Interpelacja w sprawie skuteczności, adekwatności i terminowości pomocy udzielanej pokrzywdzonym kobietom, w szczególności ofiarom przestępstw przeciwko wolności seksualnej
Data wpływu: 2026-02-02
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka pyta o skuteczność pomocy dla ofiar przestępstw seksualnych, zwłaszcza gwałtów, i proponuje stworzenie ogólnopolskiej sieci specjalistycznych ośrodków wsparcia, finansowanych z Funduszu Sprawiedliwości. Wyraża zaniepokojenie niewystarczającym wsparciem państwa i pyta, czy ministerstwo planuje systemowe zmiany w tym zakresie.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie skuteczności, adekwatności i terminowości pomocy udzielanej pokrzywdzonym kobietom, w szczególności ofiarom przestępstw przeciwko wolności seksualnej Interpelacja nr 15059 do ministra sprawiedliwości w sprawie skuteczności, adekwatności i terminowości pomocy udzielanej pokrzywdzonym kobietom, w szczególności ofiarom przestępstw przeciwko wolności seksualnej Zgłaszający: Monika Rosa, Katarzyna Anna Lubnauer, Jolanta Niezgodzka, Alicja Łepkowska-Gołaś Data wpływu: 02-02-2026 Szanowny Panie Ministrze, w ostatnich latach wielokrotnie podnoszona jest kwestia niewystarczającej, opóźnionej oraz nieadekwatnej pomocy udzielanej osobom pokrzywdzonym przestępstwami, w szczególności kobietom będącym ofiarami przestępstw przeciwko wolności seksualnej oraz ciężkich przestępstw z użyciem przemocy.
Z dostępnych informacji, w tym materiałów medialnych, analiz organizacji pozarządowych oraz relacji samych pokrzywdzonych, wynika, że system pomocy państwa – mimo istnienia instrumentów takich jak Fundusz Sprawiedliwości – często nie zapewnia realnego, szybkiego i kompleksowego wsparcia pozwalającego na powrót do normalnego funkcjonowania. Pomoc finansowa bywa symboliczna, przyznawana z dużym opóźnieniem, a procedury jej uzyskania są skomplikowane, długotrwałe i szczególnie obciążające dla osób znajdujących się w stanie głębokiego kryzysu psychicznego i zdrowotnego po doświadczeniu przemocy seksualnej.
Szczególnie niepokojące są przypadki kobiet, które w wyniku gwałtu lub innych brutalnych przestępstw przeciwko wolności seksualnej doznały poważnych i długotrwałych konsekwencji psychicznych, utraciły zdolność do pracy, samodzielnego funkcjonowania oraz możliwość utrzymania się, a mimo to nie otrzymały skutecznej, terminowej i adekwatnej pomocy ze strony państwa. W praktyce oznacza to przerzucenie ciężaru konsekwencji przestępstwa na ofiarę, zamiast zapewnienia jej realnej ochrony, bezpieczeństwa i długofalowego wsparcia.
W tym kontekście należy jednoznacznie wskazać, że w Polsce brakuje systemowego rozwiązania polegającego na istnieniu ogólnopolskiej, stabilnie finansowanej sieci wyspecjalizowanych ośrodków wsparcia dla osób po gwałcie, zapewniających natychmiastową i skoordynowaną pomoc: psychologiczną, prawną, medyczną i socjalną – niezależnie od tego, czy osoba pokrzywdzona zdecydowała się na złożenie zawiadomienia o przestępstwie. Funkcjonujące obecnie punkty pomocy, prowadzone przez organizacje pozarządowe, w tym m.in.
Punkt Pomocy dla Kobiet po Gwałcie prowadzony przez Fundację Feminoteka, stanowią sprawdzone i skuteczne modele wsparcia, jednak działają w warunkach niepewności finansowej i nie są w stanie objąć pomocą wszystkich potrzebujących. Ich działalność w praktyce wypełnia lukę, którą powinno wypełniać państwo.
W związku z powyższym apeluję o rozważenie rozwiązania polegającego na przeznaczeniu środków z Funduszu Sprawiedliwości na stałe finansowanie ogólnopolskiej sieci specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób po gwałcie, działających według jednolitych standardów, zapewniających natychmiastową pomoc kryzysową oraz długoterminową terapię traumy. Rozwiązanie to wpisywałoby się w podstawowy cel Funduszu Sprawiedliwości, jakim jest realna pomoc osobom pokrzywdzonym przestępstwem, i stanowiłoby odpowiedź na wieloletnie postulaty środowisk eksperckich oraz organizacji pomocowych.
Pomysł ten ma charakter konkretnej propozycji systemowej, umożliwiającej odejście od doraźnej, uznaniowej i rozproszonej pomocy na rzecz trwałego, przewidywalnego i dostępnego wsparcia dla ofiar jednego z najcięższych przestępstw. Funkcjonowanie Funduszu Sprawiedliwości nadal budzi jednak poważne wątpliwości co do jego efektywności w realizacji celu ochrony osób pokrzywdzonych. W przestrzeni publicznej pojawiają się informacje o znaczących środkach finansowych pozostających w jego dyspozycji, przy jednoczesnym braku systemowych rozwiązań skierowanych do ofiar gwałtów i innych form przemocy seksualnej.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega potrzebę stworzenia ogólnopolskiej sieci specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób po gwałcie jako elementu systemu pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem? Czy rozważane jest przeznaczenie środków z Funduszu Sprawiedliwości na stałe, systemowe finansowanie takich ośrodków, w oparciu o sprawdzone modele funkcjonujące obecnie w ramach organizacji pozarządowych?
Posłowie pytają Ministra Zdrowia o stanowisko w sprawie wprowadzenia ogólnokrajowego programu profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych z wykorzystaniem badań tomograficznych, argumentując to potencjalnym ratowaniem życia i korzyściami ekonomicznymi. Domagają się rozważenia wprowadzenia programu pilotażowego oraz zabezpieczenia środków finansowych na ten cel.
Posłowie pytają ministra spraw wewnętrznych i administracji o analizę możliwości wprowadzenia stref buforowych wokół szpitali w celu zapewnienia bezpieczeństwa i spokoju pacjentek oraz personelu medycznego, wobec protestów odbywających się bezpośrednio pod budynkami szpitalnymi. Podkreślają negatywny wpływ tych zgromadzeń na zdrowie i funkcjonowanie szpitali.
Posłowie pytają o skuteczność działania organów państwa w sprawach długotrwałej przemocy i izolacji, wskazując na konkretny medialny przykład. Wyrażają zaniepokojenie dynamiką i terminowością postępowania przygotowawczego oraz zakresem realnej ochrony udzielonej osobie pokrzywdzonej.
Posłowie pytają o zakres wsparcia dla ofiar przemocy domowej, skuteczność interwencji Policji oraz nadzór nad działaniami podległych służb, w szczególności w przypadkach długotrwałej izolacji i zależności ofiary. Wyrażają zaniepokojenie skutecznością systemu reagowania na przemoc domową w złożonych przypadkach.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie skutecznością systemu wsparcia dla dorosłych ofiar przemocy domowej, pytając, czy obecne rozwiązania zapewniają im realną ochronę. Kwestionują także adekwatność procedur i koordynacji między instytucjami w celu zabezpieczenia ofiar przemocy.
Senat RP wprowadza poprawki do ustawy mającej na celu usprawnienie procesu zakładania i rejestracji stowarzyszeń poprzez wykorzystanie narzędzi teleinformatycznych. Poprawki doprecyzowują przepisy dotyczące uproszczonego trybu rejestracji, wprowadzając ograniczenia podmiotowe, aby zapewnić bezpieczeństwo obrotu prawnego. Umożliwiono dokonywanie niektórych czynności (zmiana adresu, składu władz, zatwierdzenie dokumentów finansowych, likwidacja) w systemie teleinformatycznym po spełnieniu określonych warunków. Zniesiono także opłatę za rejestrację stowarzyszenia nieprowadzącego działalności gospodarczej, którego statut uchwalono przy wykorzystaniu wzorca, korygując pierwotne założenia ustawy.
Projekt ustawy o zmianie Kodeksu karnego ma na celu wzmocnienie ochrony autonomii seksualnej i skuteczniejsze ściganie przypadków doprowadzenia do obcowania płciowego lub innych czynności seksualnych poprzez nadużycie zależności lub wykorzystanie krytycznego położenia. Proponuje się podniesienie sankcji za przestępstwo z art. 199 k.k., wprowadzenie typu kwalifikowanego dla przypadków nadużycia szczególnego zaufania (np. relacje terapeuta-pacjent, przełożony-podwładny) oraz wyeliminowanie możliwości orzekania kar w zawieszeniu w tego typu sprawach. Argumentuje się, że obecne kary są niewspółmierne do wagi naruszenia autonomii seksualnej i nie pełnią funkcji prewencyjnej, a proponowane zmiany są zgodne z Konstytucją RP, prawem UE i standardami międzynarodowymi dotyczącymi praw człowieka.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w prawie o stowarzyszeniach, ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Głównym celem jest uproszczenie i przyspieszenie procesu zakładania i rejestracji stowarzyszeń poprzez wprowadzenie możliwości wykorzystania wzorca statutu dostępnego w systemie teleinformatycznym. Nowe przepisy mają również na celu obniżenie kosztów sądowych związanych z rejestracją stowarzyszeń zakładanych za pomocą wzorca. Umożliwi to sprawniejsze funkcjonowanie organizacji pozarządowych.
Projekt ustawy o klubach seniora reguluje zasady tworzenia, funkcjonowania i likwidacji klubów seniora w Polsce. Definiuje klub seniora jako dobrowolną organizację społeczną dla osób powyżej 60. roku życia, niezależną od administracji rządowej i samorządowej. Określa cele klubów seniora, takie jak integracja, aktywizacja, wsparcie seniorów oraz propagowanie aktywnego stylu życia. Ustawa wprowadza również zasady rejestracji klubów, finansowania ich działalności (w tym dotacje z budżetu państwa) oraz nadzoru nad nimi.
Projekt ustawy zakłada usunięcie ograniczeń dotyczących wykorzystywania środków komunikacji elektronicznej w fundacjach i stowarzyszeniach. Obecnie przepisy ograniczają możliwość głosowania i odbywania posiedzeń online do okresu stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Celem jest umożliwienie fundacjom i stowarzyszeniom korzystania z tych narzędzi niezależnie od sytuacji epidemicznej, co ma usprawnić ich funkcjonowanie, zwiększyć reprezentatywność i obniżyć koszty. Statuty organizacji wciąż będą mogły regulować lub wykluczać możliwość wykorzystania komunikacji elektronicznej.