Interpelacja w sprawie sytuacji przedsiębiorców, którzy zdecydowali się na pomoc uchodźcom z Ukrainy

Szanowny Panie Ministrze,

gdy 24 lutego 2022 roku rozpoczęła się agresja rosyjska na Ukrainę, gdy setki tysięcy ludzi zmuszone zostały do ucieczki ze swych rodzinnych domów, państwo polskie zareagowało w jedyny możliwy do zaakceptowania sposób. Apelowano do wszystkich – do obywateli i do przedsiębiorców o udzielenie uchodźcom pomocy.

Trzeba podkreślić, że pomoc ta udzielana była także niezależnie od jakichkolwiek apeli, z potrzeby serca. Była ona wyjątkowa pod względem szybkości i skali solidarności społecznej.

Niestety, otrzymuję wiarygodne informacje o tym, że dziś wielu z tych, którzy na początku agresji rosyjskiej zdecydowali się na pomoc potrzebujących zmaga się organami państwa, które w największym uproszczeniu domagają się opodatkowania VAT od wsparcia ze strony wojewodów. Przykładem niech będzie sprawa (...), właściciela hotelu (...) w Gorzowie Wielkopolskim.

W szczytowym momencie w (...) mieszkało jednocześnie 410 Ukraińców, a łącznie od 2022 r. schronienie znalazło tam 2,5 tys. osób - całe rodziny, matki z niemowlętami, starsi i schorowani. Dla podopiecznych uruchomiono kursy języka polskiego i opiekę medyczną. Jak wspomina (...), w tym czasie urodziło się 13 dzieci, a kilkoro uchodźców zmarło na nowotwory.

Wypłaty na zakwaterowanie uchodźców wojewoda przekazywał hotelowi bez naliczania VAT-u.

Za pomoc tysiącom uchodźców z Ukrainy, teraz każe mu się płacić. Fiskus zażądał 1 mln 200 tys. zł zaległego VAT-u i zajął konto firmy, uznając, że bezpłatne schronienie dla uciekinierów wojny było w rzeczywistości komercyjną usługą.

Podobnych spraw jak (...) są w Polsce setki. Pod koniec maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skierował do Trybunału Sprawiedliwości UE pytania prejudycjalne o to, czy przedsiębiorcy pomagający uchodźcom działali jako podatnicy VAT i czy otrzymane od państwa pieniądze podlegają opodatkowaniu.

Pozwolę sobie zatem na zadanie następujących pytań:

Czy rozważane jest podjęcie doraźnych działań umożliwiających odstąpienie od naliczania VAT od działań takich, jakie podjął pan (...)? Czy możliwe jest przystąpienie do prac mogących systemowo uporządkować problem wspierania uchodźców przez obywateli Polski?

Z poważaniem

Marek Biernacki Poseł na Sejm RP