Interpelacja w sprawie statusu notyfikacji przepisów dotyczących spółdzielni energetycznych w gminach miejskich oraz terminu uruchomienia wykazu prowadzonego przez prezesa URE

Szanowna Pani Minister,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie statusu notyfikacji przepisów umożliwiających tworzenie i funkcjonowanie spółdzielni energetycznych na obszarach gmin miejskich oraz terminu uruchomienia wykazu tych spółdzielni prowadzonego przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

Ustawą z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw wprowadzono istotne zmiany dotyczące spółdzielni energetycznych. Zgodnie z nowymi przepisami wykaz spółdzielni energetycznych działających na obszarach gmin wiejskich i miejsko-wiejskich ma być prowadzony przez dyrektora generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, natomiast wykaz spółdzielni energetycznych działających na obszarach gmin miejskich ma być prowadzony przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

Jednocześnie ustawodawca przewidział, że stosowanie przepisów dotyczących m.in. spółdzielni energetycznych w gminach miejskich jest zawieszone do dnia wydania pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej wynikającej z tych przepisów z rynkiem wewnętrznym albo do dnia uznania przez Komisję Europejską, że zmiana tych przepisów nie stanowi nowej pomocy publicznej.

Z informacji przekazanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w odpowiedzi z dnia 11 lutego 2026 r. na oświadczenie senatorskie w sprawie spółdzielni energetycznych działających na obszarach gmin miejskich wynika, że ministerstwo zainicjowało proces notyfikacji i przekazało właściwy formularz do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a UOKiK w dniu 19 stycznia 2026 r. dokonał prenotyfikacji do Komisji Europejskiej. Komisja Europejska miała nadać temu zgłoszeniu numer SA.121920.

Sprawa ma istotne znaczenie praktyczne dla samorządów miejskich, które chcą przygotowywać lokalne modele energetyczne oparte na odnawialnych źródłach energii, bilansowaniu lokalnym, ograniczeniu kosztów energii w jednostkach komunalnych oraz zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego. Dotyczy to w szczególności małych i średnich miast, które dysponują rozproszonymi instalacjami fotowoltaicznymi na obiektach publicznych, potencjałem rozwoju magazynów energii, lokalnymi spółkami komunalnymi oraz potrzebą stworzenia trwałego mechanizmu organizacyjnego do zarządzania energią.

Brak jasności co do terminu zakończenia procedury przed Komisją Europejską oraz zakresu możliwych działań przygotowawczych powoduje, że samorządy miejskie nie wiedzą, czy mogą już obecnie przygotowywać statuty, modele bilansowania, analizy prawne, porozumienia z jednostkami komunalnymi, koncepcje członkostwa, a także dokumentację organizacyjną przyszłych spółdzielni energetycznych. Wątpliwości dotyczą również tego, czy możliwe jest wcześniejsze utworzenie spółdzielni jako osoby prawnej bez korzystania z systemu wsparcia, a następnie dokonanie wpisu do wykazu prezesa URE dopiero po zakończeniu procedury przed Komisją Europejską.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o możliwie odrębne odniesienie się do każdego z poniższych pytań, z podaniem stanu faktycznego, podstawy prawnej albo przyczyn braku możliwości udzielenia jednoznacznej odpowiedzi.

Z wyrazami szacunku Posłanka Małgorzata Tracz