Interpelacja nr 20905

Interpelacja w sprawie gruntów Krajowego Zasobu Nieruchomości oraz innych nieruchomości Skarbu Państwa w dużych miastach, które mogą zostać wykorzystane pod budownictwo mieszkaniowe

Adresat: minister finansów i gospodarki

Data wpływu: 2026-11-05

W skrócie

Posłowie Bartosz Kownacki zwraca się do ministra finansów i gospodarki z interpelacją dotyczącą nieruchomości Skarbu Państwa i KZN w dużych miastach, podkreślając brak przejrzystości i efektywności w wykorzystaniu tych gruntów pod budownictwo mieszkaniowe, co utrudnia rozwiązanie kryzysu cen mieszkaniowych. Posłowie krytykuje brak kompleksowej inwentaryzacji gruntów oraz ograniczenie się do budownictwa czynszowego, zamiast uwzględnienia potrzeb osób pragnących nabycia własnego mieszkania.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Szanowny Panie Ministrze,

dostępność mieszkań o przystępnych cenach pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań społecznych i gospodarczych w Polsce. Wysokie ceny nieruchomości, rosnące koszty najmu oraz ograniczona podaż mieszkań sprawiają, że coraz więcej młodych Polaków odkłada decyzję o usamodzielnieniu się, założeniu rodziny i posiadaniu dzieci. Problem ten jest szczególnie widoczny w dużych ośrodkach miejskich, gdzie ceny nowych mieszkań osiągają poziom kilkunastu, a niejednokrotnie nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych za metr kwadratowy.

Jednym z kluczowych czynników wpływających na koszty realizacji inwestycji mieszkaniowych jest dostępność gruntów oraz ich cena. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera racjonalne i efektywne wykorzystanie nieruchomości pozostających w dyspozycji Skarbu Państwa oraz podmiotów państwowych. Zasoby te obejmują między innymi grunty znajdujące się w gestii Krajowego Zasobu Nieruchomości, Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, Agencji Mienia Wojskowego, Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, instytutów badawczych oraz spółek z udziałem Skarbu Państwa. Są to często nieruchomości atrakcyjnie zlokalizowane, położone w granicach dużych miast lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie, które mogłyby zostać wykorzystane na potrzeby rozwoju budownictwa mieszkaniowego. Tymczasem brakuje kompleksowej, publicznie dostępnej informacji o ich liczbie, powierzchni, stanie prawnym, przeznaczeniu planistycznym oraz rzeczywistych możliwościach zagospodarowania.

Z informacji przekazanych przez Krajowy Zasób Nieruchomości w maju 2025 r. wynika, że w jego zasobie znajduje się około 800 hektarów gruntów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe. Nie przedstawiono jednak szczegółowego wykazu tych nieruchomości ani informacji pozwalających ocenić, jaka część z nich może zostać wykorzystana pod inwestycje w najbliższych latach. Samo posiadanie gruntów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe nie oznacza bowiem, że są one faktycznie przygotowane do rozpoczęcia inwestycji. Równocześnie Ministerstwo Rozwoju i Technologii prowadzi prace nad projektem ustawy określanej jako tzw. ustawa podażowa, której założeniem jest zwiększenie dostępności gruntów pod budownictwo mieszkaniowe, między innymi poprzez nieodpłatne przekazywanie gminom określonych nieruchomości Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa oraz spółek z udziałem Skarbu Państwa. Projekt zakłada przeznaczenie tych gruntów na budowę mieszkań na wynajem. Kierunek zwiększania podaży gruntów pod budownictwo mieszkaniowe należy ocenić jako istotny element polityki państwa. Wymaga on jednak odpowiedzi na zasadnicze pytanie, czy państwo w pełni wykorzystuje już posiadane zasoby i czy przyjęte rozwiązania rzeczywiście odpowiadają na potrzeby obywateli, w szczególności młodych rodzin poszukujących możliwości nabycia własnego mieszkania.

Należy również rozważyć, czy nieruchomości publiczne powinny być wykorzystywane wyłącznie do realizacji budownictwa czynszowego, czy też możliwe jest stworzenie mechanizmów pozwalających na budowę mieszkań przeznaczonych do sprzedaży na preferencyjnych, uzasadnionych kosztami inwestycji warunkach. Polityka mieszkaniowa państwa powinna bowiem uwzględniać różne potrzeby społeczne, w tym oczekiwania osób dążących do uzyskania prawa własności do mieszkania. Brak pełnej wiedzy o skali i możliwościach wykorzystania gruntów publicznych utrudnia ocenę skuteczności dotychczasowych działań oraz planowanie kolejnych przedsięwzięć. W interesie publicznym leży zatem przeprowadzenie rzetelnej inwentaryzacji tych nieruchomości, określenie ich potencjału inwestycyjnego oraz przedstawienie konkretnych planów dotyczących ich zagospodarowania.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

I. NIERUCHOMOŚCI POZOSTAJĄCE W ZASOBIE KRAJOWEGO ZASOBU NIERUCHOMOŚCI

1. Jakie nieruchomości znajdujące się w zasobie KZN (stan na dzień udzielenia odpowiedzi) są położone w granicach miast liczących powyżej 100 tys. mieszkańców oraz w odległości do 10 km od ich granic administracyjnych? Proszę o przedstawienie danych według wzoru zestawienia stanowiącego załącznik do interpelacji, w szczególności: lokalizacji (miasto, dzielnica, obręb, numery działek ewidencyjnych), powierzchni, formy władania, przeznaczenia w planie ogólnym gminy i w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, uzbrojenia, istniejącej zabudowy, obciążeń i roszczeń oraz aktualnego sposobu wykorzystania lub przeznaczenia nieruchomości.

2. Które z tych nieruchomości są objęte obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przewidującym zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, a dla których wydano decyzje o warunkach zabudowy? Ile mieszkań – według szacunków KZN – można wybudować na każdej z nich?

3. Jaka część z ok. 800 ha gruntów KZN przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe jest gotowa do zabudowy, tj. ma uregulowany stan prawny, obowiązujący plan miejscowy lub warunki zabudowy oraz dostęp do sieci, a jaka wymaga przygotowania (odrolnienia, uzbrojenia, zmiany planu, uregulowania stanu prawnego)? Jaki jest szacowany czas i koszt przygotowania tych gruntów?

4. Ile nieruchomości KZN (lub zwartych kompleksów nieruchomości) o powierzchni co najmniej 5 ha jest położonych w miastach wojewódzkich i ich bezpośrednim sąsiedztwie? Proszę o wskazanie ich lokalizacji i stanu przygotowania.

5. Dla których nieruchomości KZN lub spółki z jego udziałem (w tym społeczne inicjatywy mieszkaniowe) dysponują projektem budowlanym, decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach lub pozwoleniem na budowę, umożliwiającymi rozpoczęcie budowy w ciągu 12 miesięcy?

6. Ile mieszkań wybudowano na gruntach pochodzących z zasobu KZN w latach 2018-2026, z podziałem na lata, miasta i formy realizacji (program Mieszkanie Plus, społeczne inicjatywy mieszkaniowe, inne), oraz ile mieszkań jest obecnie w budowie?

7. Ile nieruchomości KZN zbył, wniósł aportem lub przekazał gminom i innym podmiotom w latach 2020-2026, na jakich warunkach oraz w jakim celu?

8. Jaki był w latach 2023-2026 średni koszt budowy 1 m² powierzchni użytkowej mieszkania (brutto, z rozbiciem na koszt robót budowlanych, wykończenia i zagospodarowania terenu) w inwestycjach realizowanych z udziałem KZN, w szczególności w dużych miastach?

9. Jaki jest średni czas od dnia przekazania nieruchomości do zasobu KZN do dnia rozpoczęcia budowy mieszkań oraz jakie etapy (planistyczne, środowiskowe, budowlane, przetargowe) trwają najdłużej?

II. Inne nieruchomości Skarbu Państwa i podmiotów państwowych

10. Czy rząd prowadzi lub planuje inwentaryzację nieruchomości Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych (w tym Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, Agencji Mienia Wojskowego, Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i instytutów badawczych) oraz spółek z udziałem Skarbu Państwa, położonych w miastach liczących powyżej 100 tys. mieszkańców, pod kątem ich przydatności pod zabudowę mieszkaniową? Jeżeli tak – jakie są jej wyniki, z podziałem na podmioty i miasta?

11. Ile wniosków o przekazanie nieruchomości do zasobu KZN zostało złożonych w latach 2020-2026, ile z nich zrealizowano, jaki był średni czas ich rozpatrywania oraz jakie były przyczyny odmów?

12. Jakie bariery prawne i organizacyjne utrudniają wykorzystanie gruntów państwowych pod budownictwo mieszkaniowe (np. konieczność uzyskania zgód organów spółek i ministrów nadzorujących, odrolnienie, roszczenia reprywatyzacyjne, zanieczyszczenie gruntów, brak planów miejscowych) i jakie zmiany przepisów ministerstwo planuje w tym zakresie?

III. Projekt ustawy o rozwiązaniach służących zwiększeniu dostępności gruntów pod budownictwo mieszkaniowe (tzw. ustawa podażowa)

13. Na jakim etapie są prace nad projektem i w jakim terminie planowane jest jego przyjęcie przez Radę Ministrów?

14. Jaka jest szacowana powierzchnia gruntów Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa oraz spółek z udziałem Skarbu Państwa, które mogą zostać przekazane gminom na podstawie projektu, z podziałem na miasta? Ile mieszkań – według szacunków ministerstwa – może na nich powstać i w jakim czasie?

15. Z jakich powodów projekt przewiduje przekazywanie gruntów wyłącznie gminom i wyłącznie pod mieszkania na wynajem, bez możliwości nabycia ich na własność? Czy ministerstwo analizowało model, w którym państwo – za pośrednictwem wyspecjalizowanego podmiotu – buduje na gruntach publicznych mieszkania sprzedawane młodym rodzinom po kosztach budowy? Jeżeli tak, jakie były wnioski z tej analizy?

16. Jaka będzie relacja przepisów projektu do zasobu KZN – czy grunty KZN będą mogły być przekazywane gminom na podstawie tych przepisów i czy KZN zachowa możliwość samodzielnej realizacji inwestycji mieszkaniowych?

Przedstawione zagadnienia mają istotne znaczenie dla oceny skuteczności polityki mieszkaniowej państwa oraz możliwości wykorzystania majątku publicznego do realizacji jednego z najważniejszych celów społecznych, jakim jest zapewnienie obywatelom dostępu do własnego mieszkania lub stabilnego najmu na przystępnych warunkach. W związku z obszernym zakresem przedstawionych pytań zwracam się również z prośbą o przekazanie wykazu nieruchomości, o którym mowa w pytaniach 1-5, w postaci elektronicznej, w formacie arkusza kalkulacyjnego, umożliwiającego dalszą analizę przekazanych danych.

Jeżeli udzielenie pełnej odpowiedzi na wszystkie pytania w terminie określonym w art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie będzie możliwe, proszę o przekazanie w ustawowym terminie informacji już dostępnych oraz wskazanie terminu udzielenia odpowiedzi uzupełniającej.

Inne interpelacje: Bartosz Józef Kownacki

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji