Interpelacja nr 20528

Interpelacja w sprawie cyfryzacji wyników badań agrochemicznych gleb, weryfikacji kategorii agronomicznej gleby oraz terminowości realizacji badań przez okręgowe stacje chemiczno-rolnicze

Adresat: minister rolnictwa i rozwoju wsi

Data wpływu: 2026-10-20

Treść interpelacji

Szanowny Panie Ministrze, wyniki badań agrochemicznych gleb stanowią istotne źródło informacji wykorzystywanych przez rolników do planowania nawożenia, optymalizacji kosztów produkcji oraz podejmowania decyzji dotyczących prowadzenia gospodarstwa rolnego. W dobie postępującej cyfryzacji rolnictwa szczególnego znaczenia nabiera nie tylko jakość i wiarygodność tych wyników, ale również sposób ich udostępniania oraz możliwość bezpośredniego wykorzystania w systemach informatycznych wspierających zarządzanie gospodarstwem.

Do mojego biura zwrócono się z uwagami dotyczącymi praktycznych aspektów funkcjonowania okręgowych stacji chemiczno-rolniczych. Zgłoszone problemy dotyczą trzech obszarów: formatu przekazywania wyników badań, zasad weryfikacji kategorii agronomicznej gleby oraz terminowości realizacji zleceń.

Pierwszym zagadnieniem jest brak standardowego udostępniania wyników badań w formacie umożliwiającym ich automatyczne przetwarzanie. Przekazywanie wyników w formie dokumentów wymagających ręcznego odczytu i przepisywania danych utrudnia ich wykorzystanie w systemach zarządzania gospodarstwem oraz narzędziach rolnictwa precyzyjnego. W przypadku gospodarstw wykonujących dużą liczbę prób glebowych oznacza to dodatkową pracę, zwiększone ryzyko błędów oraz ponoszenie kosztów związanych z ponownym wprowadzaniem danych. Udostępnianie wyników również w ustandaryzowanym formacie cyfrowym, takim jak CSV lub XLSX, pozwoliłoby usprawnić ten proces i lepiej wykorzystać potencjał nowoczesnych technologii w rolnictwie.

Drugim zagadnieniem są zasady przyporządkowywania i weryfikacji kategorii agronomicznej gleby. Informacja ta ma znaczenie dla interpretacji wyników badań oraz formułowania zaleceń nawozowych. Istotne jest zatem, aby procedury w tym zakresie były jednoznaczne, przejrzyste i możliwe do wyjaśnienia osobie zlecającej badanie. Rolnik powinien mieć możliwość uzyskania informacji, na jakiej podstawie przyporządkowano próbkę do określonej kategorii oraz w jaki sposób może zakwestionować wynik w przypadku stwierdzenia rozbieżności.

Trzeci obszar dotyczy czasu realizacji badań. Zgłaszane uwagi wskazują, że wyniki bywają przekazywane dopiero pod koniec przewidzianego terminu, niekiedy w ostatnim dniu jego obowiązywania. Nawet jeśli termin formalnie zostaje zachowany, późne przekazanie wyników może ograniczać możliwość ich praktycznego wykorzystania. Dane z badań glebowych służą bowiem do planowania nawożenia, opracowywania map aplikacyjnych oraz organizacji prac polowych. Problem ten może być szczególnie dotkliwy w dużych gospodarstwach, w których analizowanych jest kilkaset lub kilka tysięcy próbek.

Przedstawione kwestie uzasadniają potrzebę oceny, czy obecny sposób organizacji i realizacji badań agrochemicznych odpowiada potrzebom nowoczesnego rolnictwa oraz czy stosowane rozwiązania zapewniają rolnikom odpowiedni dostęp do danych, przejrzystość procedur i sprawną obsługę. Istotne jest również ustalenie, czy ministerstwo monitoruje jakość i terminowość usług świadczonych przez poszczególne okręgowe stacje chemiczno-rolnicze oraz czy planuje wprowadzenie rozwiązań systemowych w tym zakresie.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. W jakim formacie okręgowe stacje chemiczno-rolnicze przekazują rolnikom wyniki badań agrochemicznych gleb? Czy ministerstwo monitoruje, które jednostki udostępniają wyniki w formatach umożliwiających automatyczne przetwarzanie danych, takich jak CSV lub XLSX, a które przekazują je wyłącznie w formie dokumentów? Proszę o przedstawienie informacji w podziale na poszczególne stacje. 2. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje wprowadzenie jednolitego standardu cyfrowego udostępniania wyników badań agrochemicznych? Czy rozważane jest zobowiązanie wszystkich okręgowych stacji chemiczno-rolniczych do przekazywania wyników również w formacie maszynowo przetwarzalnym, umożliwiającym ich bezpośredni import do systemów zarządzania gospodarstwem i narzędzi rolnictwa precyzyjnego? Jeśli takie działania nie są planowane, proszę o wskazanie przyczyn. 3. W jaki sposób weryfikowana jest prawidłowość przyporządkowania kategorii agronomicznej gleby do badanej próbki? Proszę o wskazanie obowiązujących procedur, zakresu odpowiedzialności rolnika i laboratorium oraz sposobu postępowania w przypadku stwierdzenia rozbieżności między deklarowaną a ustaloną kategorią gleby. 4. Czy rolnik ma możliwość zakwestionowania przyporządkowanej kategorii agronomicznej gleby lub uzyskania ponownej weryfikacji w przypadku wątpliwości? Jeśli tak, proszę o przedstawienie obowiązującej procedury, w tym możliwości złożenia reklamacji, trybu jej rozpatrywania oraz ewentualnych kosztów ponoszonych przez rolnika. 5. Czy ministerstwo monitoruje rzeczywisty czas realizacji badań agrochemicznych przez poszczególne okręgowe stacje chemiczno-rolnicze? Proszę o przedstawienie, za ostatni pełny rok kalendarzowy, danych dotyczących średniego i medianowego czasu od przyjęcia próbki do przekazania wyników, a także odsetka zleceń realizowanych w ostatnim dniu obowiązującego terminu. Proszę o udostępnienie tych danych w podziale na poszczególne stacje. 6. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zapewnienia terminowego przekazywania wyników badań agrochemicznych, z uwzględnieniem ich praktycznej przydatności dla rolników? Czy analizowane są różnice w czasie realizacji badań między poszczególnymi jednostkami oraz przyczyny przekazywania wyników dopiero pod koniec obowiązującego terminu? 7. Czy do ministerstwa docierały skargi lub sygnały dotyczące sposobu przekazywania wyników badań, weryfikacji kategorii agronomicznej gleby bądź terminowości pracy okręgowych stacji chemiczno-rolniczych? Jeśli tak, proszę o wskazanie liczby i rodzaju zgłoszeń w ostatnich trzech latach oraz informacji o podjętych działaniach wyjaśniających lub naprawczych. 8. Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie analizy funkcjonowania wszystkich okręgowych stacji chemiczno-rolniczych pod kątem dostosowania ich usług do potrzeb cyfrowego rolnictwa? Czy w ramach takiej analizy zostaną uwzględnione interoperacyjność danych, możliwość ich automatycznego wykorzystania w systemach informatycznych, przejrzystość procedur laboratoryjnych oraz terminowość realizacji zleceń?

Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania oraz wskazanie, czy ministerstwo planuje konkretne działania organizacyjne lub systemowe, które pozwolą ujednolicić standardy obsługi rolników przez okręgowe stacje chemiczno-rolnicze i ułatwią wykorzystanie wyników badań w nowoczesnych gospodarstwach rolnych.

Inne interpelacje: Alicja Łepkowska-Gołaś

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji