Interpelacja w sprawie przewlekłości postępowań związanych z uregulowaniem pobytu cudzoziemców w Polsce

Szanowny Panie Ministrze, bezpieczeństwo jest jednym z najważniejszych obecnie tematów. Odbija się to także na kwestiach związanych z migracją – musimy na nowo zorganizować system legalizacji pobytu w Polsce, by jednocześnie zapewnić realną weryfikację i umożliwić sprawne przeprowadzenie procedur. Niestety ten drugi element zdaje się szwankować, co powoduje niepewność i chaos w życiu cudzoziemców, także tych już mieszkających w Polsce.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 2025 r. w naszym kraju mieszka niemal 2,5 miliona cudzoziemców. Najwięcej, bo aż 73% jest obywatelek i obywateli Ukrainy i Białorusi, jednak na kolejnych miejscach plasują się kraje nieco bardziej odległe geograficznie np. Indie, Kolumbia czy Turcja. Przeważająca większość z nich dąży do legalnej pobytu i pracy w Polsce. Składają więc oni wnioski o ochronę międzynarodową, wizy, zaproszenia, pobyt stały czy czasowy. Każda z tych procedur zajmuje czas i w założeniu powinna być kompleksową weryfikacją wnioskodawcy, aby mieć pewność, że spełnia on warunki otrzymania danego zezwolenia. Z natury rzeczy jest to proces czasochłonny, a odpowiednie przepisy przewidują długie terminy wydania decyzji (np. 60 dni dla wniosku o pobyt czasowy, 6 miesięcy dla wniosku o ochronę międzynarodową). Trwająca wojna w Ukrainie spowodowała niespotykany wcześniej wzrost liczby wniosków, co dodatkowo obciąża urzędy do spraw cudzoziemców.

Jednak nawet tak trudne okoliczności nie mogą usprawiedliwić obecnej sytuacji. Urzędy regularnie korzystają z możliwości przedłużenia terminu załatwienia sprawy, a następnie nie dotrzymują nawet ich. Tymczasem dla wielu cudzoziemców brak decyzji uniemożliwia powrót do kraju (wówczas nie mogliby ponownie wjechać do Polski) lub wręcz przeciwnie, mimo stabilnego życia w Polsce zmusza do jej opuszczenia. Jak zaznaczają osoby zwracające się do mojego biura z prośbami o pomoc, takie oczekiwanie nie opóźnia po prostu wydania dokumentu, lecz zatrzymuje zwykłe życie. Wobec niepewności banki i instytucje finansowe często ograniczają dostęp do swoich usług, o kredycie czy jakichkolwiek dłuższych zobowiązaniach nie ma mowy, a każdą większą decyzję zawodową i życiową trzeba odkładać na później. To życie w ciągłej tymczasowości, choć wnioskodawca często pracuje, płaci podatki i postępuje zgodnie z prawem.

W związku z powyższym zwracam się do ministerstwa z następującymi pytaniami: 1. Jaki jest obecnie średni czas załatwienia sprawy w postępowaniach dotyczących: wniosków o ochronę międzynarodową, wiz, zaproszeń, pobytu stałego, pobytu czasowego i rezydencji długoterminowej UE? 2. Czy w związku z przewlekłościami ministerstwo zamierza zwiększyć budżety i liczbę etatów w urzędach do spraw cudzoziemców? Jeśli tak – kiedy i o ile? Jeśli nie – dlaczego? 3. Jakie inne działania ministerstwo podejmuje, by postępowania te były załatwiane w krótszym czasie?

Z poważaniem Franciszek Sterczewski