Interpelacja w sprawie waloryzacji wysokości grzywien i mandatów za wykroczenia

Szanowny Panie Ministrze,

wysokość grzywien i mandatów za wykroczenia w Polsce od wielu lat nie była kompleksowo dostosowywana do zmieniających się realiów gospodarczych. Zgodnie z art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń grzywnę wymierza się w wysokości od 20 zł do 5 000 zł, chyba że ustawa stanowi inaczej, natomiast zgodnie z art. 96 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia w postępowaniu mandatowym można nałożyć grzywnę w wysokości do 500 zł, o ile przepisy szczególne nie przewidują kwot wyższych. Górna granica grzywny mandatowej w wysokości 500 zł pozostaje niezmieniona od ponad dekady, mimo że w tym czasie skumulowana inflacja w Polsce sięgnęła kilkudziesięciu procent, a wynagrodzenia i koszty życia wzrosły w porównywalnej skali.

W efekcie część sankcji przestała pełnić funkcję prewencyjną. Kwota, która kilkanaście lat temu stanowiła realną dolegliwość finansową, dziś w wielu przypadkach nie skłania sprawców wykroczeń do zmiany zachowania, co osłabia skuteczność całego systemu odpowiedzialności za wykroczenia.

Warto zaznaczyć, że Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi już prace legislacyjne idące w kierunku aktualizacji nieaktualnych sankcji finansowych w innych obszarach – trwają prace nad dziesięciokrotnym podwyższeniem stawek dziennych grzywny orzekanej przez sąd za przestępstwa (art. 33 § 3 Kodeksu karnego), które nie były aktualizowane od wejścia w życie obowiązującego Kodeksu karnego w 1997 roku.

W związku z powyższym zwracam się do Ministra Sprawiedliwości z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania.

1. Czy w Ministerstwie Sprawiedliwości są prowadzone analizy dotyczące waloryzacji wysokości grzywien określonych w art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń oraz wysokości mandatów nakładanych w postępowaniu mandatowym na podstawie art. 96 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia?

2. Czy jest planowana nowelizacja art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń oraz art. 96 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia w celu podwyższenia obowiązujących obecnie stawek?

3. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa wprowadzenie mechanizmu okresowej waloryzacji wysokości grzywien i mandatów, uwzględniającego zmieniające się warunki gospodarcze oraz poziom inflacji?

4. Czy prace nad stawkami dziennymi grzywny za przestępstwa obejmą także kompleksową rewizję ogólnych stawek w Kodeksie wykroczeń i Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia?

5. Jaki jest przewidywany harmonogram ewentualnych prac legislacyjnych w tym zakresie?

Z poważaniem Krzysztof Piątkowski Poseł na Sejm RP