Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Dzieci nie mogą ponosić finansowej odpowiedzialności za pobyt swoich rodziców, dziadków czy innych krewnych w domach pomocy społecznej. Dziecko powinno mieć prawo do bezpiecznego dzieciństwa, nauki i rozwoju, a nie zastanawiać się, czy jego renta rodzinna albo niewielki odziedziczony majątek zostanie przeznaczony na opłacenie pobytu dorosłego członka rodziny. Dlatego zdecydowanie popieram cel tej ustawy, ale chciałbym zwrócić uwagę na dwa poważne problemy.
Po pierwsze, już 11 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku stwierdził, że małoletni zstępni nie są osobami zobowiązanymi do ponoszenia takich opłat. Co więcej, Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu wskazało, że problem wynika przede wszystkim z niewłaściwego stosowania obowiązującego prawa. A więc zamiast tworzyć nowe przepisy, powinniśmy wyjaśnić, dlaczego dotychczasowe nie zawsze były prawidłowo stosowane. Ile dzieci obciążono takimi opłatami? Czy od tych dzieci pobierano pieniądze? Czy zostaną one zwrócone?
Po drugie, projekt pozostawia dwie istotne luki. Nie rozstrzyga jednoznacznie, co stanie się z wcześniej wydanymi decyzjami nakładającymi obowiązek zapłaty. Nie rozwiązuje również problemu dzieci, które ukończyły 18. rok życia. Czy naprawdę w dniu 18. urodzin młody człowiek, który dopiero rozpoczyna samodzielne życie, powinien nagle stać się płatnikiem za pobyt rodzica lub dziadka w domu pomocy społecznej? Przecież może jeszcze się uczyć, nie mieć pracy albo własnego mieszkania ani żadnych pieniędzy.
Pani Minister! Prawo powinno chronić dzieci nie tylko do dnia ich 18. urodzin, lecz również przed konsekwencjami błędnych decyzji administracyjnych. Dlatego popieram nowelizację, oczekując jej uzupełnienia o przepisy przejściowe oraz rozważenia szczególnej ochrony młodych dorosłych. Rolą państwa jest chronić przyszłość młodego pokolenia, a nie rozpoczynać ich dorosłe życie od rachunków za zobowiązania, których nie powinni płacić. Dziękuję.