Wystąpienie w Sejmie · 4 grudnia 2025

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o komisyjnym projekcie uchwały w sprawie ustanowienia Dnia Pamięci Prezydenta Gabriela Narutowicza (druki nr 2012 i 2042)

Mówi: Poseł Witold Tumanowicz (Konfederacja) · 46. posiedzenie Sejmu, punkt 27. porządku obrad

Dotyczy: druk nr 2012, druk nr 2042

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! No cóż, poprzedni punkt rzeczywiście łączył, ten raczej będzie dzielił. Trzeba powiedzieć tak: potępienie mordów politycznych musi tutaj wybrzmieć oczywiście z tej mównicy i to jest oczywiste, bo to nie jest jedyny mord polityczny, który był w historii Rzeczypospolitej. Natomiast nie ma w Polsce praktyki ustanawiania świąt konkretnych postaci. I dlatego tym bardziej nie rozumiem, dlaczego to właśnie Gabriel Narutowicz miały być pierwszą tego typu postacią.

(Poseł Kamil Wnuk: Halo, prezydent Polski.)

Powiem szczerze, że akurat kwestia jego prezydentury... Powiedzmy sobie szczerze, w ciągu 5 dni nie był w stanie osiągnąć nic dla polskiej państwowości, nic, co by pozwalało traktować go dużo bardziej szczególnie niż innych naszych prezydentów. Więc tym bardziej nie rozumiem, dlaczego procedujemy w tym wypadku uchwałę o ustanowieniu dnia pamięci jego postaci. Bardzo dobrze, że w ogóle wycofano się z tego głupiego pomysłu, żeby w ogóle zrobić ustawę dotyczącą tejże postaci. Uważam, że nie ma najmniejszego powodu.

Tym bardziej ostatnio, nawet jak przejęła władzę obecna koalicja, wymieniono nazwę instytutu myśli politycznej Dmowskiego i Paderewskiego właśnie na myśli politycznej Narutowicza. Prawda jest taka, że to może i był wybitny naukowiec, ale myśli politycznej to on żadnej nie spłodził. (Oklaski) Nie ma absolutnie żadnej publikacji, żadnego artykułu, który można byłoby zastosować, nawet żeby go analizować. Więc instytut w tym wypadku ma nazwę totalnie błędną, nawet uwłaczającą nieco Gabrielowi Narutowiczowi. Dlatego że naprawdę był wybitnym naukowcem, natomiast to nie był myśliciel polityczny.

Naprawdę uważamy, że to jest przesada, by w tym wypadku rozdrapywać w tej Izbie te stare rany. Nie ma potrzeby, żeby uhonorowywać Gabriela Narutowicza specjalnym dniem w kalendarzu Rzeczypospolitej Polskiej. Nie mamy nawet okrągłej rocznicy, bo to jest 103. rocznica śmierci. Tym bardziej więc nie rozumiemy doniosłości tego momentu. Dlatego jako Klub Poselski Konfederacja będziemy głosować przeciw tej uchwale. (Oklaski)

Źródło: stenogram posiedzenia Sejmu RP (API Sejmu). Wszystkie wystąpienia: Witold Tumanowicz