Interpelacja nr 20999

Interpelacja w sprawie przywrócenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnościami oraz umożliwienia zmiany opiekuna

Adresat: minister rodziny, pracy i polityki społecznej

Data wpływu: 2026-11-10

W skrócie

Posłanka zwraca uwagę na brak możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnościami oraz brak regulacji umożliwiających zmianę opiekuna bez utraty wsparcia finansowego. Proponuje przywrócenie prawa do świadczenia oraz wprowadzenie elastycznych rozwiązań prawnych dla zmieniających się potrzeb rodzinnych.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego wpływają sygnały dotyczące trudnej sytuacji dorosłych osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, które wymagają stałej pomocy w codziennym funkcjonowaniu, a których bliscy nie mogą obecnie uzyskać świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących przed 1 stycznia 2024 r.

Zmiany wprowadzone ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym spowodowały, że na nowych zasadach świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunom osób z niepełnosprawnościami wyłącznie do ukończenia przez nie 18. roku życia. Jednocześnie przewidziano ochronę praw nabytych dla osób, które uzyskały uprawnienia na podstawie wcześniejszych przepisów. Rozwiązanie to nie odpowiada jednak na potrzeby wszystkich rodzin, w szczególności w sytuacjach, gdy dorosła osoba z niepełnosprawnością wymaga stałej opieki, ale dotychczasowy opiekun nie jest już w stanie jej zapewnić.

Problem ten został przedstawiony w korespondencji skierowanej do mojego biura poselskiego przez osobę posiadającą znaczny stopień niepełnosprawności oraz orzeczoną niezdolność do samodzielnej egzystencji. Osoba ta wymaga codziennej pomocy i chciałaby, aby opiekę nad nią przejął inny członek rodziny, jednak wskazuje na brak możliwości uzyskania przez nowego opiekuna świadczenia pielęgnacyjnego. Sytuacja ta pokazuje istotną lukę w obowiązującym systemie wsparcia. Osoba z niepełnosprawnością może znaleźć się w położeniu, w którym pomimo konieczności sprawowania nad nią stałej opieki nie ma możliwości zapewnienia odpowiedniego zabezpieczenia finansowego bliskiej osobie gotowej przejąć obowiązki opiekuńcze. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy dotychczasowy opiekun z powodu wieku, stanu zdrowia, problemów osobistych, uzależnienia, rozpadu związku lub innych okoliczności nie może bądź nie powinien dalej sprawować opieki. Brak możliwości uzyskania świadczenia przez nowego opiekuna może prowadzić do uzależnienia osoby z niepełnosprawnością od dotychczasowej sytuacji rodzinnej, nawet jeżeli dalsze pozostawanie w niej nie odpowiada jej potrzebom lub zagraża jej dobrostanowi. Należy podkreślić, że potrzeba opieki nie ustaje wraz ze zmianą osoby sprawującej tę opiekę. Zmiana opiekuna nie powoduje poprawy stanu zdrowia osoby z niepełnosprawnością ani zmniejszenia zakresu niezbędnej pomocy. Dlatego zasadnym wydaje się stworzenie rozwiązania prawnego umożliwiającego przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nowemu opiekunowi dorosłej osoby z niepełnosprawnością, po potwierdzeniu, że rzeczywiście przejął on obowiązki opiekuńcze. Szczególnie istotna jest również sytuacja osób, które nie uzyskały wymaganej punktacji uprawniającej do świadczenia wspierającego. W takich przypadkach brak dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego dla nowego opiekuna może oznaczać pozostawienie rodziny bez odpowiedniego wsparcia finansowego związanego ze sprawowaniem opieki.

Uważam, że obowiązujące przepisy powinny zapewniać nie tylko ochronę praw nabytych przez dotychczasowych opiekunów, ale również możliwość dostosowania systemu świadczeń do zmieniającej się sytuacji życiowej osób z niepełnosprawnościami. Prawo do odpowiedniej opieki nie powinno być uzależnione od tego, czy tę opiekę nadal sprawuje ta sama osoba. Dorosłe osoby z niepełnosprawnościami powinny mieć realną możliwość wyboru i zmiany opiekuna, bez obawy, że decyzja ta pozbawi ich rodzinę niezbędnego zabezpieczenia finansowego.

W związku z powyższym zwracam się o rozważenie zmian legislacyjnych, które umożliwią przywrócenie dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom dorosłych osób z niepełnosprawnościami oraz zagwarantują możliwość przejęcia opieki przez innego członka rodziny, gdy przemawiają za tym potrzeby i dobro osoby wymagającej wsparcia.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo planuje przywrócenie możliwości uzyskiwania świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby sprawujące opiekę nad dorosłymi osobami ze znacznym stopniem niepełnosprawności, które wymagają stałej lub długotrwałej pomocy innej osoby?

2. Czy rozważane jest wprowadzenie przepisów umożliwiających przejęcie opieki przez innego członka rodziny wraz z możliwością uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, gdy dotychczasowy opiekun nie jest już w stanie sprawować opieki?

3. Dlaczego obowiązujące przepisy nie przewidują ogólnego mechanizmu zapewniającego ciągłość świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku zmiany osoby sprawującej opiekę nad dorosłą osobą z niepełnosprawnością?

4. Czy rozważane jest wprowadzenie szczególnych regulacji dla osób z niepełnosprawnościami, które z uwagi na trudną sytuację rodzinną, zagrożenie bezpieczeństwa lub brak możliwości dalszej opieki przez dotychczasowego opiekuna potrzebują zmiany osoby sprawującej nad nimi opiekę?

5. Czy ministerstwo analizuje sytuację dorosłych osób z niepełnosprawnościami, które nie uzyskały prawa do świadczenia wspierającego, a jednocześnie ich nowi opiekunowie nie mają możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne?

Z poważaniem

Iwona Hartwich

Posłanka na Sejm RP

Inne interpelacje: Iwona Hartwich

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji