Interpelacja nr 20612

Interpelacja w sprawie niejednolitej praktyki organów Krajowej Administracji Skarbowej w podatku od towarów i usług wobec franczyzobiorców, odmów wszczęcia postępowań interpretacyjnych oraz zaniechania poboru spornego podatku

Adresat: minister finansów i gospodarki

Data wpływu: 2026-10-22

W skrócie

Posłowie Włodzimierz Skalik podnosi problem niejednolitych praktyk Krajowej Administracji Skarbowej w kwestii opodatkowania VAT franczyzobiorców, co prowadzi do niepewności prawnych i konfliktów sądowych. Zadaje pytania dotyczące braku interpretacji ogólnych, odmowy wszczęcia postępowań oraz braku wytycznych dla organów, co utrudnia franczyzobiorcom prawidłowe rozliczanie się z podatkiem.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

W modelu franczyzy działają w Polsce ponad 83 tysiące placówek (dane za 2020 r. przywołane przez ministra finansów w piśmie z 30 kwietnia 2025 r., znak PT8.8020.1.2025). Część franczyzobiorców działa w sieciach, w których organizator ustala ceny sprzedaży, przejmuje utargi i kontroluje zaopatrzenie. W takich przypadkach sporne jest, kto w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług rozporządza towarem jak właściciel, a więc kto jest podatnikiem z tytułu sprzedaży w placówce. Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu w opinii z dnia 7 lipca 2025 r. stwierdziło, że „w obecnym stanie prawnym nie jest możliwe – w kategoriach ogólnych – jednoznaczne wskazanie podmiotu podlegającego obowiązkowi podatkowemu w podatku VAT (podatnika VAT) w odniesieniu do umów franczyzy”, a orzecznictwo organów skarbowych w tym zakresie „nie jest jednolite”.

W przywołanym piśmie do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny minister finansów wskazał, że wątpliwości w zakresie opodatkowania VAT działalności franczyzobiorców „mają swoje źródło właśnie w niejednolitej ocenie skutków prawnych postanowień zawieranych umów franczyzy”. Z pisma wynika, że dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydawał interpretacje indywidualne stwierdzające brak obowiązku podatkowego po stronie franczyzobiorcy, a dyrektorzy izb administracji skarbowej - pomimo tych interpretacji - uznają, że franczyzobiorcy są obowiązani do rozliczania podatku od całości sprzedaży. Według tego samego pisma liczba wniosków franczyzobiorców o interpretację wyniosła 51 w 2024 r. i 29 w pierwszych trzech miesiącach 2025 r. Rozbieżność stanowisk organów Ministerstwo Finansów opisało ponownie w piśmie do Komisji Finansów Publicznych z 28 sierpnia 2025 r. (znak PT8.813.5.2025). W latach 2020–2024 dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydawał interpretacje potwierdzające stanowisko franczyzobiorców (m.in. z 14 lipca 2020 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.162.2020.2.AW, i z 8 listopada 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.580.2024.1.RK). Interpretację odmienną z 28 listopada 2023 r. (sygn. 0112-KDIL3.4012.597.2023.1.NW) szef Krajowej Administracji Skarbowej zmienił z urzędu 30 września 2024 r. (znak DOP8.8013.2.2024). W 2025 r. praktyka się odwróciła: jak podał sam minister finansów, „w 2025 r. nie odnotowano interpretacji indywidualnych dyrektora KIS, w których potwierdzono brak wystąpienia czynności opodatkowanych”.

Przepisy mające znaczenie dla tej oceny nie uległy w tym czasie zmianie. Od 2025 r. dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmawia też w takich sprawach wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej, wskazując na niespójność opisu stanu faktycznego po uprzednim wezwaniu wnioskodawcy do jego doprecyzowania. W 15 znanych sprawach, rozpoznanych przez sześć wojewódzkich sądów administracyjnych od października 2025 r. do czerwca 2026 r. (m.in. I SA/Bd 512/25, I SA/Ke 376/25, I SA/Wr 764/25, I SA/Gl 1028/25, I SA/Bk 123/26 oraz dziesięć wyroków WSA w Rzeszowie), sądy uchyliły te postanowienia i zasądziły od organu koszty - w tych 15 sprawach łącznie 8938 zł. Wyroki te dotyczą obowiązku rozpoznania wniosku; spór co do istoty, czyli o to, kto jest podatnikiem, oczekuje na rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Mimo tych wyroków jeszcze w sierpniu 2026 r. zapadały kolejne postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (m.in. sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.458.2026.2.KF i 0112-KDIL1-2.4012.232.2026.2.AK). Komisja Polityki Społecznej i Rodziny w dezyderacie nr 1 z 9 czerwca 2026 r., przyjętym jednogłośnie, wskazała na potrzebę ustawowego uregulowania umowy franczyzy. W piśmie z 29 lipca 2026 r. (znak DOP7.0723.9.2026) Ministerstwo Finansów poinformowało jedną z podatniczek, że jej uwagi dotyczące odmowy wydania interpretacji „zostały potraktowane jako sygnał o możliwej zaistniałej nieprawidłowości”, że zagadnienia te są przez ministerstwo monitorowane oraz że podejmuje ono „odpowiednie działania, również w ramach współpracy międzyresortowej”. 17 września 2026 r. Forum Przedsiębiorców BizRescue złożyło do ministra finansów i gospodarki petycję o wydanie, na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, rozporządzenia o zaniechaniu poboru spornego podatku od franczyzobiorców do czasu ustawowego uregulowania umowy franczyzy. 30 września 2026 r. forum wystąpiło ponadto do ministra finansów i gospodarki i szefa Krajowej Administracji Skarbowej z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, pytając m.in., czy do organów podatkowych skierowano wytyczne lub zalecenia dotyczące spraw franczyzobiorców.

Zaniechanie poboru i wstrzymanie egzekucji

1. Czy minister finansów i gospodarki rozpatrzył petycję Forum Przedsiębiorców BizRescue z 17 września 2026 r. i jakie stanowisko zajął? Jeżeli petycja nie została jeszcze rozpatrzona - w jakim terminie to nastąpi?

2. Czy minister finansów i gospodarki wyda rozporządzenie na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej o zaniechaniu poboru spornego podatku od towarów i usług od franczyzobiorców działających w sieciach, w których ceny, utargi i zaopatrzenie pozostają pod kontrolą organizatora? Jeżeli nie - z jakich przyczyn i czy ministerstwo analizowało możliwość udzielenia takiej ulgi jako pomocy de minimis?

3. Czy do czasu rozstrzygnięcia sporu przez Naczelny Sąd Administracyjny albo wejścia w życie ustawy o franczyzie ministerstwo wyda organom podatkowym wytyczne dotyczące wstrzymywania wykonania decyzji i postępowań egzekucyjnych w tych sprawach?

Jednolitość praktyki i nadzór nad organami

4. Czy minister finansów i gospodarki wyda interpretację ogólną albo objaśnienia podatkowe (art. 14a § 1 Ordynacji podatkowej) dotyczące przesłanek rozporządzania towarem jak właściciel w relacjach franczyzowych? Jeżeli nie - w jaki sposób zamierza usunąć niejednolitość ocen, którą sam opisał w pismach z 30 kwietnia i 28 sierpnia 2025 r.?

5. Z jakich przyczyn dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej od 2025 r. odstąpił od stanowiska wyrażanego w interpretacjach z lat 2020–2024 i potwierdzonego w 2024 r. przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej, skoro przepisy się nie zmieniły?

6. Czy minister finansów i gospodarki, szef Krajowej Administracji Skarbowej lub komórki organizacyjne ministerstwa skierowali od 1 stycznia 2024 r. do organów Krajowej Administracji Skarbowej wytyczne, zalecenia, polecenia, pisma okólne lub inne dokumenty dotyczące: opodatkowania działalności franczyzobiorców, prowadzenia wobec nich kontroli, postępowań podatkowych i egzekucyjnych, rozpatrywania ich wniosków o interpretację indywidualną albo typowania ich do kontroli? Jeżeli tak - kiedy, do kogo i jakiej treści?

7. Jakie dane zgromadziło Ministerstwo Finansów w ramach monitorowania orzecznictwa i praktyki organów podatkowych w sprawach umów franczyzowych, o którym mowa w piśmie z 30 kwietnia 2025 r. - w tym jakie informacje przekazał dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach pismem z 14 lutego 2025 r. (nr 2401-IWZ.033.21.2025.56) - oraz jakie „odpowiednie działania, również w ramach współpracy międzyresortowej” podjęto po piśmie z 29 lipca 2026 r. (kiedy, wobec kogo i z jakim wynikiem)?

8. Jakie działania podjął szef Krajowej Administracji Skarbowej na podstawie art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej po sygnale, o którym mowa w piśmie z 29 lipca 2026 r.? Ile interpretacji indywidualnych dotyczących franczyzobiorców poddano od 2024 r. analizie w tym trybie i ile z nich zmieniono?

Dane

9. Ile wniosków franczyzobiorców o interpretację indywidualną w zakresie VAT wpłynęło w latach 2024, 2025 i 2026 i jak zostały załatwione (interpretacja potwierdzająca stanowisko wnioskodawcy, interpretacja odmienna, odmowa wszczęcia, umorzenie)? Czy Krajowa Informacja Skarbowa prowadzi nadal ewidencję tych spraw, skoro w 2025 r. przekazała ministerstwu dane za 2024 r. i pierwszy kwartał 2025 r.?

10. Ile postanowień o odmowie wszczęcia postępowania w tych sprawach zostało w latach 2024–2026 zaskarżonych do sądów administracyjnych, ile uchylono, w ilu sprawach organ wniósł skargę kasacyjną, w ilu po wyroku wydał interpretację i jaka była łączna kwota kosztów zasądzonych od organu?

11. Czy Ministerstwo Finansów analizowało sposób dokumentowania i opodatkowania rozliczeń między organizatorami sieci a franczyzobiorcami, w szczególności wynagrodzeń za czynności franczyzobiorcy rozliczanych w formie rabatów, w tym prawidłowość stosowanych do nich stawek podatku, i z jakim wynikiem?

Źródła faktów: opinia BEOS z 7.07.2025 (dr M. Klinowski), tezy 1 i 3; pismo MF z 30.04.2025, PT8.8020.1.2025, s. 2 (przypis 3) i s. 4 (przypisy 15–19); pismo MF z 28.08.2025, PT8.813.5.2025; interpretacje indywidualne dyrektora KIS i zmiana interpretacji przez szefa KAS (sygnatury w tekście); 15 wyroków WSA w sprawach o odmowę wszczęcia (zestawienie BFP - do wglądu); pismo MF z 29.07.2026, DOP7.0723.9.2026; dezyderat nr 1 Komisji Polityki Społecznej i Rodziny z 9.06.2026; petycja BFP z 17.09.2026; wniosek BFP o udostępnienie informacji publicznej z 30.09.2026. Kontakt: bizrescueforum@gmail.com

Inne interpelacje: Włodzimierz Skalik

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji