Interpelacja nr 20587

Interpelacja w sprawie zmiany przepisów dotyczących zwrotu nadpłaty podatku dochodowego osobom całkowicie ubezwłasnowolnionym

Adresat: minister finansów i gospodarki

Data wpływu: 2026-10-21

W skrócie

Posłanka Iwona Hartwich zwraca uwagę na problem braku możliwości przekazywania zwrotu nadpłaty podatku dochodowego na rachunek bankowy opiekuna prawnego osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, co powoduje dodatkowe trudności finansowe i organizacyjne. Zaproponowała zmianę przepisów Ordynacji podatkowej oraz ujednolicenie procedur między ZUS a urzędem skarbowym, aby ułatwić opiekunom prawnym otrzymywanie należności podatkowych.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego zwróciła się matka i opiekunka prawna pełnoletniej osoby z niepełnosprawnością, całkowicie ubezwłasnowolnionej, wskazując na problem związany ze zwrotem nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Z przedstawionych informacji wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje świadczenie rentowe osoby ubezwłasnowolnionej na rachunek bankowy jej opiekuna prawnego. Tymczasem urząd skarbowy odmawia przekazania na ten sam rachunek zwrotu nadpłaconego podatku, wymagając, aby środki zostały przelane na konto należące do podatnika lub przekazane za pośrednictwem poczty.

W przypadku osób całkowicie ubezwłasnowolnionych, które nie mogą samodzielnie dokonywać czynności prawnych, takie rozwiązanie powoduje dodatkowe trudności organizacyjne i finansowe. Opiekunowie prawni, mimo posiadania stosownego postanowienia sądu, nie mogą otrzymać zwrotu podatku na rachunek, na który regularnie wpływają świadczenia ich podopiecznych.

Zgodnie z art. 77b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa zwrot nadpłaty następuje na wskazany rachunek bankowy podatnika albo przekazem pocztowym, chyba że podatnik zażąda zwrotu nadpłaty w kasie.

W praktyce oznacza to, że osoby z niepełnosprawnościami, które nie posiadają własnego rachunku bankowego, mogą być zmuszone do korzystania z przekazów pocztowych, których koszty pomniejszają należny im zwrot podatku. W opisanej sprawie nadpłata podatku wynosiła 274 zł, natomiast koszt przekazu pocztowego wyniósł około 40 zł.

Sytuacja ta budzi uzasadnione wątpliwości, szczególnie że środki te należą do osób, które często znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i wymagają stałego wsparcia oraz opieki.

W mojej ocenie zasadne jest rozważenie zmiany obowiązujących przepisów w sposób umożliwiający przekazywanie zwrotu podatku na rachunek bankowy opiekuna prawnego osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiednich mechanizmów ochrony majątku osoby pozostającej pod opieką.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów rozważa zmianę przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie umożliwienia przekazywania zwrotu nadpłaty podatku PIT na rachunek bankowy opiekuna prawnego osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej?

2. Czy istnieje możliwość wprowadzenia rozwiązania, w którym opiekun prawny, na podstawie prawomocnego postanowienia sądu, mógłby wskazać rachunek bankowy do zwrotu nadpłaty podatku należnej osobie pozostającej pod jego opieką?

3. Czy ministerstwo analizowało możliwość ujednolicenia zasad przekazywania świadczeń przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz zwrotów podatku przez organy administracji skarbowej w odniesieniu do osób całkowicie ubezwłasnowolnionych?

4. Czy rozważane jest wprowadzenie zwolnienia z kosztów przekazów pocztowych w przypadku zwrotu nadpłaty podatku osobom całkowicie ubezwłasnowolnionym, które nie posiadają własnego rachunku bankowego?

5. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań legislacyjnych lub organizacyjnych mających na celu uproszczenie procedury zwrotu nadpłaty podatku osobom całkowicie ubezwłasnowolnionym, z uwzględnieniem szczególnej sytuacji ich opiekunów prawnych? Jeśli tak, w jakim terminie?

Z poważaniem

Iwona Hartwich Posłanka na Sejm RP

Inne interpelacje: Iwona Hartwich

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji