Interpelacja w sprawie projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100)
Data wpływu: 2025-12-06
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Michał Połuboczek wyraża poważne zastrzeżenia dotyczące projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100), wskazując na jego niezgodność z prawem UE, ryzyko dla gospodarki oraz brak odpowiedzialności za realizację poziomów recyklingu. Pyta o analizy zgodności z dyrektywami, uzasadnienie delegowania opłaty opakowaniowej do rozporządzenia oraz wpływ na wzrost cen dla konsumentów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100) Interpelacja nr 14045 do ministra klimatu i środowiska w sprawie projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100) Zgłaszający: Michał Połuboczek Data wpływu: 06-12-2025 Projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100) budzi poważne wątpliwości konstytucyjne, ekonomiczne oraz systemowe, a także liczne zastrzeżenia ze strony przedsiębiorców, organizacji branżowych i ekspertów.
Wskazują one, że proponowany model rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) może okazać się niezgodny z prawem UE, szkodliwy dla gospodarki i niewydolny środowiskowo. Uzasadnienie 1. Model scentralizowany – monopolizacja systemu i wzrost kosztów Zgodnie ze stanowiskiem Konfederacji Lewiatan projekt UC100 „przewiduje odejście od wolnorynkowego modelu na rzecz jednego, centralnego podmiotu zarządzanego przez państwo”, co doprowadzi „do monopolizacji rynku, wzrostu kosztów oraz obniżenia skuteczności systemu”.
Branża recyklingowa jednogłośnie podkreśla, że likwidacja organizacji odzysku działających od 20 lat doprowadzi „do rozerwania obecnego efektywnego systemu współpracy producentów, sortowni i recyklerów” oraz spadku poziomu recyklingu. 2. Sprzeczność z dyrektywą odpadową 2008/98/WE oraz PPWR W piśmie OIGOŚ wskazano jednoznacznie, że projekt narusza art.
8a dyrektywy 2008/98/WE, gdyż: - producenci zostają sprowadzeni „do roli biernych płatników pozbawionych jakiegokolwiek wpływu na system”, - NFOŚiGW nie ponosi odpowiedzialności za realizację poziomów recyklingu, - brak transparentności i brak mechanizmu kosztu netto powoduje niezgodność z prawem UE. 3. Sprzeczność z Konstytucją RP – opłata jako podatek Projekt wprowadza tzw. opłatę opakowaniową, która jak wskazują eksperci ma wszystkie cechy podatku, a mimo to jej kluczowe elementy mają być określane rozporządzeniem ministra, co narusza art. 217 Konstytucji RP.
Opłata ta jest: - bezzwrotna, - ustalana jednostronnie, - niepowiązana z ekwiwalentnym świadczeniem dla przedsiębiorcy. 4. Brak odpowiedzialnego podmiotu za osiąganie poziomów recyklingu Zgodnie z dokumentami branżowymi: „W nowym modelu nikt nie będzie prawnie odpowiedzialny za realizację poziomów selektywnej zbiórki i recyklingu.” Jest to fundamentalne odejście od unijnej idei ROP. 5.
Ryzyko dla finansów publicznych – analiza MF Ekspertyza wskazuje na liczne ryzyka dla budżetu państwa: - wzrost cen towarów i spadek popytu - niższe wpływy z VAT i CIT, - ryzyko kar UE za niewypełnienie poziomów recyklingu, - powstanie quasi-podatkowego funduszu poza kontrolą fiskalną. 6. Zagrożenia dla MŚP i konsumentów Jak wskazano w artykule eksperckim: - koszty mogą wzrosnąć ponad pięciokrotnie, - istnieje ryzyko podwójnego obciążenia (ROP + system kaucyjny), - finalnie koszty poniesie konsument w postaci wyższych cen żywności i produktów codziennych.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Czy ministerstwo wykonało formalną analizę zgodności projektu UC100 z art. 8a dyrektywy 2008/98/WE oraz PPWR? 2. Jakie argumenty uzasadniają delegowanie kluczowych elementów „opłaty opakowaniowej” do rozporządzenia, mimo że ma ona charakter podatku? 3. Czy ministerstwo przeanalizowało ryzyko zaskarżenia ustawy do TK i TSUE? 4. Czy przeprowadzono rzetelną analizę kosztów wdrożenia systemu scentralizowanego, w tym kosztów NFOŚiGW, IOŚ-PIB, urzędów marszałkowskich? 5.
Czy ministerstwo potwierdza, że według przedstawionych analiz koszty systemu mogą wzrosnąć nawet pięciokrotnie? 6. Ile wyniesie przewidywany wzrost cen produktów dla konsumentów? 7. Dlaczego projekt zakłada likwidację 27 organizacji odzysku bez okresu przejściowego i mechanizmów odszkodowawczych? 8. Czy przeprowadzono analizę wpływu na zatrudnienie w sektorze gospodarki odpadami? 9. Kto według projektu będzie formalnie odpowiedzialny za osiągnięcie poziomów recyklingu wymaganych prawem UE? 10. Jak ministerstwo zamierza zapobiec ryzyku kar dla Polski za niewypełnienie tych poziomów? 11.
Poseł pyta o nadzór Ministerstwa Zdrowia nad wydatkowaniem środków publicznych przez Naczelną Izbę Aptekarską, w tym o wynagrodzenia jej organów oraz potencjalne konflikty interesów, zwłaszcza w kontekście doniesień medialnych dotyczących prezesa NRA. Interpelacja ma na celu wyjaśnienie kwestii transparentności i efektywności nadzoru nad finansami samorządu aptekarskiego.
Poseł pyta o zasady ochrony gatunkowej ptaków w Polsce, w kontekście ich wpływu na rolnictwo, gospodarkę oraz potencjalnego przenoszenia chorób. Interesuje go, czy ministerstwo analizuje wpływ liczebności ptaków na różne sektory gospodarki i jakie kryteria stosuje przy obejmowaniu ich ochroną.
Poseł Połuboczek pyta o status prac nad projektem ustawy UD252, konkretnie o art. 6j ust. 2c-2d, który wprowadza fakultatywny model opłaty za odpady komunalne, wyrażając zaniepokojenie możliwością rezygnacji z tych przepisów. Pyta o powody ewentualnego wycofania się z tego rozwiązania oraz o alternatywne mechanizmy mające na celu poprawę segregacji i recyklingu odpadów.
Poseł pyta o skuteczność Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w sprawach sądowych dotyczących ustalenia istnienia stosunku pracy i domaga się przedstawienia szczegółowych danych statystycznych za lata 2022-2024. Wyraża wątpliwości co do zasadności poszerzania kompetencji PIP bez oceny efektywności dotychczasowych działań.
Projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych poprzez wprowadzenie mechanizmu milczącej zgody w różnych obszarach prawa. Wprowadza się terminy, po których upływie brak decyzji administracyjnej będzie traktowany jako zgoda na wniosek. Dotyczy to m.in. opinii gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, ulg w podatku rolnym, umorzeń zaległości podatkowych, wpisów do rejestrów działalności gospodarczej, pozwoleń na imprezy masowe oraz przedłużania zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Ma to przyspieszyć procesy decyzyjne i zmniejszyć obciążenie administracyjne dla obywateli i przedsiębiorców.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o Krajowym Rejestrze Karnym oraz szereg innych ustaw w celu wdrożenia prawa Unii Europejskiej, w szczególności decyzji ramowej Rady 2009/315/WSiSW oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/884 dotyczących wymiany informacji z rejestrów karnych między państwami członkowskimi. Wprowadza on także regulacje związane z funkcjonowaniem systemu ECRIS-TCN, mającego na celu usprawnienie wymiany informacji o wyrokach skazujących obywateli państw trzecich. Zmiany obejmują m.in. doprecyzowanie definicji, obowiązków Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego, zasad wymiany informacji z państwami obcymi oraz zakresu danych gromadzonych w rejestrze. Dodatkowo, projekt wprowadza obowiązek pobierania odcisków linii papilarnych od obywateli państw trzecich na potrzeby identyfikacji w postępowaniu karnym.
Projekt uchwały wzywa do zaskarżenia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej umowy Unii Europejskiej z państwami MERCOSUR. Celem jest prawdopodobnie podważenie legalności lub zgodności tej umowy z prawem Unii Europejskiej. Wnioskodawcy upoważniają posła Mirosława Maliszewskiego do reprezentowania ich w pracach nad tym projektem.
Projekt ustawy nowelizuje przepisy dotyczące gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, wprowadzając zmiany w systemie kaucyjnym, zasadach selektywnego zbierania opakowań, oraz obowiązkach przedsiębiorców wprowadzających napoje w opakowaniach. Ustawa ma na celu usprawnienie systemu zbierania i recyklingu opakowań, szczególnie tych na napoje, a także doprecyzowuje zasady funkcjonowania dla podmiotów, które utworzyły własne systemy zbierania. Wprowadza dobrowolność przystąpienia do systemu kaucyjnego do końca 2028 roku dla wprowadzających napoje w opakowaniach. Ponadto, ustawa nakłada na sprzedawców detalicznych i hurtowych obowiązek przyjmowania pustych opakowań po napojach bez wymogu okazania dowodu zakupu.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, aby umożliwić dalsze funkcjonowanie systemów zwrotu szklanych butelek wielokrotnego użytku prowadzonych bezpośrednio przez przedsiębiorców. Projekt wprowadza możliwość wyboru pomiędzy uczestnictwem w centralnym systemie kaucyjnym a prowadzeniem samodzielnego systemu zbierania opakowań. Zmiana ma zapobiec likwidacji efektywnych systemów, które osiągają wysokie poziomy zbiórki i są zgodne z celami gospodarki o obiegu zamkniętym. Przedsiębiorcy mają mieć możliwość kontynuowania działalności na dotychczasowych zasadach do 31 grudnia 2028 r., po zgłoszeniu tego zamiaru ministrowi właściwemu do spraw klimatu.