Interpelacja w sprawie podejrzenia naruszenia praw mieszkanki Domu Pomocy Społecznej w Nowinach oraz stosowania przymusu bezpośredniego wobec mieszkańców DPS

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z interpelacją w związku z opublikowanym 24 września 2026 r. przez Wirtualną Polskę materiałem pt. „Nagą kobietę przypięto do łóżka. Nagranie jest wstrząsające“, dotyczącym sytuacji jednej z mieszkanek Domu Pomocy Społecznej w Nowinach w województwie lubelskim.

Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez autorów publikacji na nagraniu wykonanym w 2026 r. widoczna jest 42-letnia mieszkanka DPS, osoba z niepełnosprawnością intelektualną, przypięta pasami za nogi do ramy łóżka. Kobieta ma być naga, a łóżko – pozbawione materaca, pościeli, kołdry i poduszki. Według relacji anonimowego autora nagrania sytuacje polegające na unieruchamianiu kobiety miały zdarzać się również w nocy. Autor materiału twierdzi, że powodem miało być m.in. poruszanie się mieszkanki po oddziale, korzystanie z toalety czy pukanie do drzwi.

Szczególnie niepokojąca jest również przedstawiona w artykule relacja ojca mieszkanki, który podczas jednej z wizyt miał zauważyć inną kobietę przywiązaną za rękę do wózka inwalidzkiego. Okoliczność ta może wskazywać, że wyjaśnienia wymaga nie tylko jednostkowe zdarzenie utrwalone na nagraniu, lecz również sposób postępowania z innymi mieszkańcami placówki.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że rodzice kobiety pozytywnie oceniają sprawowaną nad ich córką opiekę, natomiast przedstawiciele DPS, cytowani przez Wirtualną Polskę, wskazali, że przedstawiona na nagraniu sytuacja wymaga wyjaśnienia. Według publikacji kierownictwo placówki podało również, że wobec kobiety nie był ostatnio stosowany przymus bezpośredni. Tym bardziej konieczne jest ustalenie, na jakiej podstawie doszło do widocznego na nagraniu unieruchomienia i czy zostało ono prawidłowo udokumentowane.

Jeżeli informacje opisane w materiale Wirtualnej Polski znalazłyby potwierdzenie, sprawa wymaga szczególnie dokładnego wyjaśnienia zarówno z punktu widzenia ochrony godności i bezpieczeństwa osoby z niepełnosprawnością, jak i prawidłowości sprawowania nadzoru nad placówką.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo ma wiedzę o zdarzeniach opisanych w materiale Wirtualnej Polski dotyczącym Domu Pomocy Społecznej w Nowinach?

2. Czy w związku z publikacją ministerstwo zwróciło się lub zamierza zwrócić się do wojewody lubelskiego o przeprowadzenie pilnej kontroli w tej placówce?

3. Czy właściwe służby nadzoru podjęły już działania zmierzające do zabezpieczenia praw i bezpieczeństwa mieszkanki widocznej na nagraniu oraz pozostałych mieszkańców DPS?

4. Czy zostanie ustalone, na jakiej podstawie kobieta została unieruchomiona pasami, kto podjął decyzję o zastosowaniu takiego środka oraz czy istniały ustawowe przesłanki do zastosowania przymusu bezpośredniego?

5. Czy przypadek widoczny na nagraniu został wpisany do wymaganej dokumentacji medycznej oraz rejestru przypadków zastosowania przymusu bezpośredniego prowadzonego w DPS?

6. Czy zostanie sprawdzone, jak długo trwało unieruchomienie kobiety, czy jej stan był kontrolowany zgodnie z przepisami oraz czy czynności wykonywały osoby posiadające odpowiednie uprawnienia i przeszkolenie?

7. Ile razy w latach 2024-2026 wobec tej mieszkanki stosowano przymus bezpośredni, w jakiej formie, z jakich przyczyn i na jak długo?

8. Ile przypadków zastosowania przymusu bezpośredniego odnotowano w tym samym okresie wobec wszystkich mieszkańców DPS w Nowinach?

9. Czy zostanie zweryfikowana informacja, według której mieszkanka miała być unieruchamiana w nocy z powodu chodzenia po oddziale, korzystania z toalety lub pukania do drzwi, a więc z przyczyn mogących nie odpowiadać ustawowym przesłankom stosowania przymusu bezpośredniego?

10. Czy organ nadzoru wyjaśni również informację dotyczącą innej mieszkanki, która – według relacji przedstawionej w publikacji – miała być przywiązana za rękę do wózka inwalidzkiego?

11. Kiedy ostatnio przed opisanym zdarzeniem przeprowadzono kompleksową kontrolę DPS w Nowinach, jaki był jej zakres oraz czy wykazano wówczas nieprawidłowości dotyczące opieki nad mieszkańcami lub stosowania przymusu bezpośredniego?

12. Czy zostaną skontrolowane obsady kadrowe, w szczególności podczas dyżurów nocnych, oraz przygotowanie pracowników do sprawowania opieki nad osobami z niepełnosprawnością intelektualną i do postępowania w sytuacjach wymagających zastosowania środków bezpieczeństwa?

13. Czy w przypadku potwierdzenia naruszeń ministerstwo wystąpi o podjęcie działań przewidzianych prawem wobec osób odpowiedzialnych oraz o przekazanie sprawy właściwym organom ścigania?

14. Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi liczby nieprawidłowości związanych ze stosowaniem przymusu bezpośredniego ujawnionych podczas kontroli domów pomocy społecznej w Polsce w latach 2024-2026, a jeśli tak – jaka była ich skala i jakie działania naprawcze podjęto?

Z poważaniem

Iwona Hartwich

Posłanka na Sejm RP