Interpelacja nr 21019
Interpelacja w sprawie możliwości lokowania nadwyżek finansowych przez spółki korzystające z estońskiego CIT w akcje spółek notowanych na rynku regulowanym
Adresat: minister finansów i gospodarki
Data wpływu: 2026-11-12
Treść interpelacji
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie konieczności doprecyzowania przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, regulujących zasady opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek, w szczególności art. 28j ust. 1 pkt 2 lit. f oraz pkt 5, w kontekście możliwości lokowania przez spółki korzystające z estońskiego CIT nadwyżek finansowych w akcje spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych.
Uzasadnienie
Estoński CIT został wprowadzony do polskiego systemu podatkowego z dniem 1 stycznia 2021 r. jako rozwiązanie mające wspierać rozwój przedsiębiorstw, zwiększać ich potencjał inwestycyjny oraz zachęcać do reinwestowania wypracowanych zysków. Jednym z podstawowych założeń tego modelu opodatkowania było ograniczenie bieżących obciążeń podatkowych związanych z zatrzymywaniem zysków w spółce i przeznaczaniem ich na dalszy rozwój działalności gospodarczej.
Jednocześnie ustawodawca określił warunki, których spełnienie uprawnia podatników do korzystania z tej formy opodatkowania. Wśród nich znajduje się warunek dotyczący struktury przychodów, określony w art. 28j ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.
Zgodnie z tym przepisem opodatkowaniu ryczałtem może podlegać podatnik, jeżeli mniej niż 50% jego przychodów z działalności, osiągniętych w poprzednim roku podatkowym, pochodzi z określonych źródeł, w tym ze zbycia i realizacji praw z instrumentów finansowych (art. 28j ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o CIT).
Jednocześnie art. 28j ust. 1 pkt 5 ustawy o CIT przewiduje warunek nieposiadania przez podatnika udziałów (akcji) w kapitale innej spółki, tytułów uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych lub instytucjach wspólnego inwestowania oraz określonych innych praw majątkowych.
Powyższe regulacje rodzą istotne wątpliwości interpretacyjne dotyczące możliwości lokowania nadwyżek finansowych przez spółki korzystające z estońskiego CIT w akcje spółek notowanych na GPW, a także kwalifikacji przychodów uzyskiwanych z ich późniejszego zbycia.
1. Wątpliwości dotyczące kwalifikacji akcji jako instrumentów finansowych
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi instrumentami finansowymi są papiery wartościowe. Natomiast art. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy wprost zalicza akcje do kategorii papierów wartościowych.
W konsekwencji akcje, w tym akcje spółek notowanych na GPW, stanowią instrumenty finansowe w rozumieniu przepisów regulujących obrót instrumentami finansowymi.
Ustawa o CIT nie zawiera jednak odrębnej definicji instrumentów finansowych na potrzeby art. 28j ust. 1 pkt 2 lit. f ani nie wskazuje wprost, czy pojęcie to obejmuje wszystkie kategorie papierów wartościowych, w tym akcje, czy też wyłącznie niektóre instrumenty finansowe.
W praktyce może to prowadzić do rozbieżności interpretacyjnych, w szczególności w sytuacji, gdy organy podatkowe przyjmują zawężającą wykładnię tego przepisu i kwestionują możliwość zaliczenia akcji do instrumentów finansowych, o których mowa w art. 28j ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o CIT.
Takie podejście budzi wątpliwości, skoro akcje zostały wprost wymienione w ustawowej definicji papierów wartościowych, a ustawodawca podatkowy nie przewidział ich wyłączenia.
Warto również zauważyć, że ustawodawca posłużył się w art. 28j ust. 1 pkt 2 lit. f szerokim pojęciem instrumentów finansowych, nie ograniczając go do instrumentów dłużnych, pochodnych ani innych wybranych kategorii.
2. Rozbieżności pomiędzy art. 28j ust. 1 pkt 2 lit. f a art. 28j ust. 1 pkt 5 ustawy o CIT
Dodatkowe wątpliwości wynikają z zestawienia dwóch wskazanych przepisów.
Z jednej strony art. 28j ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o CIT uwzględnia możliwość osiągania przez podatnika przychodów ze zbycia i realizacji praw z instrumentów finansowych, ustanawiając jedynie ograniczenie ilościowe – przychody z wymienionych źródeł muszą stanowić mniej niż 50% ogółu przychodów z działalności.
Z drugiej strony art. 28j ust. 1 pkt 5 ustawy o CIT wprowadza odrębny warunek nieposiadania udziałów lub akcji w kapitale innej spółki.
Powstaje zatem pytanie o wzajemną relację tych przepisów oraz o zakres dopuszczalnej aktywności inwestycyjnej podatników korzystających z estońskiego CIT.
W szczególności nie jest jasne, czy ustawodawca, przewidując w art. 28j ust. 1 pkt 2 lit. f przychody ze zbycia i realizacji praw z instrumentów finansowych, zamierzał dopuścić również inwestowanie w akcje spółek giełdowych, przy jednoczesnym odrębnym ograniczeniu wynikającym z pkt 5, czy też zamierzał wyłączyć tego rodzaju aktywność inwestycyjną z zakresu estońskiego CIT.
Wątpliwości te mają istotne znaczenie praktyczne. Mogą bowiem prowadzić do sytuacji, w której podatnik prawidłowo uwzględnia przychody ze sprzedaży akcji w kalkulacji limitu 50%, zachowuje ten limit, a mimo to spotyka się z odmienną interpretacją organu podatkowego dotyczącą dopuszczalności samego inwestowania w akcje.
Należy przy tym podkreślić, że warunek dotyczący struktury przychodów i warunek dotyczący posiadania określonych praw majątkowych mają odmienny charakter i powinny być analizowane odrębnie. Nie jest jednak jasne, czy i w jakim zakresie ustawodawca zamierzał dopuścić lokowanie nadwyżek finansowych w instrumenty finansowe, których posiadanie może jednocześnie podlegać ograniczeniom wynikającym z art. 28j ust. 1 pkt 5.
3. Praktyczny przykład – konsultacje z Ministerstwem Finansów i uzasadnione oczekiwania przedsiębiorców
Problem nie ma wyłącznie charakteru teoretycznego. Wątpliwości dotyczące dopuszczalności inwestowania w akcje spółek giełdowych pojawiły się również w praktyce przedsiębiorców korzystających z estońskiego CIT.
W 2021 r. jedna ze spółek akcyjnych prowadzących rzeczywistą działalność gospodarczą wybrała opodatkowanie w formie ryczałtu od dochodów spółek, tzw. estońskiego CIT. Na moment wyboru tej formy opodatkowania spółka spełniała ustawowe warunki uprawniające do korzystania z tego rozwiązania.
Po przejściu na estoński CIT prezes spółki został zaproszony przez Ministerstwo Finansów do udziału w pracach grupy konsultacyjnej dotyczącej funkcjonowania tego modelu opodatkowania.
Podczas spotkań omawiano cele i intencje ustawodawcy związane z wprowadzeniem estońskiego CIT, w szczególności wspieranie przedsiębiorstw reinwestujących wypracowane zyski w rozwój działalności, zwiększanie zatrudnienia oraz podnoszenie wynagrodzeń pracowników.
W trakcie jednego ze spotkań prezes spółki zadał pytanie, czy spółka korzystająca z estońskiego CIT może lokować nadwyżki finansowe za pośrednictwem biura maklerskiego w akcje spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.
W odpowiedzi przedstawiciel Ministerstwa Finansów wskazał, że lokowanie nadwyżek finansowych w akcje jest dopuszczalne, o ile spółka nie tworzy struktur holdingowych.
Kierując się uzyskanymi wyjaśnieniami, spółka podjęła decyzję o otwarciu rachunku maklerskiego i przeznaczeniu części nadwyżek finansowych na zakup akcji spółek notowanych na GPW.
Przedstawiony przykład obrazuje istotny problem z punktu widzenia pewności prawa i bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Przedsiębiorca, podejmując decyzje inwestycyjne, może kierować się informacjami uzyskanymi bezpośrednio od przedstawicieli Ministerstwa Finansów, a następnie – w toku późniejszych czynności organów podatkowych – spotkać się z odmienną interpretacją przepisów.
Nie chodzi przy tym o kwestionowanie uprawnień organów podatkowych do dokonywania wykładni przepisów, lecz o konieczność zapewnienia spójności i przewidywalności stanowiska administracji skarbowej.
Jeżeli bowiem Ministerstwo Finansów dopuszcza określony sposób lokowania nadwyżek finansowych, a przepisy nie zawierają jednoznacznego wyłączenia takiej możliwości, przedsiębiorcy powinni mieć możliwość podejmowania decyzji gospodarczych bez ryzyka, że po kilku latach ich działania zostaną ocenione odmiennie z powodu niejednoznaczności regulacji.
4. Znaczenie limitu 50% i cel regulacji dotyczącej przychodów pasywnych
Należy zwrócić uwagę, że art. 28j ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT nie wprowadza całkowitego zakazu osiągania przychodów ze zbycia i realizacji praw z instrumentów finansowych.
Ustawodawca ustanowił w tym zakresie konkretne kryterium ilościowe, zgodnie z którym przychody z wymienionych źródeł muszą stanowić mniej niż 50% ogółu przychodów z działalności podatnika.
Oznacza to, że ustawodawca dopuścił możliwość osiągania przez podatników korzystających z estońskiego CIT przychodów z instrumentów finansowych, uzależniając możliwość stosowania tej formy opodatkowania od zachowania określonej struktury przychodów.
Celem tego rozwiązania jest ograniczenie możliwości korzystania z estońskiego CIT przez podmioty, których działalność opiera się przede wszystkim na określonych źródłach przychodów pasywnych, a nie całkowite wyeliminowanie możliwości lokowania nadwyżek finansowych przez przedsiębiorstwa prowadzące rzeczywistą działalność operacyjną.
Nie można zatem utożsamiać spółki, która prowadzi podstawową działalność gospodarczą, zatrudnia pracowników, rozwija działalność i przeznacza część wypracowanych nadwyżek na zakup akcji giełdowych, z podmiotem, którego zasadniczym przedmiotem aktywności jest działalność inwestycyjna.
Przyjęcie wykładni prowadzącej do wyłączenia określonych instrumentów finansowych z zakresu art. 28j ust. 1 pkt 2 lit. f, mimo że mieszczą się one w ustawowej definicji tych instrumentów, może prowadzić do nieuzasadnionego ograniczenia zakresu stosowania przepisu.
W konsekwencji konieczne jest jednoznaczne określenie, czy przychody ze zbycia akcji notowanych na GPW powinny być uwzględniane w kalkulacji limitu 50%, a także czy i w jakich okolicznościach posiadanie takich akcji jest dopuszczalne na gruncie art. 28j ust. 1 pkt 5 ustawy o CIT.
5. Konieczność zapewnienia pewności prawa i ochrony zaufania przedsiębiorców
Przedsiębiorcy wybierający estoński CIT podejmują wieloletnie decyzje dotyczące sposobu finansowania działalności, inwestowania wypracowanych zysków oraz zarządzania nadwyżkami finansowymi.
Niejasność przepisów w zakresie dopuszczalnych form lokowania kapitału może powodować istotne ryzyko podatkowe, którego skutki mogą ujawnić się dopiero po upływie kilku lat od dokonania inwestycji.
Szczególne znaczenie ma w tym przypadku zasada zaufania do organów państwa, wynikająca z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, oraz zasada określoności prawa podatkowego.
Przedsiębiorca powinien mieć możliwość ustalenia na podstawie przepisów, czy określona czynność jest dopuszczalna, jakie konsekwencje podatkowe wywołuje oraz jakie warunki musi spełnić, aby nie utracić prawa do stosowania wybranej formy opodatkowania.
Nie powinno dochodzić do sytuacji, w której brak jednoznacznych regulacji powoduje, że podatnik podejmuje decyzje gospodarcze w oparciu o uzasadnione wyjaśnienia przedstawicieli administracji skarbowej, a następnie ponosi negatywne konsekwencje odmiennej interpretacji tych samych przepisów.
Zasadne jest zatem doprecyzowanie przepisów w sposób zapewniający jednolitą praktykę ich stosowania oraz umożliwiający przedsiębiorcom przewidywanie konsekwencji podejmowanych decyzji inwestycyjnych.
6. Potrzeba zmian legislacyjnych
W związku z powyższym zasadne wydaje się rozważenie nowelizacji art. 28j ustawy o CIT, która jednoznacznie określi:
W szczególności należy rozważyć wprowadzenie wyraźnego wyjątku w art. 28j ust. 1 pkt 5 dla określonych inwestycji portfelowych w akcje spółek notowanych na rynku regulowanym, dokonywanych w celu lokowania nadwyżek finansowych, pod warunkiem spełnienia ustawowo określonych kryteriów.
Takie rozwiązanie pozwoliłoby odróżnić inwestycje portfelowe od tworzenia struktur holdingowych oraz zapewniłoby spójność pomiędzy regulacją dotyczącą struktury przychodów a regulacją dotyczącą posiadanych praw majątkowych.
W świetle powyższego zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Inne interpelacje: Piotr Głowski
- Interpelacja w sprawie rozszerzenia odpowiedzialności solidarnej, o której mowa w art. 647<SUP>1</SUP> Kodeksu cywilnego
18.11.2026 · nr 21132 · minister sprawiedliwości
- Interpelacja w sprawie zasad funkcjonowania lokalnych centrów kompetencji oraz udziału samorządów w ich działalności
03.11.2026 · nr 20845 · minister infrastruktury
- Interpelacja w sprawie funkcjonowania ustawy o ochronie sygnalistów i potrzeby doprecyzowania jej przepisów
19.10.2026 · nr 20481 · minister rodziny, pracy i polityki społecznej
- Interpelacja w sprawie ustalenia odpowiedzialności oraz wyciągnięcia konsekwencji służbowych za niewykonanie obowiązku uchylenia zakazu opuszczania kraju na…
08.09.2026 · nr 19685 · minister sprawiedliwości
- Interpelacja w sprawie obowiązku osobistego składania wniosków o wydanie karty parkingowej przez osoby z niepełnosprawnościami
17.08.2026 · nr 19257 · minister rodziny, pracy i polityki społecznej
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji