Interpelacja w sprawie finansowania Centrum Techniki Okrętowej SA w ramach programu SPUB oraz zapewnienia ciągłości funkcjonowania strategicznej infrastruktury badawczej

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w sprawie sytuacji Centrum Techniki Okrętowej SA w Gdańsku, w szczególności finansowania utrzymania strategicznej infrastruktury badawczej spółki w ramach programu SPUB.

Centrum Techniki Okrętowej SA jest działającym od ponad 50 lat wyspecjalizowanym ośrodkiem badawczym, projektowym i inżynierskim, posiadającym unikatową w skali kraju infrastrukturę badawczą. Obejmuje ona m.in. głębokowodny basen holowniczy, Laboratorium Offshore, tunel kawitacyjny oraz tunele aerodynamiczne. Kompetencje i infrastruktura CTO wykorzystywane są zarówno na potrzeby przemysłu stoczniowego i gospodarki morskiej, jak również przy przedsięwzięciach związanych z bezpieczeństwem i obronnością państwa.

W sierpniu 2024 r. CTO złożyło wniosek o finansowanie w ramach SPUB na lata 2025–2027, którego łączna wartość wynosiła około 11,91 mln zł. Pomimo rozpoczęcia pierwszego roku objętego wnioskiem 1 stycznia 2025 r., przez większość roku spółka samodzielnie ponosiła koszty utrzymania infrastruktury. W listopadzie 2025 r. wydano decyzję odmowną z uwagi na ograniczoną pulę dostępnych środków. Po złożeniu przez CTO wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja ta została uchylona 21 grudnia 2025 r., a spółce przyznano 3 265 843,20 zł na rok 2025.

Co istotne, w uzasadnieniu tej decyzji ministerstwo samo wskazało na strategiczne znaczenie infrastruktury CTO, m.in. dla modernizacji Marynarki Wojennej RP i potencjału obronnego państwa, a także na ryzyko nieodwracalnej utraty unikatowych kompetencji i zaplecza technologicznego w przypadku braku odpowiedniego finansowania.

Pomimo że pierwotny wniosek CTO obejmował lata 2025–2027, dotychczasowe rozstrzygnięcie określiło wysokość finansowania wyłącznie na rok 2025. Z informacji przedstawionych przez spółkę wynika, że sprawa finansowania na lata 2026–2027 nadal pozostaje w toku. Jednocześnie trwające postępowanie ogranicza możliwość ubiegania się przez CTO o kolejne finansowanie dotyczące tego samego okresu.

Dodatkowym problemem pozostaje sposób rozliczenia środków przyznanych za 2025 r. W toku oceny raportu za ten rok przedstawiono stanowisko zakładające rozliczanie wydatków metodą kasową od momentu, w którym decyzja o przyznaniu środków stała się ostateczna. CTO kwestionuje takie podejście, wskazując, że finansowanie SPUB dotyczy ciągłego, całorocznego utrzymywania infrastruktury, obejmującego m.in. wynagrodzenia pracowników, energię, konserwację, remonty i kalibrację aparatury. Spółka podnosi również, że w poprzednich okresach finansowania możliwe było rozliczanie kosztów ponoszonych w całym roku objętym wsparciem.

Sytuację komplikuje szczególny status CTO. Spółka prowadzi działalność komercyjną i znaczną część swojej działalności finansuje z rynku, jednocześnie utrzymując infrastrukturę i kompetencje charakterystyczne dla strategicznego ośrodka badawczego. Nie posiada jednak dostępu do wielu instrumentów finansowania dostępnych dla uczelni, instytutów badawczych czy innych jednostek systemu nauki. W praktyce SPUB pozostaje dla CTO podstawowym regularnym instrumentem publicznego wsparcia utrzymania tej infrastruktury.

Przedłużający się brak rozstrzygnięcia dotyczącego lat 2026–2027 powoduje konieczność dalszego finansowania kosztów ze środków własnych spółki oraz utrudnia planowanie działalności, remontów, zatrudnienia i realizacji kolejnych projektów. W dłuższej perspektywie może to również zagrozić utrzymaniu krajowych kompetencji badawczych, których strategiczne znaczenie zostało wcześniej potwierdzone przez samo ministerstwo.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania: