Interpelacja w sprawie podstrategii turystycznych sfinansowanych przez Ministerstwo Sportu i Turystyki

Szanowny Panie Ministrze,

w ramach otwartego konkursu ofert: „Program wsparcia turystyki. Edycja 2025“, rozstrzygniętego w dniu 30 kwietnia 2025 r., minister sportu i turystyki przyznał dofinansowanie w łącznej wysokości 12 600 000 zł dla 68 ofert. W wyodrębnionym Priorytecie 5, zatytułowanym: „Podstrategie turystyczne – dzielenie się wiedzą“, zaplanowano wyłonienie po jednym wykonawcy dla każdego z trzynastu sektorów turystyki. Ostatecznie zawarto dwanaście umów, na łączną kwotę 2 386 000 zł, z terminem realizacji przypadającym na koniec stycznia 2026 r. Dokumenty te miały stanowić materiał wyjściowy dla przygotowywanej strategii rozwoju turystyki.

Mimo upływu blisko siedmiu miesięcy od umownego terminu realizacji, żaden z dwunastu dokumentów nie został opublikowany w serwisie gov.pl. Nie odbyła się także ich publiczna prezentacja – z jednym wyjątkiem podstrategii turystyki rowerowej, zaprezentowanej w listopadzie 2025 r. Dokumenty finansowane ze środków publicznych, w ramach priorytetu, którego nazwa expressis verbis wskazuje na „dzielenie się wiedzą“, pozostają zatem niedostępne dla przedsiębiorców, samorządów i organizacji turystycznych, którym miały służyć. Część z nich trafiła do obiegu publicznego dopiero w maju i czerwcu 2026 r. – i to nie za sprawą resortu, lecz prywatnego serwisu branżowego, który udostępnił je po uprzednim wystąpieniu o dostęp do informacji publicznej.

Sytuacja ta nabrała szczególnego znaczenia w sierpniu 2026 r., gdy ujawniono wątpliwości co do rzetelności raportu „Polaków portret własny“, powstałego w związku z zadaniem „Marka Polska – podstrategia turystyczna“, rozliczonym przez resort na kwotę 179 738,19 zł. W dniu 21 sierpnia 2026 r. ministerstwo opublikowało cztery pliki, przedstawiając je jako dokumenty objęte zamówieniem.

Analiza tych dokumentów prowadzi do ustaleń, które muszą budzić poważny niepokój. Dokument główny, liczący 156 stron, nie zawiera ani jednego przypisu, ani jednego adresu źródła, ani jednej pozycji bibliograficznej; formuła „Źródło: opracowanie własne“ powtarza się w nim trzydzieści pięć razy. Zawiera przy tym błędy w danych podstawowych: wartość Krajowego Planu Odbudowy określono w nim na „~137 mld EUR“, podczas gdy wynosi ona 59,8 mld EUR; powołano się na pozycję Polski w rankingu „Ease of Doing Business“, którego publikacji Bank Światowy zaprzestał w 2021 r.; napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w 2024 r. określono na 40 mld USD, podczas gdy według danych Narodowego Banku Polskiego wyniósł on 56,5 mld zł i spadł o około 55% rok do roku. Liczbę specjalistów IT podano w dwóch miejscach tego samego dokumentu rozbieżnie – 750 000 oraz 600-650 tysięcy.

Załącznik zatytułowany „Kompleksowa, przekrojowa analiza opinii turystów“ – którego tytuł deklaruje sporządzenie „z wykorzystaniem metod przetwarzania języka naturalnego i sztucznej inteligencji“ – nie zawiera analizy opinii turystów. Obejmuje analizę komentarzy internautów zamieszczonych pod postami siedmiu profili, wśród których znajdują się „Forum Ekonomiczne“ oraz „Polski Przemysł“. Materiał, na którym oparto wnioski o wizerunku Polski, obejmuje gratulacje kierowane do sportowców, animacje z serwisów rozrywkowych i życzenia okolicznościowe. Zbiorcze podsumowanie tego dokumentu podaje jako wynik analizy siedmiu profili dane odnoszące się w rzeczywistości do jednego z nich, a w jednym zdaniu wskazuje sumę 4 000 przy składnikach dających 1 639.

Mamy zatem do czynienia nie z pojedynczym niefortunnym opracowaniem, lecz z pytaniem o standard wydatkowania środków publicznych na ekspertyzy i dokumenty strategiczne oraz o istnienie po stronie resortu jakiegokolwiek mechanizmu weryfikacji jakości tego, za co płaci. Sprawa ma przy tym wymiar systemowy: dotyczy warunków, na jakich państwo zamawia opracowania eksperckie w czasie powszechnej dostępności narzędzi sztucznej inteligencji.

Mając to na uwadze, uprzejmie prosimy o wskazanie:

1. Zestawienia wszystkich dwunastu zadań zleconych w ramach Priorytetu 5 konkursu: „Program wsparcia turystyki. Edycja 2025“, obejmującego – dla każdego z nich – numer i datę umowy, wykonawcę, umowny termin realizacji, datę wpływu sprawozdania, datę przyjęcia rozliczenia, kwotę przyznaną oraz kwotę faktycznie wypłaconą. Proszę o podanie danych w formie tabelarycznej.

2. Z jakich przyczyn żaden z dwunastu dokumentów sfinansowanych w ramach tego priorytetu nie został opublikowany przez ministerstwo do dnia dzisiejszego, oraz w jakim terminie ministerstwo zamierza je udostępnić? Jeżeli publikacja nie jest planowana – proszę o wskazanie podstawy prawnej odmowy udostępnienia dokumentów wytworzonych w całości ze środków publicznych.

3. Czy ministerstwo dysponuje procedurą weryfikacji merytorycznej rezultatów zadań publicznych przed przyjęciem ich rozliczenia? Jeżeli tak – proszę o jej udostępnienie oraz wskazanie, w ilu spośród dwunastu zadań Priorytetu 5 zastosowano ją w latach 2025–2026 i z jakim wynikiem. Jeżeli nie – czy ministerstwo planuje jej wprowadzenie i w jakim terminie?

4. Czy ministerstwo stosuje lub zamierza wprowadzić wymóg ujawniania przez wykonawców zadań publicznych zakresu wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji przy sporządzaniu zamawianych opracowań, a także zasady odpowiedzialności wykonawcy za nierzetelność treści wytworzonych z ich użyciem?

5. Na jakim etapie znajdują się prace nad strategią rozwoju turystyki, dla której dwanaście podstrategii sektorowych miało stanowić materiał wyjściowy, któremu podmiotowi zlecono jej opracowanie, w jakim trybie oraz jaki jest koszt tego zlecenia?

Z wyrazami szacunku

Paweł Jabłoński Grzegorz Puda Posłowie na Sejm RP