Interpelacja w sprawie nieadekwatnie niskiego limitu zwolnienia podatkowego dla świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję interpelację w sprawie nieadekwatnie niskiego limitu zwolnienia podatkowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczącego świadczeń rzeczowych i pieniężnych otrzymywanych przez pracowników w związku z finansowaniem działalności socjalnej ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych. Interpelacja jest związana z oczekiwaniami społeczeństwa w tym zakresie, a impulsem do jej złożenia było kilkukrotne wystąpienie Rady Krajowej Sekcji Administracji Skarbowej NSZZ „Solidarność“ o rozpoczęcie procesu legislacyjnego mającego na celu zmianę przepisów w tym zakresie.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń otrzymanych przez pracownika, finansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych, łącznie do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 1 000 zł. W praktyce oznacza to, że limit zwolnienia podatkowego obejmuje łącznie różnego rodzaju świadczenia socjalne przyznawane w ciągu całego roku, w tym m.in. pomoc świąteczną, dofinansowanie wypoczynku, wsparcie dla rodzin pracowników czy inne świadczenia wynikające z regulaminu zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Po przekroczeniu limitu nadwyżka podlega opodatkowaniu jako przychód pracownika. Należy podkreślić, że obecny limit 1 000 zł pozostaje nieadekwatny wobec realnych kosztów życia oraz funkcji, jaką ma pełnić zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Limit ten został ustalony na poziomie 1 000 zł od 2018 r., a więc od wielu lat nie odzwierciedla wzrostu cen, wynagrodzeń ani kosztów podstawowych usług i dóbr konsumpcyjnych. W latach 2020-2023 ustawodawca czasowo podwyższył limit do 2 000 zł, co pokazuje, że wyższy poziom zwolnienia był już stosowany w systemie podatkowym i funkcjonował w praktyce.

W tym miejscu dodatkowo wskazać należy, że kwota odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych zmienia się corocznie, co bezpośrednio wpływa na wartość świadczeń otrzymywanych przez pracowników. Niedoszacowanie wysokości zwolnienia podatkowego związanego z ZFŚS powoduje, że kwoty tych świadczeń ulegają – niestety – pomniejszeniu o należny podatek dochodowy, a więc nie rosną proporcjonalnie do wzrostu odpisu.

Od 1 stycznia 2024 r. limit powrócił jednak do poziomu 1 000 zł, pomimo że sytuacja ekonomiczna gospodarstw domowych nadal uzasadnia potrzebę utrzymania realnego wsparcia socjalnego. Wysoka inflacja z lat 2022-2023 oraz utrzymujący się wzrost kosztów życia znacząco obniżyły realną wartość świadczeń finansowanych z ZFŚS. Dane GUS wskazują, że w latach 2022-2023 dynamika cen konsumpcyjnych była szczególnie wysoka, a w 2024 i 2025 r. nadal odnotowywano wzrost cen rok do roku. Jednocześnie minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2026 r. wynosi 4 806 zł, co dodatkowo pokazuje, jak niewielką relatywnie kwotą stał się roczny limit zwolnienia w wysokości 1 000 zł.

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych ma charakter redystrybucyjny i pomocowy. Świadczenia z funduszu są przyznawane według kryteriów socjalnych, z uwzględnieniem sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osób uprawnionych. Opodatkowanie świadczeń po przekroczeniu niskiego limitu osłabia ich funkcję społeczną, zwłaszcza wobec pracowników o niższych dochodach, rodzin wielodzietnych, osób samotnie wychowujących dzieci oraz pracowników znajdujących się w trudniejszej sytuacji materialnej.

Zatem zasadne wydaje się rozważenie trwałego podwyższenia limitu zwolnienia co najmniej do poziomu 2 000 zł, a ewentualnie docelowo wprowadzenie mechanizmu jego corocznej waloryzacji, np. w oparciu o wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, przeciętne wynagrodzenie lub minimalne wynagrodzenie za pracę. Brak waloryzacji powoduje, że wartość zwolnienia systematycznie maleje w ujęciu realnym, a przepis przestaje realizować cel, dla którego został ustanowiony.

Podwyższenie limitu zwolnienia co najmniej do poziomu 2 000 zł przyczyniłoby się do poprawy sytuacji finansowej polskich rodzin oraz stanowiłoby urzeczywistnienie konstytucyjnej zasady sprawiedliwości podatkowej. Zwiększenie limitu zwolnienia do 2 000 zł wpisywałoby się bowiem we wcześniejszą praktykę ustawodawcy projektującego wysokość analizowanego limitu w nawiązaniu do połowy najniższego wynagrodzenia, które obecnie wynosi 4 806 zł.

Mając powyższe na uwadze, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: