Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa lekowego, dostępności antybiotyków oraz odporności łańcuchów dostaw produktów leczniczych

Szanowna Pani Minister,

Fundacja Obywatele Zdrowo Zaangażowani opublikowała w 2026 r. raport pt. „Bezpieczeństwo lekowe i dostępność antybiotyków w opinii pacjentów. Wnioski dla decydentów”. Raport został przygotowany na podstawie badania ankietowego przeprowadzonego w dniach 22-31 maja 2026 r. wśród 637 respondentów.

Wyniki badania wskazują na poważne obawy pacjentów związane z dostępnością produktów leczniczych. Aż 84,6% ankietowanych pamięta problemy z dostępnością leków i wyrobów medycznych podczas pandemii COVID-19, natomiast 36,3% respondentów zadeklarowało, że w przeszłości miało trudności z zakupem antybiotyków.

Niepokojący jest również fakt, że 22% uczestników badania przyznało, iż zdarza im się kupować antybiotyki w ilości przekraczającej aktualne potrzeby zdrowotne. Może to prowadzić do gromadzenia leków, samodzielnego podejmowania terapii, stosowania preparatów po upływie terminu ważności, a w konsekwencji także do zwiększania zjawiska antybiotykooporności.

Raport wskazuje ponadto na niski poziom wiedzy pacjentów dotyczący pochodzenia leków i substancji czynnych. Jedynie 26,4% respondentów wiedziało o znacznym uzależnieniu europejskiego rynku antybiotyków od produkcji w Chinach i Indiach. Jednocześnie 72,5% badanych zadeklarowało, że chciałoby mieć większy dostęp do informacji o pochodzeniu produktów leczniczych.

Zapewnienie dostępu do leków ratujących zdrowie i życie jest przede wszystkim obowiązkiem państwa oraz elementem realizacji konstytucyjnego prawa do ochrony zdrowia.

Raport podnosi również problem uzależnienia Polski i Unii Europejskiej od pozaeuropejskiej produkcji substancji czynnych, niewystarczających zdolności produkcyjnych w Europie, braku dywersyfikacji źródeł dostaw oraz potrzeby stworzenia odpornych łańcuchów dostaw leków krytycznych.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

Zapewnienie dostępu do antybiotyków i innych leków podstawowych nie może być uzależnione wyłącznie od bieżącej opłacalności produkcji, sytuacji na rynkach azjatyckich ani decyzji pojedynczych zagranicznych dostawców. Bezpieczeństwo lekowe powinno być traktowane jako element bezpieczeństwa państwa, wymagający długoterminowej strategii, odpowiednich rezerw, wsparcia produkcji krajowej oraz skutecznego systemu przewidywania i reagowania na niedobory.