Interpelacja w sprawie prawnego nakazu obecności rodzica/opiekuna podczas wizyty nastolatki u ginekologa

Szanowna Pani Ministro,

w Polsce nastolatka do skończonego 18. roku życia nie może pójść sama na wizytę do żadnego lekarza. Na wizytę lekarską osoba niepełnoletnia musi przyjść razem z opiekunem prawnym - rodzicem, lub opiekunem ustawowym. Jeśli chodzi o pacjentów pomiędzy 16. a 18. rokiem życia, to w przypadku wizyty u ginekologa, lekarz musi uzyskać zgodę na badanie i leczenie od rodzica (opiekuna) oraz od pacjenta.

Niestety wiele nastoletnich dziewcząt, nie chce (np. wstydzi się), aby rodzic wiedział, że planuje rozpocząć lub rozpoczęła już współżycie seksualne. Często są one świadome, że to może grozić nieplanowaną ciążą i chciałyby zgłosić się do ginekologa – postępując zgodnie z obowiązującym prawem (ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 849) oraz ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 514)) - ginekolog nie może pacjentki przyjąć, zbadać ani wystawić recepty – jeżeli nie przyjdzie ona z rodzicem (opiekunem).

Są też sytuacje, gdy jedynym opiekunem prawnym jest ojciec. Dziewczyna może wstydzić się powiedzieć tacie, że od kilku tygodni ma upławy i odczuwa dyskomfort w okolicach intymnych. Niestety lekarz nie może przyjąć tej pacjentki bez zgody ojca. Sytuacja bywa dyskomfortowa zarówno dla nastolatki, jak i jej ojca.

Warto przy tym zaznaczyć, że po ukończeniu 16. roku życia nastolatki mają takie samo prawo do informacji o stanie własnego zdrowia i prowadzonym leczeniu jak osoba dorosła. Może także wyrazić świadomą zgodę na proponowane leczenie, nawet mimo braku zgody przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego. Młodzi pacjenci mają również prawo do wyrażenia sprzeciwu wobec zaproponowanego leczenia, niezależnie od tego, co myśli w tej sprawie jego rodzic lub opiekun prawny. Jeżeli zdania dziecka i opiekuna są rozbieżne, decyzja 16- czy 17-latka jest ważniejsza.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania: