Interpelacja w sprawie niedoszacowania środków przekazywanych jednostkom samorządu terytorialnego na realizację zadań oświatowych
Data wpływu: 2026-02-02
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Andrzej Śliwka interweniuje w sprawie niedoszacowania środków przekazywanych samorządom na oświatę, co zmusza je do dopłacania z własnych budżetów. Pyta ministerstwo o plany zmian w algorytmie naliczania środków, waloryzacji, standardach zatrudnienia i dotacjach dla przedszkoli niepublicznych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie niedoszacowania środków przekazywanych jednostkom samorządu terytorialnego na realizację zadań oświatowych Interpelacja nr 15049 do ministra edukacji w sprawie niedoszacowania środków przekazywanych jednostkom samorządu terytorialnego na realizację zadań oświatowych Zgłaszający: Andrzej Śliwka Data wpływu: 02-02-2026 Szanowna Pani Minister, jednostki samorządu terytorialnego w całej Polsce sygnalizują narastający problem niedoszacowania środków przekazywanych z budżetu państwa na realizację zadań oświatowych.
Otrzymywane środki (dawna subwencja oświatowa, obecnie określane jako „potrzeby oświatowe”) w wielu przypadkach nie pokrywają nawet kosztów wynagrodzeń nauczycieli i pracowników oświaty, nie wspominając o wydatkach bieżących związanych z utrzymaniem szkół, przedszkoli i innych placówek edukacyjnych. Z informacji przekazywanych przez liczne samorządy wynika, że wysokość środków z budżetu państwa pokrywa średnio od 70% do 80% rzeczywistych kosztów funkcjonowania systemu oświaty.
W konsekwencji gminy i miasta zmuszone są corocznie dopłacać znaczące kwoty z własnych budżetów, co ogranicza ich możliwości inwestycyjne i utrudnia realizację innych zadań publicznych. Szczególnie problematyczne jest to w mniejszych jednostkach samorządu, gdzie koszty osobowe w oświacie stanowią nawet 60–70% całego budżetu bieżącego, a wpływy z dochodów własnych nie pozwalają na zrównoważenie rosnących wydatków. Niedoszacowanie finansowania prowadzi również do pogłębiania się różnic w jakości edukacji pomiędzy dużymi miastami a mniejszymi gminami.
Dodatkowym wyzwaniem są zmiany demograficzne, wzrost wynagrodzeń nauczycieli oraz rosnące koszty utrzymania placówek oświatowych – energii, mediów i usług. Obecny algorytm naliczania środków nie uwzględnia tych czynników w sposób wystarczający, co powoduje, że wiele samorządów nie jest w stanie pokryć podstawowych potrzeb w oświacie.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy ministerstwo planuje w najbliższym czasie zmianę zasad naliczania środków na realizację zadań oświatowych (dawnej subwencji oświatowej), tak aby uwzględniały one rzeczywiste koszty ponoszone przez jednostki samorządu terytorialnego? Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmu corocznej waloryzacji środków przekazywanych samorządom na oświatę, powiązanego ze wzrostem wynagrodzeń nauczycieli oraz inflacją kosztów utrzymania placówek?
Czy ministerstwo planuje określenie minimalnych standardów zatrudnienia nauczycieli i pracowników oświaty w odniesieniu do liczby uczniów, tak aby ujednolicić politykę kadrową i zapewnić racjonalne finansowanie zadań oświatowych? Czy rozważane są zmiany w zasadach naliczania dotacji dla przedszkoli niepublicznych, które pozwoliłyby na zmniejszenie obciążeń budżetów gmin, szczególnie w kontekście rosnących kosztów funkcjonowania oświaty?
Czy ministerstwo planuje opracowanie nowych wytycznych dotyczących planowania i rozliczania środków oświatowych przez jednostki samorządu terytorialnego, tak aby zapewnić większą przejrzystość i adekwatność finansowania w skali kraju? Z wyrazami szacunku Andrzej Śliwka Poseł na Sejm RP
Poseł kwestionuje decyzję rządu o prywatyzacji spółki Polska Amunicja sp. z o.o. tuż przed planowanym pozyskaniem przez nią dużego kontraktu na produkcję amunicji artyleryjskiej z unijnych środków i pyta o szczegóły dotyczące zdolności spółki do realizacji tego zlecenia. Pyta o technologię, dostawy komponentów i certyfikaty.
Poseł Andrzej Śliwka pyta o planowaną likwidację 30 etatów żołnierzy zawodowych w 43 Batalionie Obrony Pogranicza w Braniewie, kwestionując zasadność tej decyzji w kontekście wcześniejszych deklaracji o wzmacnianiu obrony pogranicza. Wyraża zaniepokojenie społecznymi i operacyjnymi konsekwencjami tej redukcji.
Poseł Śliwka wyraża zaniepokojenie zatrudnieniem działacza PO w Hucie Stalowa Wola SA i pyta o podstawy prawne, tryb zatrudnienia oraz kompetencje pracownika, kwestionując transparentność procesu rekrutacji i potencjalny konflikt interesów. Interpelacja ma na celu wyjaśnienie, czy zatrudnienie odbyło się zgodnie z procedurami i czy nie narusza interesu bezpieczeństwa państwa.
Poseł Andrzej Śliwka pyta ministrów o powody wykluczenia niektórych służb mundurowych (Służba Więzienna, Służba Celno-Skarbowa, Służba Ochrony Kolei, służby specjalne, OSP) z projektu ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej, podkreślając potencjalne poczucie niesprawiedliwości. Wyraża obawę o dyskryminację i domaga się wyjaśnień oraz informacji o planach rozszerzenia katalogu beneficjentów.
Poseł Andrzej Śliwka pyta o funkcjonowanie Inspektoratu Wojsk Bezzałogowych Systemów Uzbrojenia, tempo wdrażania systemów dronowych i antydronowych w Siłach Zbrojnych RP oraz o związane z tym procesy zakupowe, szkoleniowe i finansowe. Wyraża zaniepokojenie efektywnością działań MON w tym obszarze, zwłaszcza w kontekście doświadczeń z wojny na Ukrainie.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o systemie oświaty oraz ustawę o finansowaniu zadań oświatowych. Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki wnioskuje o uchwalenie projektu bez poprawek. Wnioski mniejszości zgłoszone przez posła M. Józefaciuka dotyczą wprowadzenia możliwości zróżnicowania opłat za dopuszczenie podręczników przez Ministra Edukacji i Wychowania, a także obniżenia tych opłat o co najmniej 50% dla podręczników przeznaczonych dla uczniów z niepełnosprawnościami, do nauczania języków mniejszości, języka regionalnego i przedmiotów zawodowych.
Projekt uchwały Sejmu ma na celu potępienie aktu publicznego znieważenia symbolu religijnego, do którego doszło w Szkole Podstawowej w Kielnie. Uchwała wyraża stanowczy protest wobec zachowania nauczycielki, która zdjęła krzyż ze ściany i go znieważyła. Sejm podkreśla, że szkoła nie może być miejscem agresji światopoglądowej, a takie zachowania naruszają wolność religii i godność wierzących. Dodatkowo, uchwała wzywa Ministra Edukacji do podjęcia działań dyscyplinarnych i apeluje o poszanowanie wolności religijnej we wszystkich instytucjach publicznych.