Interpelacja w sprawie przepisów dotyczących lokalizacji inwestycji telekomunikacyjnych na terenach uzdrowiskowych i cennych krajobrazowo

Szanowni Państwo Ministrowie,

działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z apelem oraz petycją mieszkańców Rabki-Zdroju skierowaną do mojego biura poselskiego, zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska rządu RP w sprawie obowiązujących regulacji dotyczących lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, realizowanych przede wszystkim na podstawie ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 604), zwanej powszechnie megaustawą.

Mieszkańcy Rabki-Zdroju , zrzeszeni w ramach Społecznego Komitetu Ochrony Zdrowia i Środowiska w Rabce-Zdroju, zwrócili się do mojego biura poselskiego z apelem, w którym wskazują, że obowiązujące obecnie przepisy w praktyce ograniczają możliwość skutecznej ochrony ładu przestrzennego, walorów krajobrazowych oraz funkcji uzdrowiskowych miejscowości, a także osłabiają realny wpływ samorządów i społeczności lokalnych na proces lokalizowania infrastruktury telekomunikacyjnej, w szczególności masztów i wież telefonii komórkowej.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 5 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. Z kolei art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP nakłada na władze publiczne obowiązek prowadzenia polityki zapewniającej bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom oraz ochrony środowiska. Jednocześnie art. 16 Konstytucji RP gwarantuje samorządowi terytorialnemu udział w sprawowaniu władzy publicznej, natomiast art. 165 zapewnia jednostkom samorządu terytorialnego samodzielność podlegającą ochronie sądowej.

W opinii mieszkańców obecny sposób stosowania przepisów megaustawy prowadzi do faktycznego ograniczenia kompetencji gmin w zakresie prowadzenia polityki przestrzennej określonych w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130). Szczególne wątpliwości budzi możliwość sytuowania inwestycji telekomunikacyjnych pomimo sprzeczności z lokalnymi uwarunkowaniami krajobrazowymi, uzdrowiskowymi lub oczekiwaniami mieszkańców.

Rabka-Zdrój posiada status uzdrowiska w rozumieniu ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 151). Zgodnie z art. 38 tej ustawy gmina uzdrowiskowa zobowiązana jest do zachowania i ochrony warunków naturalnych niezbędnych do prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego, w tym walorów krajobrazowych i klimatycznych. Mieszkańcy podnoszą, że intensywna rozbudowa infrastruktury telekomunikacyjnej może prowadzić do trwałej degradacji krajobrazu uzdrowiskowego oraz obniżenia atrakcyjności turystycznej miejscowości.

Wskazać należy również na przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647), zgodnie z którymi organy administracji publicznej zobowiązane są do kierowania się zasadą przezorności oraz zasadą zrównoważonego rozwoju przy podejmowaniu działań mogących oddziaływać na środowisko i zdrowie ludzi.

Mieszkańcy zwracają ponadto uwagę na niewystarczający poziom udziału społeczności lokalnych w procedurach związanych z lokalizacją inwestycji telekomunikacyjnych. W praktyce konsultacje społeczne często mają charakter formalny, a mieszkańcy dowiadują się o planowanych inwestycjach dopiero na zaawansowanym etapie postępowania administracyjnego. Tego rodzaju sytuacje prowadzą do narastania konfliktów społecznych oraz utraty zaufania obywateli do instytucji publicznych.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

Rozwój nowoczesnej infrastruktury cyfrowej stanowi ważny element polityki państwa i rozwoju gospodarczego kraju. Nie może on jednak odbywać się kosztem konstytucyjnych zasad ochrony środowiska, ładu przestrzennego, samodzielności samorządu terytorialnego oraz prawa mieszkańców do współdecydowania o kierunkach rozwoju swoich lokalnych wspólnot.

W ocenie mieszkańców konieczne jest wypracowanie takich rozwiązań legislacyjnych, które pozwolą pogodzić rozwój nowoczesnych usług telekomunikacyjnych z ochroną walorów uzdrowiskowych, krajobrazowych i społecznych miejscowości takich jak Rabka-Zdrój.

Z wyrazami szacunku

Andrzej Gut-Mostowy Poseł RP