Interpelacja nr 21011
Interpelacja w sprawie stanu prac nad ustawowym uregulowaniem umowy franczyzy oraz kosztów sądowych w sporach franczyzobiorców z organizatorami sieci franczyzowych
Adresat: minister sprawiedliwości
Data wpływu: 2026-11-11
Treść interpelacji
Szanowny Panie Ministrze,
rządowy projekt ustawy regulującej umowę franczyzy (UD16, wcześniej UD506) został przyjęty przez Radę Ministrów 8 grudnia 2023 r. i wniesiony do Sejmu 11 grudnia 2023 r. Dnia 24 stycznia 2024 r. Rada Ministrów zdecydowała o jego wycofaniu. Jak wyjaśniło Ministerstwo Sprawiedliwości w piśmie z 11 września 2026 r. (znak DPCiG-VII.43.4.2026), powodem były „planowane prace Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego, obejmujące również systematykę umów uregulowanych w k.c.“, a projekt przekazano komisji do ewentualnego wykorzystania.
W latach 2025-2026 podkomisja stała do spraw rynku pracy zebrała 39 dokumentów – opinii, ekspertyz i stanowisk instytucji państwowych. Na tej podstawie Komisja Polityki Społecznej i Rodziny przyjęła jednogłośnie dezyderat nr 1 z 9 czerwca 2026 r., w którym wskazała na potrzebę ustawowego uregulowania umowy franczyzy.
W odpowiedzi na dezyderat (pismo z 15 lipca 2026 r., znak BM-I.0520.12.2026) ministerstwo poinformowało o wznowieniu prac analitycznych i uzależniło dalsze kroki od prac zespołu problemowego komisji kodyfikacyjnej. W piśmie z 11 września 2026 r. wskazało, że „toczą się dodatkowe analizy“, które „będą determinowały, czy podjęte zostaną kroki legislacyjne“, że 8 lipca 2026 r. odbyło się spotkanie robocze z udziałem Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Ministerstwa Finansów oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, a franczyzobiorca „nie jest pozbawiony ochrony“ (art. 353¹, art. 58 i art. 388 Kodeksu cywilnego, art. 3 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji).
Z pisma ministerstwa z 6 października 2026 r. (znak DPCiG-VII.0820.2.2026) wynika, że zespół komisji kodyfikacyjnej zajmujący się ochroną słabszej strony umowy ukonstytuował się 13 sierpnia 2024 r., a odrębny Zespół do spraw ochrony słabszej strony umowy (B2B) wydzielono 19 listopada 2025 r. Ministerstwo podało, że „nie powstał harmonogram prac Zespołu“, że nie ma informacji, czy Zespół przeanalizował materiały zebrane przez Sejm, oraz że Zespół „nie przewiduje przeprowadzenia wysłuchania publicznego lub konsultacji z udziałem organizacji reprezentujących franczyzobiorców“. Jednocześnie poinformowało, że w Departamencie Prawa Cywilnego i Gospodarczego prowadzona jest sprawa, „której przedmiotem jest stworzenie projektu legislacyjnego, który ureguluje ustawowo kwestię umowy franczyzy“.
Franczyzobiorca, który chce dochodzić przed sądem roszczeń wobec organizatora sieci albo odwołać się od wyroku, wnosi opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu, nie więcej niż 100 000 złotych (art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Przy sporze o 300 000 złotych jest to 15 000 złotych za pozew i tyle samo za apelację. W razie przegranej dochodzą koszty zastępstwa procesowego drugiej strony, ustalane według rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie i opłat za czynności radców prawnych.
Komisja Polityki Społecznej i Rodziny stwierdziła w dezyderacie nr 1, że „franczyzobiorcami są najczęściej mikroprzedsiębiorcy, zderzający się z pozycją korporacyjnych, silnych ekonomicznie organizatorów sieci biznesowych“. Osoba, która kończy współpracę z zadłużeniem, nie jest w stanie ponieść opisanych kosztów. Zwolnienie od kosztów sądowych zależy od oceny sądu w każdej sprawie z osobna.
Ustawodawca rozwiązał podobny problem w sprawach konsumentów z bankami: zgodnie z art. 13a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych od strony będącej konsumentem pobiera się, przy wartości przedmiotu sporu ponad 20 000 złotych, opłatę stałą w kwocie 1 000 złotych. Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 19 czerwca 2001 r. w sprawie Kreuz przeciwko Polsce (skarga nr 28249/95) uznał, że nadmierna opłata sądowa narusza prawo dostępu do sądu. Forum Przedsiębiorców BizRescue przygotowało projekt nowelizacji, który wprowadza analogiczną opłatę stałą w sprawach o roszczenia wynikające z umowy franczyzy, pobieraną od franczyzobiorcy będącego osobą fizyczną oraz od osób, które zabezpieczyły jego zobowiązania.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Inne interpelacje: Włodzimierz Skalik
- Interpelacja w sprawie działań Krajowej Administracji Skarbowej zagrażających funkcjonowaniu przedsiębiorstw kolejowych i logistycznych w Małaszewiczach
16.11.2026 · nr 21070 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie niejednolitej praktyki organów Krajowej Administracji Skarbowej w podatku od towarów i usług wobec franczyzobiorców, odmów wszczęcia…
11.11.2026 · nr 21012 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie niejednolitej praktyki organów Krajowej Administracji Skarbowej w podatku od towarów i usług wobec franczyzobiorców, odmów wszczęcia…
22.10.2026 · nr 20612 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie możliwości awansowania na stopień kapitana Wojska Polskiego księży kapelanów Wojska Polskiego pełniących posługę w batalionach Wojsk…
25.09.2026 · nr 20081 · minister obrony narodowej
- Interpelacja w sprawie odpowiedzi na petycję z dnia 21 sierpnia 2024 r. w sprawie niezwłocznego demontażu i całkowitej likwidacji wszystkich naziemnych masztów…
25.09.2026 · nr 20080 · minister zdrowia
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji