Interpelacja nr 20886
Interpelacja w sprawie planowanego objęcia spalarni odpadów komunalnych systemem EU ETS i skutków dla mieszkańców
Adresat: minister klimatu i środowiska
Data wpływu: 2026-11-04
Treść interpelacji
Szanowna Pani Minister, na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 191 ust. 1 i art. 192 Regulaminu Sejmu RP proszę o przedstawienie stanowiska rządu wobec planowanego objęcia spalarni odpadów komunalnych unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) oraz informacji o działaniach podejmowanych w tej sprawie na forum Unii Europejskiej. Komisja Europejska przedstawiła 17 lipca 2026 r. wniosek COM (2026) 616 final dotyczący zmian w EU ETS. Dla instalacji spalania i współspalania odpadów obejmowanych systemem od 2031 r. zaproponowano stopniowe wprowadzanie obowiązku umarzania uprawnień: w odniesieniu do 25% emisji podlegających rozliczeniu za 2031 r., 50% za 2032 r., 75% za 2033 r. i 100% od 2034 r. Prace nad wnioskiem, oznaczone numerem 2026/0212 (COD), nadal trwają. Od 1 stycznia 2024 r. spalarnie odpadów komunalnych o całkowitej nominalnej mocy cieplnej przekraczającej 20 MW podlegają monitorowaniu, raportowaniu i weryfikacji emisji na podstawie załącznika I oraz art. 14 i 15 dyrektywy 2003/87/WE. Przepisy te same w sobie nie nakładają obowiązku umarzania uprawnień. Dodatkowe obciążenia finansowe, których dotyczy interpelacja, wynikałyby z przyjęcia proponowanego rozszerzenia systemu. Podczas posiedzenia komisji sejmowej 2 września 2026 r. sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Krzysztof Bolesta zapowiedział, że w projekcie stanowiska rządu zaproponuje sprzeciw wobec rozszerzenia EU ETS na instalacje termicznego przekształcania odpadów. Proszę o wyjaśnienie, czy zapowiedź ta została uwzględniona w przyjętym stanowisku i jakie działania podjęli w jej następstwie polscy przedstawiciele? Koszt uprawnień może zostać uwzględniony w cenach przyjęcia odpadów do spalarni, a w zakładach dostarczających ciepło do sieci również w rozliczeniach za ciepło. Powstaje zatem pytanie, jaka część tych kosztów mogłaby obciążyć mieszkańców, w tym członków spółdzielni mieszkaniowych? Potrzebne są krajowe wyliczenia pokazujące osobno wpływ na opłaty za odpady i na rachunki za ogrzewanie. W negocjacjach trzeba także uwzględnić zagospodarowanie pozostałości, których nie można poddać recyklingowi. Wzrost kosztów termicznego przekształcania wymaga oceny pod kątem ryzyka zwiększenia składowania, eksportu lub nielegalnego magazynowania odpadów. Ochrona mieszkańców przed wzrostem opłat powinna iść w parze z zapewnieniem ciągłości usług komunalnych, przy zachowaniu pierwszeństwa zapobiegania powstawaniu odpadów, ponownego użycia i recyklingu.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jakie jest oficjalne stanowisko rządu wobec objęcia spalarni odpadów nowym obowiązkiem? Czy zawiera ono sprzeciw zapowiedziany 2 września 2026 r.? Proszę podać, kiedy i przez jaki organ zostało przyjęte, oraz przekazać jego treść. Jeżeli stanowiska nie przyjęto lub odbiega ono od tej deklaracji, proszę wyjaśnić przyczyny i wskazać termin zakończenia uzgodnień. 2. Na których posiedzeniach Rady UE, jej organów przygotowawczych i spotkaniach roboczych dotyczących tego rozszerzenia Polska zgłaszała sprzeciw, zastrzeżenia lub własne propozycje? Czy wystąpiły przypadki niezgłoszenia sprzeciwu albo odstąpienia od wcześniej deklarowanego stanowiska; jeżeli tak, kiedy i z jakich powodów? Proszę przedstawić chronologię działań, z datami spotkań, wskazaniem szczebla reprezentacji oraz treści zgłoszonych stanowisk i zastrzeżeń. 3. Jakie instrukcje w tej sprawie przekazano Stałemu Przedstawicielstwu RP przy UE oraz innym członkom polskiej delegacji, kiedy je wydano lub zmieniono i kto je zatwierdził? Jak weryfikowano ich wykonanie? Proszę udostępnić treść instrukcji, stanowisk pisemnych i sprawozdań w zakresie dopuszczalnym prawem, a w razie ograniczenia dostępu wskazać jego podstawę i zakres oraz przekazać część jawną. 4. Z którymi państwami Polska prowadziła rozmowy o sprzeciwie wobec objęcia spalarni odpadów nowym obowiązkiem lub o zmianie proponowanych przepisów i jakie są rezultaty tych rozmów? Czy podjęto działania w celu uzyskania mniejszości blokującej w Radzie UE w odniesieniu do tego rozwiązania? Które państwa zadeklarowały poparcie dla polskiego stanowiska w sprawie spalarni? 5. Ile i jakie instalacje w Polsce zostałyby objęte nowym obowiązkiem według projektu Komisji? Proszę podać ich moce przerobowe, przetwarzane strumienie odpadów, wielkość emisji objętych rozliczeniem i dostawy ciepła do sieci. Czy oceniono wpływ projektu na realizowane inwestycje oraz różnice sytuacji spalarni odpadów komunalnych i współspalarni, w tym cementowni już uczestniczących w EU ETS? 6. Czy ministerstwo sporządziło krajową analizę skutków finansowych projektu? Proszę przedstawić osobno prognozowaną zmianę kosztu zagospodarowania tony odpadów i opłaty ponoszonej przez mieszkańca oraz kosztu jednostki ciepła i rocznego rachunku gospodarstwa domowego. Analiza powinna wskazywać warianty cen uprawnień, udział emisji pochodzenia kopalnego, harmonogram wdrażania i stopień przenoszenia kosztów, bez podwójnego ujmowania tego samego obciążenia. Jak uwzględniono mieszkańców zasobów spółdzielczych i gospodarstwa o niskich dochodach? 7. Czy Polska przedstawiła w negocjacjach analizę znaczenia termicznego przekształcania dla zagospodarowania frakcji nienadających się do recyklingu? Czy oceniono bilans tych odpadów i dostępnych mocy przerobowych, ryzyko wzrostu składowania, eksportu lub nielegalnego magazynowania, a także powiązane zagrożenia pożarowe? Proszę wskazać dane, wnioski i proponowane zabezpieczenia, z uwzględnieniem wpływu różnych sposobów zagospodarowania na łączne emisje. 8. Jak rząd ocenia proponowany harmonogram wdrażania obowiązku w latach 2031–2034 oraz możliwość czasowego wyłączenia instalacji przewidzianą w projektowanym art. 12b? Czy Polska mogłaby spełnić warunki odstępstwa i czy zamierza o nie wystąpić, jeżeli przepisy zostaną przyjęte? Jakie byłyby skutki budżetowe, w tym anulowania części uprawnień z krajowej puli aukcyjnej, oraz wpływ na opłaty mieszkańców? 9. Co rząd zamierza zrobić, aby ograniczyć ewentualny wzrost opłat za odpady i ciepło oraz zapewnić ciągłość usług komunalnych? Proszę wskazać planowane instrumenty osłonowe, wsparcie ograniczania emisji i poprawy recyklingu, źródła finansowania, kryteria dostępu oraz terminy uruchomienia pomocy. W jaki sposób zostanie sprawdzone, czy wsparcie operatorów ograniczy opłaty ponoszone przez mieszkańców? 10. Jakie konsultacje przeprowadzono z samorządami, operatorami instalacji, przedsiębiorstwami ciepłowniczymi oraz organizacjami spółdzielni i mieszkańców? Jakie stanowiska lub petycje wpłynęły do resortu i jak je rozpatrzono? Proszę wskazać harmonogram dalszych działań negocjacyjnych, sposób współpracy z właściwymi ministrami i polskimi posłami do Parlamentu Europejskiego oraz termin przedstawienia Sejmowi wyników analiz i informacji o postępie prac. Proszę o odpowiedź na każde pytanie oraz o przekazanie przywołanych dokumentów i wyliczeń wraz ze źródłami danych. Jeżeli ministerstwo nie dysponuje jeszcze wskazanymi analizami, proszę wyjaśnić dlaczego i podać termin ich przygotowania.
Z poważaniem Kamil Wnuk
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Inne interpelacje: Kamil Wnuk
- Interpelacja w sprawie dostępności szczepień przeciw COVID-19 i zapisów na szczepienia przez IKP
09.11.2026 · nr 20979 · minister zdrowia
- Interpelacja w sprawie zapewnienia pełnego zatrudnienia w dyspozytorniach medycznych w kraju
09.11.2026 · nr 20978 · minister zdrowia
- Interpelacja w sprawie kompleksowej opieki koordynowanej nad pacjentkami z endometriozą (KOS-ENDO)
06.11.2026 · nr 20945 · minister zdrowia
- Interpelacja w sprawie prawa osób bliskich zmarłych lokatorów do nabycia własności lokalu w świetle projektu ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach…
02.11.2026 · nr 20836 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie ustawy o trasach dla rowerów
02.11.2026 · nr 20835 · minister infrastruktury
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji