Interpelacja nr 20456

Interpelacja w sprawie statusu osób niebędących nauczycielami, zatrudnianych w szkołach na podstawie art. 15 ustawy Prawo oświatowe

Adresat: minister edukacji

Data wpływu: 2026-10-16

Treść interpelacji

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z interpelacją poselską w sprawie statusu, praw i obowiązków osób niebędących nauczycielami, które są zatrudniane w szkołach na podstawie art. 15 ustawy Prawo oświatowe, w szczególności w zakresie przyznawania nagród, oceniania uczniów, dokumentowania zajęć oraz udziału w pracach rady pedagogicznej.

Ministerstwo Edukacji Narodowej konsekwentnie podkreśla znaczenie rozwoju kształcenia zawodowego oraz potrzebę lepszego powiązania szkolnictwa branżowego i technicznego z potrzebami rynku pracy. Jednym z narzędzi służących temu celowi jest możliwość zatrudniania w szkołach osób posiadających praktyczne doświadczenie zawodowe i specjalistyczne kwalifikacje, które nie są nauczycielami w rozumieniu przepisów Karty Nauczyciela.

Rozwiązanie to ma szczególne znaczenie w kształceniu zawodowym. Pozwala szkołom korzystać z wiedzy praktyków i specjalistów funkcjonujących na rynku pracy, a uczniom daje dostęp do aktualnej wiedzy zawodowej oraz umiejętności odpowiadających rzeczywistym wymaganiom pracodawców.

Jednocześnie stosowanie art. 15 ustawy Prawo oświatowe rodzi szereg wątpliwości praktycznych. Osoby zatrudnione na tej podstawie faktycznie prowadzą zajęcia z uczniami i uczestniczą w procesie dydaktycznym, jednak ich stosunek pracy jest ukształtowany na podstawie Kodeksu pracy, a nie Karty Nauczyciela. Powstaje więc pytanie, w jakim zakresie mogą wykonywać czynności, które przepisy prawa oświatowego przypisują „nauczycielom”.

Pierwsza grupa wątpliwości dotyczy możliwości przyznawania nagród z okazji Dnia Edukacji Narodowej. Art. 49 Karty Nauczyciela przewiduje utworzenie specjalnego funduszu na nagrody dla nauczycieli za osiągnięcia w zakresie pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej. W praktyce dyrektorzy szkół stają przed pytaniem, czy osoba zatrudniona na podstawie art. 15 Prawa oświatowego, prowadząca zajęcia z uczniami i realnie uczestnicząca w procesie kształcenia, może zostać nagrodzona z tego funduszu.

Druga kwestia dotyczy oceniania uczniów. Przepisy ustawy o systemie oświaty dotyczące oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów wielokrotnie posługują się pojęciem „nauczyciela”. Art. 44b ustawy o systemie oświaty wskazuje między innymi na formułowanie przez nauczycieli wymagań edukacyjnych oraz rozpoznawanie poziomu i postępów ucznia w opanowaniu wiadomości i umiejętności. Nie jest jednak jasne, kto wykonuje te czynności w przypadku zajęć faktycznie prowadzonych przez osobę niebędącą nauczycielem, zatrudnioną na podstawie art. 15 Prawa oświatowego.

Wątpliwości dotyczą również tego, czy taka osoba może samodzielnie sprawdzać osiągnięcia edukacyjne uczniów, ustalać oceny bieżące, przygotowywać sprawdziany, uzasadniać oceny oraz uczestniczyć w ustalaniu ocen klasyfikacyjnych. Jeżeli przepisy nie przyznają jej takich kompetencji, konieczne jest jednoznaczne wskazanie, kto ponosi odpowiedzialność za ocenianie uczniów z zajęć, które przez cały rok szkolny prowadziła osoba niebędąca nauczycielem.

Kolejnym zagadnieniem jest udział osób zatrudnionych na podstawie art. 15 Prawa oświatowego w pracach rady pedagogicznej. Art. 69 ustawy Prawo oświatowe określa skład rady pedagogicznej oraz przewiduje możliwość udziału niektórych osób w jej posiedzeniach z głosem doradczym. W praktyce pojawia się pytanie, czy osoba niebędąca nauczycielem, ale prowadząca zajęcia edukacyjne, jest członkiem rady pedagogicznej, czy może uczestniczyć w posiedzeniach dotyczących klasyfikacji i promocji uczniów oraz czy może przedstawiać informacje dotyczące postępów uczniów, których faktycznie naucza.

Odrębnej odpowiedzi wymaga także kwestia dokumentowania zajęć. Osoba zatrudniona na podstawie art. 15 Prawa oświatowego prowadzi zajęcia, realizuje określone treści programowe i pracuje bezpośrednio z uczniami. Należy więc jasno określić, czy może dokonywać wpisów w dokumentacji przebiegu nauczania, kto odpowiada za prawidłowość tej dokumentacji oraz kto ponosi odpowiedzialność za zgodność realizowanych zajęć z programem nauczania i podstawą programową.

Brak jednoznacznych regulacji może prowadzić do rozbieżnej praktyki w szkołach, niepewności po stronie dyrektorów i organów prowadzących, a także do trudności w określeniu odpowiedzialności za poszczególne elementy procesu dydaktycznego. Jednocześnie osoby zatrudniane na podstawie art. 15 Prawa oświatowego pełnią ważną rolę w kształceniu zawodowym i powinny mieć jasno określone prawa, obowiązki oraz zakres odpowiedzialności.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Celem niniejszej interpelacji jest uzyskanie jednoznacznego stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej, które pozwoli dyrektorom szkół, organom prowadzącym oraz osobom zatrudnianym na podstawie art. 15 Prawa oświatowego prawidłowo określić zakres ich praw, obowiązków i odpowiedzialności w procesie kształcenia.

Inne interpelacje: Jarosław Wałęsa

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji