Interpelacja nr 20812
Interpelacja w sprawie dochodów samorządów i finansowania bieżących zadań oświatowych
Adresat: minister finansów i gospodarki
Data wpływu: 2026-10-30
W skrócie
Posłowie Marcin Józefaciuk interpeluje ministra finansów w sprawie niedostatecznego finansowania zadań oświatowych w Radomiu oraz nierównowagi dochodów samorządów w kontekście reformy dochodowej i podwyżek płac nauczycieli. Zadaje on precyzyjne pytania dotyczące konkretnych kwot, metodologii finansowania oraz ryzyka deficytu, domagając się transparentności i odpowiedzialności za stabilność oświaty lokalnej.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 191, 192 i 193 Regulaminu Sejmu zwracam się o przedstawienie danych i oceny adekwatności dochodów JST do kosztów obowiązkowych zadań oświatowych, w szczególności w Radomiu.
Uzasadnienie projektu emisji obligacji na druku nr 484 wskazuje, że dodatkowe 100 mln zł deficytu ma zabezpieczyć przede wszystkim zadania oświatowe. W towarzyszącym projekcie WPF zapisano na 2026 r. 54,1 mln zł ujemnego wyniku bieżącego i 1 587,7 mln zł długu. Na 2027 r. przewidziano już 130,1 mln zł nadwyżki bieżącej. Są to wartości planowane, których przyjęcie i ewentualne zmiany wymagają potwierdzenia.
Równocześnie MEN informował, że w potrzebach oświatowych na 2026 r. uwzględniono podwyżki nauczycieli o 3%, których koszt z budżetu państwa określono na 2,6 mld zł. Reforma dochodów JST wymaga oceny łącznych dochodów, a nie utożsamiania potrzeb oświatowych z odrębną dotacją celową. Potrzebne jest jednak sprawdzenie, jak ustawowe gwarancje finansowania działają w konkretnej jednostce.
Proszę o odpowiedź na następujące pytania
1. Dochody Radomia
Proszę zestawić dla Radomia wykonanie za 2024 i 2025 r. oraz plan i najnowszą prognozę wykonania na 2026 r. w zakresie PIT, CIT, subwencji ogólnej, dotacji i innych istotnych dochodów bieżących. Proszę odrębnie wskazać potrzeby oświatowe i pozostałe potrzeby finansowe, korekty oraz dodatkowe uzupełnienia, bez podwójnego liczenia kwot.
2. Skutek reformy
O jaką kwotę i na podstawie jakiej porównywalnej kalkulacji zmieniły się dochody Radomia wskutek reformy obowiązującej od 2025 r.? Proszę udostępnić wyliczenia dla 2025 i 2026 r. oraz wskazać, które zmiany dotyczą sposobu finansowania, które zakresu zadań, a które zmian kosztów. Czy wyższe dochody oszacowane na poziomie kraju przekładają się na wystarczalność dochodów każdej JST? Proszę również zweryfikować przytoczoną przez Moc Miasta ocenę prezydenta dotyczącą 500 mln zł ubytku po Polskim Ładzie i 250 mln zł rekompensaty. Proszę wskazać okres, metodologię, roczne dane, pozostałe uzupełnienia oraz sposób oddzielenia dochodów bieżących od wsparcia inwestycyjnego.
3. Finansowanie podwyżek
Jak w systemie dochodów Radomia uwzględniono przyrost obowiązkowych kosztów płac nauczycieli w 2025 i 2026 r.? Proszę wskazać sposób powiązania kalkulacji MEN z ustaleniem dochodów JST. Jeżeli nie istnieje odrębnie identyfikowalny transfer na podwyżki, proszę podać metodę sprawdzania, czy cały system dochodów zapewnia środki na ustawowy zakres wynagrodzeń.
4. Wykonanie gwarancji finansowania
Jak MF, we współpracy z MEN, weryfikuje realizację art. 30 ust. 8 Karty Nauczyciela oraz zasady adekwatności dochodów JST do zadań publicznych? Czy opracowano procedurę analizy udokumentowanego niedoboru obowiązkowych kosztów oświaty w konkretnej jednostce? Proszę wskazać kryteria, właściwe organy i możliwe rozstrzygnięcia.
5. Bieżąca sytuacja i płynność
Jak MF ocenia sytuację Radomia na podstawie najświeższych dostępnych sprawozdań i WPF? Proszę podać wynik bieżący, zobowiązania wymagalne, dług i koszty jego obsługi, wyraźnie rozdzielając wykonanie od planu. Czy zidentyfikowano ryzyko trudności z terminowym regulowaniem zobowiązań, a jeżeli tak, jakie działania podjęto?
6. Reguły fiskalne i prognoza
Jakie znaczenie dla oceny sytuacji Radomia mają art. 242 i 243 ustawy o finansach publicznych oraz właściwe przepisy przejściowe? Proszę wskazać dostępne ustalenia dotyczące spełnienia tych reguł, marginesu bezpieczeństwa i założeń poprawy wyniku bieżącego w 2027 r., z uwzględnieniem kompetencji RIO. Sam ujemny wynik bieżący nie jest w niniejszej interpelacji utożsamiany z naruszeniem prawa. Jak te reguły odnoszą się do przyjmowania budżetu, przy którego układaniu przewiduje się konieczność późniejszego uzupełnienia planu wynagrodzeń i dodatkowego finansowania długiem?
7. Uzupełnienia w 2026 roku
Jakie dodatkowe środki przyznano Radomiowi, przekazano lub przewidziano do przekazania w 2026 r., na jakiej podstawie i w jakich terminach? Proszę odrębnie wskazać środki z rezerwy w obszarze oświaty oraz dostępne instrumenty pomocy, które mogą legalnie ograniczyć potrzebę dodatkowego zadłużenia jeszcze w tym roku. Jak ewentualne uzupełnienia mogą ograniczyć faktyczną emisję, w tym pozwolić na nieuruchamianie ostatniej serii C26 o wartości 25 mln zł, o której mówią wyjaśnienia skarbnika?
8. Skala krajowa
Ile JST wykazało ujemny wynik bieżący w wykonaniu za 2024 i 2025 r. oraz ile przewiduje go na 2026 r. według najnowszych dostępnych danych? Proszę podać łączne kwoty i zestawienie według typów JST, z wyodrębnieniem miast na prawach powiatu oraz Radomia. Proszę wskazać datę danych i nie traktować planów na 2026 r. jako wykonania.
9. Możliwość identyfikacji przyczyn
Czy dane sprawozdawcze pozwalają ustalić związek deficytu bieżącego z obowiązkowymi kosztami oświaty, w tym podwyżkami płac, i odróżnić go od innych przyczyn? Proszę wskazać granice takiej analizy. Jeżeli nie można przypisać konkretnych wpływów z długu do pensji z uwagi na ogólny charakter finansowania budżetu, proszę przedstawić dostępne miary pozwalające ocenić ryzyko.
10. Działania na 2027 rok
Jakie wyniki przeglądu reformy dochodów JST są dostępne i jakie korekty przewidziano na 2027 r.? Czy MF i MEN przygotują wspólną analizę kosztów obowiązkowych zadań oświatowych oraz mechanizm reakcji na ich udokumentowane niedoszacowanie? Proszę wskazać konkretne rozwiązania, koszty, źródła finansowania i harmonogram.
Proszę o odpowiedź według numeracji pytań i przekazanie dostępnych danych liczbowych w formacie XLSX lub CSV. Dla każdego zestawienia proszę podać źródło, datę, zastosowane definicje i zakres. Jeżeli część informacji pozostaje w kompetencji innego organu, proszę wskazać ten zakres i przedstawić dane posiadane przez MF.
Proszę o odpowiedź w terminie określonym w art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu. Zależy mi na ustaleniu odpowiedzialności za poszczególne elementy finansowania i na działaniach, które zapewnią stabilność pracy szkół oraz budżetów lokalnych.
Z poważaniem
Marcin Józefaciuk
Inne interpelacje: Marcin Józefaciuk
- Interpelacja w sprawie dalszego odtwarzania i modernizacji posterunków i komisariatów Policji, stanu kadrowego, współpracy z samorządami oraz bezpieczeństwa…
16.11.2026 · nr 21079 · minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie zagrożonej ciągłości państwowych i samorządowych inwestycji drogowych w związku z drastycznym deficytem i wzrostem cen lepiszcza…
16.11.2026 · nr 21078 · minister infrastruktury
- Interpelacja w sprawie finansowania podwyżek dla nauczycieli i niedoborów w budżetach oświatowych
30.10.2026 · nr 20811 · minister edukacji
- Interpelacja w sprawie ograniczenia praktyk oferowania lokali użytkowych jako substytutu mieszkań
29.09.2026 · nr 20147 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie praktyki orzekania o pieczy i kontaktach w postępowaniach zabezpieczających, terminów rozpoznawania wniosków oraz dostępności opinii OZSS
21.09.2026 · nr 19926 · minister sprawiedliwości
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji