Interpelacja w sprawie realizacji orzeczenia TSUE z dnia 25 listopada 2025 r. dotyczącego uznawania małżeństw osób tej samej płci

Szanowny Panie Ministrze,

25 listopada 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał orzeczenie w sprawie C-713/23, w którym jednoznacznie wskazał, że Polska jest zobowiązana do uznawania małżeństw osób tej samej płci, będących obywatelami UE, jeżeli zostały one zawarte zgodnie z prawem innego państwa członkowskiego. Obowiązek ten obejmuje także dokonanie transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego.

29 listopada br. w Urzędzie Stanu Cywilnego w Smołdzinie panowie J.K.M. i D.M.K. złożyli wniosek o transkrypcję swojego małżeństwa zawartego w Portugalii. Urzędniczka odmówiła jednak dokonania wpisu, wskazując na błąd systemu rejestru stanu cywilnego pojawiający się przy próbie wprowadzenia danych dwóch mężczyzn jako małżonków.

Wzywam Pana do niezwłocznego i priorytetowego wdrożenia wyroku TSUE poprzez usunięcie tej usterki systemowej.

Zgodnie z obowiązującą w Polsce hierarchią źródeł prawa najwyższą moc mają Konstytucja RP oraz wiążące Polskę umowy międzynarodowe, do których zaliczają się również orzeczenia TSUE. Wyroki Trybunału mają skutek bezpośredni i są wiążące od momentu ich ogłoszenia, co oznacza, że już obecnie pary jednopłciowe powinny mieć możliwość dokonania transkrypcji swoich małżeństw.

Usterka w systemie informatycznym stawia urzędników w niezwykle trudnym położeniu - uniemożliwia techniczne zrealizowanie wniosków małżonków, a jednocześnie brak jest podstaw prawnych do odmowy, która naruszałaby obowiązek wykonania orzeczenia TSUE. Wkrótce zaczną również zapadać wyroki polskich sądów administracyjnych nakazujące dokonanie wpisów takich małżeństw, lecz z powodu błędu ich wykonanie będzie nadal niemożliwe.

Pragnę podkreślić, że usunięcie błędu pozostaje także w zgodzie z rozporządzeniem Ministra Cyfryzacji z dnia 29 maja 2023 r. w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego. Wzór zamieszczony w załączniku powinien być interpretowany w świetle wyroku TSUE jako przykład odnoszący się do modelowej sytuacji małżeństwa kobiety i mężczyzny, który - jak każdy wzór - należy odpowiednio dostosować do okoliczności konkretnej sprawy.

Zwracam się również z prośbą o niezwłoczne podjęcie prac nad nowelizacją wyżej wymienionego rozporządzenia, aby jednoznacznie wyeliminować wszelkie wątpliwości interpretacyjne oraz zapewnić urzędnikom jasne i bezpieczne podstawy działania zgodne z prawem UE.

Rozumiem, że przygotowanie nowelizacji rozporządzenia, wymagające współpracy z ministrem spraw wewnętrznych i administracji, może potrwać dłużej niż samo usunięcie usterki informatycznej. Dlatego ponownie apeluję o nadanie najwyższego priorytetu naprawie błędu systemowego - zwłaszcza że wiele osób w Polsce czeka na taką możliwość od lat.

W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

Kiedy planowane jest usunięcie błędu systemu rejestru stanu cywilnego, który uniemożliwia wykonanie wyroku TSUE z 25 listopada 2025 r.?

Czy i w jakim terminie zostanie przygotowana nowelizacja rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 29 maja 2023 r. w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego? Czy prace legislacyjne już się rozpoczęły, a jeśli tak - na jakim są etapie?

Z wyrazami szacunku

Marcin Józefaciuk