Stanowisko
Wysoka Izbo! Procedowany dziś projekt ustawy, druk nr 2273, dotyczy pozornie technicznej, ale w praktyce bardzo istotnej kwestii - zasad obrotu nieruchomościami rolnymi w kontekście przekształceń przedsiębiorców. Obecne przepisy przewidują, że nabywcą nieruchomości rolnej może być co do zasady rolnik indywidualny, a inne podmioty muszą spełniać dodatkowe warunki lub uzyskiwać zgody KOWR. Jednocześnie ustawa wprowadza wyjątki, m.in. dla przekształceń przedsiębiorcy lub spółki cywilnej w spółkę handlową. Problem polega na tym, że ustawa posługuje się pojęciem ˝przedsiębiorca˝, ale go nie definiuje. W efekcie powstały poważne wątpliwości interpretacyjne: Czy chodzi wyłącznie o osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, czy także o spółki handlowe?
Ta niejasność ma realne konsekwencje. W praktyce przedsiębiorcy dokonujący przekształceń - nawet takich, w przypadku których dochodzi nie do zmiany właściciela majątku, a jedynie do zmiany formy prawnej - bywają zmuszeni do przechodzenia dodatkowych procedur i występowania o zgody KOWR, a czasem mierzą się z ryzykiem ingerencji w postaci prawa nabycia nieruchomości przez państwo.
Projekt ustawy ten problem rozwiązuje w sposób jednoznaczny. Po pierwsze, doprecyzowuje, że pojęcie ˝przedsiębiorca˝ w tych przepisach oznacza wyłącznie osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. Po drugie, przesądza w praktyce, że przekształcenia spółek handlowych - czyli zmiany formy prawnej bez zmiany właściciela - nie są traktowane jako nabycie nieruchomości rolnej. Co to oznacza w praktyce?
Po wejściu ustawy w życie:
- przekształcenia spółek nie będą rodziły wątpliwości co do stosowania przepisów o obrocie ziemią,
- przedsiębiorcy nie będą musieli prowadzić zbędnych postępowań ani występować o zgody KOWR,
- ograniczone zostanie ryzyko ingerencji państwa w sytuacjach, w których faktycznie nie dochodzi do obrotu nieruchomością,
- procesy reorganizacji firm staną się prostsze, szybsze i bardziej przewidywalne.
Jednocześnie należy wyraźnie podkreślić, że projekt nie zmienia podstawowych zasad ochrony gruntów rolnych. Nie rozszerza kręgu podmiotów mogących swobodnie nabywać ziemię rolną i nie prowadzi do jej nadmiernej koncentracji. Ma charakter porządkujący i deregulacyjny.
Klub Parlamentarny Centrum pozytywnie ocenia ten kierunek zmian. Uważamy, że państwo powinno eliminować niejasności i zbędne bariery tam, gdzie nie służą one żadnemu realnemu interesowi publicznemu.
Dlatego Klub Parlamentarny Centrum popiera ten projekt ustawy.