jakie środki finansowe przewidziano na ich realizację po wejściu w życie planowanych rozwiązań ustawowych?
19. W jaki sposób rząd zamierza pogodzić ograniczenie finansowania usług społecznych z obowiązkami wynikającymi z Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, w szczególności z jej art. 19 dotyczącym niezależnego życia i włączenia w społeczeństwo?
20. Czy ministerstwo może zagwarantować, że w 2027 roku nie nastąpi zmniejszenie liczby osób objętych wsparciem, liczby godzin świadczonych usług oraz dostępności programów asystencji osobistej i opieki wytchnieniowej?
Oczekuję szczegółowej odpowiedzi na przedstawione pytania, popartej danymi finansowymi, analizami oraz informacją o konkretnych działaniach planowanych przez rząd.
Nie może być społecznej zgody na sytuację, w której poszukiwanie oszczędności budżetowych odbywa się kosztem osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin.
Państwo powinno gwarantować stabilność systemu wsparcia, a nie doprowadzać do sytuacji, w której osoby najbardziej potrzebujące pomocy żyją w niepewności, czy w kolejnym roku będą mogły liczyć na asystenta osobistego lub choćby kilka godzin opieki wytchnieniowej.
Wsparcie osób z niepełnosprawnościami nie może być traktowane jako wydatek, z którego najłatwiej zrezygnować. Jest ono miarą odpowiedzialności państwa za swoich obywateli.
Inne interpelacje: Bartłomiej Dorywalski
- Interpelacja w sprawie wdrożenia ogólnopolskich, spójnych procedur reagowania na alerty bezpieczeństwa publicznego i zagrożenia powietrzne w placówkach…
25.09.2026 · nr 20094 · minister edukacji, minister obrony narodowej, minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie programu "Ceny Paliwa Niżej" oraz wpływu wzrostu cen paliw na inflację
04.09.2026 · nr 19633 · minister energii, minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie wprowadzenia bezpłatnego wstępu oraz pierwszeństwa wejścia (obsługi poza kolejnością) do parków narodowych i krajobrazowych dla osób z…
20.07.2026 · nr 18733 · minister klimatu i środowiska
- Interpelacja w sprawie harmonogramu, finansowania oraz przyszłości morskiej farmy wiatrowej Baltic Power i infrastruktury towarzyszącej
17.07.2026 · nr 18694 · minister aktywów państwowych, minister infrastruktury
- Interpelacja w sprawie koniecznych korekt w systemie kaucyjnym, ochrony finansów samorządowych oraz dopuszczenia związków gmin do pełnienia roli operatorów…
16.07.2026 · nr 18651 · minister klimatu i środowiska
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji