Interpelacja w sprawie stanu prac nad uregulowaniem godzin nadliczbowych nauczycieli oraz zasad wynagradzania pracy wykonywanej podczas wycieczek, wyjść, wydarzeń szkolnych, prowadzenia klubów inżynierskich i pilotażu eDziennika

Szanowna Pani Minister,

31 lipca 2026 roku, podczas 63. posiedzenia Sejmu, zgłosiłem wniosek formalny o zarządzenie przerwy do czasu przedstawienia przez Panią Minister informacji o stanie prac nad uregulowaniem godzin nadliczbowych nauczycieli. Pani Minister nie zabrała głosu, a Sejm i środowisko oświatowe nie otrzymały oczekiwanych wyjaśnień. Dlatego kieruję niniejszą interpelację.

26 lutego 2025 roku Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów, sygn. III PZP 3/24, jednoznacznie stwierdził, że praca wykonywana przez nauczyciela ponad normę czasu pracy określoną w art. 42 ust. 1 Karty Nauczyciela jest pracą w godzinach nadliczbowych w rozumieniu Kodeksu pracy.

Nie chodzi o godziny ponadwymiarowe, czyli zajęcia przydzielone ponad pensum. Chodzi o cały czas pracy przekraczający 40 godzin tygodniowo, obejmujący również zadania statutowe szkoły, przygotowanie zajęć, sprawdzanie prac i dokumentację.

Od uchwały Sądu Najwyższego minęło ponad 17 miesięcy.

W odpowiedzi z 8 maja 2026 roku na moją interpelację nr 10560 Pani Minister poinformowała, że MEN pracuje nad rozwiązaniami prawnymi dotyczącymi godzin nadliczbowych oraz nad odrębnym dodatkiem za opiekę nad uczniami podczas wycieczek. Wcześniej resort przedstawiał wstępne koncepcje okresów rozliczeniowych i ryczałtu za wycieczki.

Do dzisiaj nie przedstawiono jednak gotowego projektu przepisów, numeru w wykazie prac legislacyjnych, terminu konsultacji, daty wejścia regulacji w życie, wysokości rekompensaty ani uzgodnionego sposobu ewidencjonowania pracy.

Po ponad 17 miesiącach stwierdzenie, że „prace trwają”, nie jest już informacją o stanie prac. Jest przyznaniem, że państwo nadal nie rozwiązało problemu, który każdego dnia dotyka nauczycieli, dyrektorów szkół i samorządy.

Nauczyciele wykonują zadania podczas wyjść do instytucji kultury, zawodów i uroczystości, sprawują opiekę podczas wielodniowych wycieczek – również wieczorami i nocą – organizują pikniki, dni otwarte, festyny, konkursy oraz inne wydarzenia szkolne. Uczestniczą w radach pedagogicznych, zebraniach z rodzicami, egzaminach i rekrutacjach. Przygotowują zajęcia, sprawdzają prace i prowadzą dokumentację.

Czynności te mogą należeć do zadań nauczyciela, ale nie przestają przez to być czasem pracy. Po przekroczeniu 40 godzin tygodniowo stają się pracą nadliczbową.

Jednocześnie państwo nakłada kolejne zadania. Uchwalony przez Sejm projekt dotyczący państwowego eDziennika przewiduje, że w czasie pilotażu szkoła będzie prowadziła nowy dziennik „dodatkowo i niezależnie” od dotychczasowej dokumentacji. Oznacza to podwójne wpisywanie między innymi tematów zajęć, frekwencji i ocen, sprawdzanie poprawności danych oraz zgłaszanie błędów. Na system przewidziano łącznie 216,47 mln zł w latach 2026–2035, ale nie zagwarantowano odrębnych środków na wynagrodzenie nauczycieli wykonujących dodatkową pracę testową.

Z kolei poselski projekt ustawy o wychowaniu patriotycznym, druk nr 671, przewiduje obowiązek organizowania przez szkoły wycieczek oraz prowadzenia klubów inżynierskich przez szkoły ponadpodstawowe. W uzasadnieniu projektu zapisano nawet, że praca uczestniczących nauczycieli powinna być dodatkowo wynagradzana. Takiej gwarancji nie umieszczono jednak w przepisach projektu.

Podczas posiedzenia Komisji Edukacji i Nauki 30 lipca 2026 roku MEN negatywnie zaopiniowało moje poprawki zabezpieczające nauczycieli wykonujących te zadania, w tym poprawki dotyczące wynagrodzenia, zgody na pracę w porze nocnej lub dniu wolnym oraz warunków prowadzenia klubów inżynierskich. Nie przedstawiono przy tym przekonującego uzasadnienia, w jaki sposób nowe obowiązki miałyby zmieścić się w 40-godzinnej normie czasu pracy.

Nauczyciel jest pracownikiem, a nie bezpłatnym testerem systemów informatycznych, animatorem każdej szkolnej imprezy ani opiekunem odpowiedzialnym za uczniów także nocą bez prawa do odpoczynku i wynagrodzenia. Państwo nie może nakładać kolejnych obowiązków, nie zapewniając środków na ich wykonanie, a następnie pozostawiać nauczycielowi jedynie możliwość pozwania własnej szkoły.

W związku z powyższym proszę o precyzyjną odpowiedź na następujące pytania:

Proszę o udzielenie odpowiedzi odrębnie na każde pytanie oraz o załączenie dokumentów, protokołów, analiz prawnych i finansowych oraz projektów rozwiązań, na które MEN będzie się powoływało.

Kolejna ogólna odpowiedź, że „prace trwają”, nie będzie odpowiedzią na tę interpelację. Nauczyciele mają prawo znać zasady wykonywania i rozliczania swojej pracy przed powierzeniem im kolejnych obowiązków, a nie dopiero po wieloletnich procesach przeciwko własnym szkołom.

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk Poseł na Sejm RP