Interpelacja w sprawie realizacji zapowiedzi legislacyjnych dotyczących emerytów pobierających wcześniejsze emerytury przed 6 czerwca 2012 r.

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego zwracają się liczni emeryci należący do grupy kobiet urodzonych w latach 1954–1959 oraz mężczyzn urodzonych w latach 1949–1952 i w 1954 r., którzy pobierali wcześniejsze emerytury przyznane na podstawie wniosków złożonych przed 6 czerwca 2012 r., a następnie przy ustalaniu emerytury powszechnej zostali objęci mechanizmem przewidzianym w art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Jak wynika z wielokrotnie prezentowanego stanowiska Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, problem tej grupy emerytów ma charakter szczególnie doniosły społecznie. Ministerstwo wskazało, że te osoby, podejmując decyzję o przejściu na wcześniejszą emeryturę, nie mogły przewidzieć skutków późniejszego wejścia w życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, co mogło prowadzić do osłabienia zaufania obywateli do państwa i stanowionego prawa.

Jednocześnie ministerstwo podkreśla, że sam przepis został wprowadzony z uzasadnionych powodów systemowych, związanych z eliminacją mechanizmu określanego w orzecznictwie jako „sztuczna kapitalizacja“ emerytury powszechnej. Oznacza to, że ustawodawca stoi obecnie przed koniecznością wypracowania rozwiązania godzącego zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa z zasadą stabilności finansów publicznych i spójności systemu emerytalnego.

Brak kompleksowych regulacji powoduje, że emeryci są zmuszeni do dochodzenia swoich praw przed sądami. Prowadzi to do narastającego chaosu prawnego i nierównego traktowania obywateli. Szczególne zaniepokojenie budzą sygnały dotyczące rozbieżności orzeczniczych występujących nawet w obrębie tego samego sądu. Wskazuje się bowiem, że w analogicznych stanach faktycznych dotyczących wcześniejszych emerytur przyznanych przed czerwcem 2012 r. zapadają odmienne rozstrzygnięcia. Przykładem mają być sprawy rozpoznawane przez Sąd Okręgowy w Świdnicy, gdzie w części postępowań zapadają wyroki korzystne dla emerytów, natomiast w innych – pomimo podobnych okoliczności – sąd oddala odwołania. Taka sytuacja prowadzi do poczucia niesprawiedliwości oraz podważa zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Należy przy tym podkreślić, że osoby objęte problemem to w większości seniorzy, dla których wieloletnie postępowania sądowe stanowią znaczące obciążenie finansowe i psychiczne. Brak jednoznacznych regulacji ustawowych skutkuje koniecznością indywidualnego dochodzenia roszczeń, mimo że problem ma charakter systemowy.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

W ocenie wielu zainteresowanych dalsze przedłużanie stanu niepewności prawnej prowadzi do pogłębiania poczucia nierówności i zmusza seniorów do prowadzenia wieloletnich sporów sądowych. Zasadne jest zatem możliwie szybkie przedstawienie szczegółowych założeń projektowanych rozwiązań oraz harmonogramu ich wdrażania.

Z wyrazami szacunku

Sylwia Bielawska Posłanka na Sejm RP