Interpelacja w sprawie niedoszacowania środków przekazywanych jednostkom samorządu terytorialnego na realizację zadań oświatowych

Szanowna Pani Minister,

jednostki samorządu terytorialnego w całej Polsce sygnalizują narastający problem niedoszacowania środków przekazywanych z budżetu państwa na realizację zadań oświatowych. Otrzymywane środki (dawna subwencja oświatowa, obecnie określane jako „potrzeby oświatowe”) w wielu przypadkach nie pokrywają nawet kosztów wynagrodzeń nauczycieli i pracowników oświaty, nie wspominając o wydatkach bieżących związanych z utrzymaniem szkół, przedszkoli i innych placówek edukacyjnych.

Z informacji przekazywanych przez liczne samorządy wynika, że wysokość środków z budżetu państwa pokrywa średnio od 70% do 80% rzeczywistych kosztów funkcjonowania systemu oświaty. W konsekwencji gminy i miasta zmuszone są corocznie dopłacać znaczące kwoty z własnych budżetów, co ogranicza ich możliwości inwestycyjne i utrudnia realizację innych zadań publicznych.

Szczególnie problematyczne jest to w mniejszych jednostkach samorządu, gdzie koszty osobowe w oświacie stanowią nawet 60–70% całego budżetu bieżącego, a wpływy z dochodów własnych nie pozwalają na zrównoważenie rosnących wydatków. Niedoszacowanie finansowania prowadzi również do pogłębiania się różnic w jakości edukacji pomiędzy dużymi miastami a mniejszymi gminami.

Dodatkowym wyzwaniem są zmiany demograficzne, wzrost wynagrodzeń nauczycieli oraz rosnące koszty utrzymania placówek oświatowych – energii, mediów i usług. Obecny algorytm naliczania środków nie uwzględnia tych czynników w sposób wystarczający, co powoduje, że wiele samorządów nie jest w stanie pokryć podstawowych potrzeb w oświacie.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Z wyrazami szacunku

Andrzej Śliwka Poseł na Sejm RP