Interpelacja nr 20811

Interpelacja w sprawie finansowania podwyżek dla nauczycieli i niedoborów w budżetach oświatowych

Adresat: minister edukacji

Data wpływu: 2026-10-30

W skrócie

Posłowie Marcin Józefaciuk interpeluje ministra edukacji w sprawie niedofinansowania podwyżek dla nauczycieli oraz niedoborów w budżetach oświatowych samorządów, zwłaszcza Radomia, w związku z brakiem przejrzystości w podziale środków i ich realnym przeznaczeniu. Zadaje precyzyjne pytania dotyczące kalkulacji kosztów, weryfikacji danych oraz mechanizmów finansowych, domagając się transparentności i konkretnych działań naprawczych.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Szanowna Pani Minister,

na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 191, 192 i 193 Regulaminu Sejmu zwracam się o wyjaśnienie, jak zapewnienia resortu o zabezpieczeniu podwyżek nauczycieli przekładają się na sytuację poszczególnych samorządów, w szczególności Radomia.

5 listopada 2025 r., podczas 44. posiedzenia Sejmu, sekretarz stanu w MEN Henryk Kiepura wskazał, że podwyżki o 3% dla wszystkich trzech grup nauczycieli uwzględniono w potrzebach oświatowych na 2026 r., a ich koszt z budżetu państwa wynosi 2,6 mld zł. Tymczasem uzasadnienie radomskiego projektu na druku nr 484 wiąże dodatkowe 100 mln zł deficytu przede wszystkim z oświatą i przewiduje jego sfinansowanie obligacjami. Zgoda rady na emisję wymaga odróżnienia od faktycznego pozyskania środków, gdyż według wyjaśnień skarbnika ostatnia seria 25 mln zł może nie być potrzebna.

Od 2025 r. potrzeby oświatowe są elementem nowego systemu dochodów JST. Nie oznacza to, że każdemu samorządowi przekazuje się odrębną dotację celową na podwyżki. Jednocześnie art. 30 ust. 8 Karty Nauczyciela przewiduje państwową gwarancję środków na ustawowe średnie wynagrodzenia wraz z pochodnymi i wskazanymi świadczeniami w dochodach JST.

Jako nauczyciel i były dyrektor szkoły oczekuję wyjaśnienia opartego na kosztach, danych i kalkulacjach. Sam wzrost ogólnopolskiej puli ani sam fakt emisji obligacji przez jedno miasto nie rozstrzygają, gdzie powstał niedobór.

Proszę o odpowiedź na następujące pytania

1. Znaczenie zapewnienia o finansowaniu

Czy zapewnienie o zabezpieczeniu podwyżek oznaczało pełne pokrycie oszacowanego przyrostu obowiązkowych kosztów wynagrodzeń i pochodnych w każdej JST, czy wyłącznie uwzględnienie określonej kwoty w kalkulacji ogólnopolskiej? Jak MEN sprawdził wykonanie tej deklaracji na poziomie poszczególnych samorządów?

2. Sposób wyliczenia kosztów

Proszę przedstawić kalkulację kwoty 2,6 mld zł, w tym okres i źródła danych, liczbę etatów, strukturę awansu, przyjęte składniki wynagrodzeń i pochodnych oraz założenia dotyczące zmian zatrudnienia. Jak odróżniono sam skutek podwyższenia stawek od wzrostu kosztów z innych przyczyn?

3. Kalkulacja dotycząca Radomia

Proszę przekazać metryczki potrzeb oświatowych Radomia na 2025 i 2026 r. oraz ich korekty, a także wskazać, jaki przyrost obowiązkowych kosztów płac przyjęto dla miasta. Jeżeli model nie pozwala wyodrębnić kwoty przypadającej na podwyżki w konkretnej JST, proszę jednoznacznie to stwierdzić i wyjaśnić, na jakiej podstawie oceniono wystarczalność jej finansowania.

4. Konfrontacja z rzeczywistymi kosztami

Czy MEN porównał dane przyjęte dla Radomia z rzeczywistą liczbą etatów, strukturą awansu i kosztami płac? Czy stwierdzono błędy lub nieaktualność danych SIO, odmienne założenia albo niedoszacowanie? Proszę podać wyniki takiej analizy lub wskazać, kiedy i w jakim zakresie zostanie przeprowadzona wspólnie z miastem i MF. Proszę we wspólnej analizie z MF oddzielić skutki zmian wynagrodzeń od zmian dochodów podatkowych, rekompensat, finansowania innych obowiązkowych zadań i lokalnego planowania budżetu.

5. Realizacja ustawowej gwarancji

W jaki sposób MEN weryfikuje, że dochody konkretnej JST pozwalają sfinansować zakres objęty art. 30 ust. 8 Karty Nauczyciela przy równoczesnym wykonywaniu pozostałych obowiązkowych zadań? Jaka procedura przewidziana jest w razie udokumentowanego niedoboru i który organ odpowiada za jego ocenę oraz ewentualne uzupełnienie finansowania?

6. Pełny koszt zmian prawa

Jak w finansowaniu na 2026 r. uwzględniono wzrost kosztów odpraw, nagród jubileuszowych, awansu, obowiązkowego wsparcia specjalistycznego i innych zmian przepisów? Proszę rozdzielić środki ujęte w pierwotnej kalkulacji od późniejszych uzupełnień oraz wskazać sposób rozliczenia tych pozycji dla Radomia.

7. Pozostałe koszty pracy szkół

W jaki sposób algorytm uwzględnia obowiązkowe koszty zatrudnienia administracji i obsługi, w tym zmiany płacy minimalnej? Czy w analizie sytuacji Radomia odrębnie oceniono niedobór dotyczący nauczycieli, pracowników niepedagogicznych i kosztów utrzymania placówek?

8. Rezerwa i korekty

Jakie kwoty z rezerwy oświatowej przyznano Radomiowi w 2026 r. lub zaproponowano do przyznania, z jakich tytułów i z jakim uzasadnieniem? Czy odmówiono miastu przyznania środków, a jeżeli tak, z jakich przyczyn? Proszę odrębnie wskazać wynik podziału za wzrost zakresu zadań, przewidzianego do 30 października 2026 r., oraz planowany termin przekazania środków. Jakie legalne instrumenty pozostają dostępne na udokumentowane niedobory nieobjęte kryteriami rezerwy? Czy wcześniej przyznane lub zapowiedziane uzupełnienia uwzględniono już w ocenie niedoboru, aby uniknąć ich ponownego zaliczenia jako dodatkowej pomocy?

9. Skala problemu

Ile JST zgłosiło w 2025 i 2026 r. trudności z finansowaniem obowiązkowych kosztów oświaty, na jakie łączne kwoty i jak resort rozpatrzył te zgłoszenia? Proszę przekazać dostępne zestawienie według JST i przyczyn, z wyodrębnieniem miast na prawach powiatu. Jeżeli resort nie prowadzi takiego rejestru, proszę wskazać, na jakich danych opiera ocenę wystarczalności finansowania.

10. Zmiany na 2027 rok

Czy MEN zamierza zweryfikować algorytm, dane wejściowe lub mechanizm uzupełnień na 2027 r. tak, aby ograniczyć powtarzanie się niedoborów płacowych? Proszę wskazać planowane działania, harmonogram, przewidywane skutki finansowe i sposób współpracy z MF oraz samorządami.

Proszę o odpowiedź oddzielnie na każdy punkt, z przekazaniem dostępnych kalkulacji i zestawień w formacie XLSX lub CSV oraz wskazaniem źródeł, dat i zakresu danych. W przypadku braku danych proszę określić, jakich informacji resort nie posiada i jak zamierza zweryfikować zgłaszany problem.

Celem interpelacji jest ustalenie, czy niedobory wynikają z kalkulacji państwowych, sposobu podziału dochodów, zmian kosztów czy lokalnego planowania, oraz wskazanie działań zapewniających terminowe wypłaty. Proszę o odpowiedź w terminie określonym w art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu.

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk

Inne interpelacje: Marcin Józefaciuk

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji