Interpelacja w sprawie przygotowania Inspekcji Weterynaryjnej do wykonywania ustawowych zadań oraz sposobu realizacji obowiązków przez Głównego Lekarza Weterynarii

Szanowny Panie Ministrze,

Inspekcja Weterynaryjna jest jedną z kluczowych służb państwowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo epizootyczne, bezpieczeństwo żywności pochodzenia zwierzęcego, zdrowie i dobrostan zwierząt oraz warunki funkcjonowania i eksportu polskiego sektora rolno-spożywczego. Jej sprawność jest szczególnie istotna w sytuacji wystąpienia chorób zakaźnych zwierząt, gdy w krótkim czasie konieczne jest podejmowanie działań o dużej skali organizacyjnej, finansowej i technicznej.

Od dnia 18 marca 2026 r. obowiązuje ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt. Ustawa ta precyzuje zadania Głównego Lekarza Weterynarii (dalej również jako: GLW) m.in. w zakresie opracowywania koncepcji nadzoru, programów nadzoru i likwidacji chorób, przygotowywania i aktualizowania planów gotowości, organizowania ćwiczeń symulacyjnych oraz współpracy z podmiotami dysponującymi zasobami potrzebnymi do likwidacji ognisk chorób. Zadania te należy rozpatrywać łącznie z kompetencjami GLW do ustalania kierunków działania Inspekcji, wydawania instrukcji oraz koordynowania i kontrolowania działalności wojewódzkich i powiatowych lekarzy weterynarii.

Jednocześnie napływają informacje o problemach finansowych i kadrowych części jednostek terenowych Inspekcji, zaległościach finansowych wobec osób wyznaczonych do wykonywania czynności urzędowych, trudnościach w finansowaniu działań związanych ze zwalczaniem chorób, brakach w systemach informatycznych, konieczności aktualizacji instrukcji oraz znacznym zróżnicowaniu praktyk pomiędzy województwami i powiatami.

Celem niniejszej interpelacji jest ustalenie, czy Główny Lekarz Weterynarii posiada pełną i aktualną wiedzę na temat sytuacji w Inspekcji Weterynaryjnej, dysponuje odpowiednimi narzędziami prawnymi i organizacyjnymi oraz ma realne możliwości skutecznego koordynowania funkcjonowania krajowego systemu bezpieczeństwa weterynaryjnego.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe grupy pytań, przede wszystkim na podstawie danych, analiz i informacji pozostających w dyspozycji Głównego Lekarza Weterynarii.

I. Rzeczywista sytuacja finansowa Inspekcji Weterynaryjnej

II. Odszkodowania, koszty zwalczania chorób i bezpieczeństwo środków publicznych

III. Szacowanie wartości zwierząt i jednolitość praktyki odszkodowawczej

IV. Koncepcje nadzoru oraz programy nadzoru i likwidacji chorób

V. Plany gotowości i praktyczna realizacja art. 23 ustawy o zdrowiu zwierząt

VI. Przygotowanie do HPAI i ND oraz zasadność poleceń kierowanych do terenu

VII. Laboratoria i realizacja badań urzędowych

VIII. Dane, sprawozdawczość i systemy informatyczne

IX. Instrukcje, listy kontrolne, szkolenia i jednolite stosowanie prawa

X. Kadry i obsada stanowisk kierowniczych

XI. Mobbing, działania odwetowe i bezpieczeństwo psychospołeczne w Inspekcji Weterynaryjnej

XII. Nadzór nad czynnościami wykonywanymi z wyznaczenia i problem multilokacji

XIII. Nagrody jubileuszowe, dodatki stażowe i wpływ nowych zasad stażu pracy na fundusz wynagrodzeń

XIV. Podział badań urzędowych pomiędzy PIWet-PIB w Puławach a Zakłady Higieny Weterynaryjnej

XV. WetInfo, IW-SYSTEM i odpowiedzialność za informatyzację Inspekcji

XVI. Zmiana siedziby Głównego Inspektoratu Weterynarii i gospodarność wydatków

XVII. ASF u dzików – efektywność wieloletniej strategii i koszt podejmowanych działań

XVIII. Programy dotyczące chorób kategorii C – przykład warrozy

XIX. Ocena zdolności GLW do rzeczywistego zarządzania systemem

Przedstawione pytania nie dotyczą jedynie wewnętrznej organizacji Inspekcji Weterynaryjnej. Dotyczą zdolności państwa do skutecznego zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, ochrony zdrowia publicznego, zapewnienia bezpieczeństwa żywności oraz stabilności polskiej produkcji rolno-spożywczej.

W warunkach rozproszonej struktury Inspekcji szczególne znaczenie ma sprawność organu centralnego. Główny Lekarz Weterynarii powinien nie tylko wydawać polecenia i instrukcje, ale przede wszystkim posiadać aktualne dane, tworzyć spójne standardy, utrzymywać aktualne plany gotowości, znać realną dostępność zasobów, oceniać skutki finansowe swoich decyzji oraz kontrolować, czy terenowe organy wykonują zadania według jednolitych zasad.

Proszę zatem o udzielenie odpowiedzi w oparciu o konkretne dane i dokumenty znajdujące się w dyspozycji Głównego Lekarza Weterynarii. W przypadku danych finansowych, kadrowych, odszkodowań, należności i zasobów proszę – o ile to możliwe – o przedstawienie ich w układzie tabelarycznym, z podziałem na województwa i jednostki organizacyjne.

Jan Krzysztof Ardanowski Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej