Wystąpienie w Sejmie · 28 maja 2026

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 90. rocznicy deportacji ludności polskiej do Kazachstanu (druki nr 2470 i 2570)

Mówi: Poseł Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony) (niez.) · 58. posiedzenie Sejmu, punkt 19. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 2470, druk nr 2570

Pytania

1. Projekt uchwały przypomina o deportacji co najmniej 70 tys. Polaków do Kazachstanu w 1936 r. Jak państwo ocenia dziś poziom wiedzy społecznej na temat deportacji ludności polskiej przeprowadzanych przez władze sowieckie?

2. W projekcie opisano bardzo trudne warunki życia deportowanych rodzin na stepach Kazachstanu. Jakie działania prowadzone są dziś w celu dokumentowania relacji rodzin deportowanych oraz ochrony pamięci o tych wydarzeniach?

3. Projekt wskazuje, że część potomków deportowanych nadal mieszka w Kazachstanie. Jak państwo ocenia obecne relacje z Polonią kazachstańską oraz działania wspierające zachowanie polskiej kultury i języka wśród potomków deportowanych?

4. W uchwale przypomniano, że deportacje były elementem szerszych represji wobec ludności polskiej w Związku Sowieckim. W jaki sposób państwo planuje rozwijać edukację historyczną dotyczącą losów Polaków żyjących poza granicami II Rzeczypospolitej po traktacie ryskim?

5. Projekt uchwały ma charakter pamięci historycznej i oddania hołdu ofiarom represji. Jak państwo zamierza prowadzić politykę historyczną tak, aby budowała ona świadomość historyczną, ale jednocześnie nie pogłębiała współczesnych napięć międzynarodowych?

6. W projekcie przypomniano także o późniejszych represjach wobec deportowanych Polaków podczas tzw. operacji polskiej NKWD. Jak państwo ocenia obecny poziom badań naukowych oraz dostępności źródeł dotyczących represji wobec Polaków w Związku Sowieckim?

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Marcin Józefaciuk