Interpelacja nr 21012
Interpelacja w sprawie niejednolitej praktyki organów Krajowej Administracji Skarbowej w podatku od towarów i usług wobec franczyzobiorców, odmów wszczęcia postępowań interpretacyjnych oraz zaniechania poboru spornego podatku
Adresat: minister finansów i gospodarki
Data wpływu: 2026-11-11
Treść interpelacji
Szanowny Panie Ministrze
w modelu franczyzy działa w Polsce ponad 83 tysiące placówek (dane za 2020 r. przywołane przez ministra finansów w piśmie z 30 kwietnia 2025 r., znak PT8.8020.1.2025). Część franczyzobiorców działa w sieciach, w których organizator ustala ceny sprzedaży, przejmuje utargi i kontroluje zaopatrzenie. W takich przypadkach sporne jest, kto w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług rozporządza towarem jak właściciel, a więc kto jest podatnikiem z tytułu sprzedaży w placówce.
Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu w opinii z dnia 7 lipca 2025 r. stwierdziło, że „w obecnym stanie prawnym nie jest możliwe – w kategoriach ogólnych – jednoznaczne wskazanie podmiotu podlegającego obowiązkowi podatkowemu w podatku VAT (podatnika VAT) w odniesieniu do umów franczyzy“, a orzecznictwo organów skarbowych w tym zakresie „nie jest jednolite“.
W przywołanym piśmie do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny minister finansów wskazał, że wątpliwości w zakresie opodatkowania VAT działalności franczyzobiorców „mają swoje źródło właśnie w niejednolitej ocenie skutków prawnych postanowień zawieranych umów franczyzy“. Z pisma wynika, że dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydawał interpretacje indywidualne stwierdzające brak obowiązku podatkowego po stronie franczyzobiorcy, a dyrektorzy izb administracji skarbowej – pomimo tych interpretacji – uznają, że franczyzobiorcy są obowiązani do rozliczania podatku od całości sprzedaży. Według tego samego pisma liczba wniosków franczyzobiorców o interpretację wyniosła 51 w 2024 r. i 29 w pierwszych trzech miesiącach 2025 r. Rozbieżność stanowisk organów Ministerstwo Finansów opisało ponownie w piśmie do Komisji Finansów Publicznych z 28 sierpnia 2025 r. (znak PT8.813.5.2025).
W latach 2020-2024 dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydawał interpretacje potwierdzające stanowisko franczyzobiorców (m.in. z 14 lipca 2020 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.162.2020.2.AW, i z 8 listopada 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.580.2024.1.RK). Interpretację odmienną z 28 listopada 2023 r. (sygn. 0112-KDIL3.4012.597.2023.l.NW) szef Krajowej Administracji Skarbowej zmienił z urzędu 30 września 2024 r. (znak DOP8.8013.2.2024). W 2025 r. praktyka się odwróciła: jak podał sam minister finansów, „w 2025 r. nie odnotowano interpretacji indywidualnych dyrektora KIS, w których potwierdzono brak wystąpienia czynności opodatkowanych“. Przepisy mające znaczenie dla tej oceny nie uległy w tym czasie zmianie.
Od 2025 r. dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmawia też w takich sprawach wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej, wskazując na niespójność opisu stanu faktycznego po uprzednim wezwaniu wnioskodawcy do jego doprecyzowania. W 15 znanych sprawach, rozpoznanych przez sześć wojewódzkich sądów administracyjnych od października 2025 r. do czerwca 2026 r. (m.in. I SA/Bd 512/25,1 SA/Ke 376/25,1 SA/Wr 764/25,1 SA/GI1028/25,1 SA/Bk 123/26 oraz dziesięć wyroków WSA w Rzeszowie), sądy uchyliły te postanowienia i zasądziły od organu koszty – w tych 15 sprawach łącznie 8 938 zł. Wyroki te dotyczą obowiązku rozpoznania wniosku; spór co do istoty, czyli o to, kto jest podatnikiem, oczekuje na rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mimo tych wyroków jeszcze w sierpniu 2026 r. zapadały kolejne postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (m.in. sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.458.2026.2.KF i O112-KDIL1-2.4O12.232.2O26.2.AK).
Komisja Polityki Społecznej i Rodziny w dezyderacie nr 1 z 9 czerwca 2026 r., przyjętym jednogłośnie, wskazała na potrzebę ustawowego uregulowania umowy franczyzy. W piśmie z 29 lipca 2026 r. (znak DOP7.0723.9.2026) Ministerstwo Finansów poinformowało jedną z podatniczek, że jej uwagi dotyczące odmowy wydania interpretacji „zostały potraktowane jako sygnał o możliwej zaistniałej nieprawidłowości“, że zagadnienia te są przez ministerstwo monitorowane oraz że podejmuje ono „odpowiednie działania, również w ramach współpracy międzyresortowej“.
Dnia 17 września 2026 r. Forum Przedsiębiorców BizRescue złożyło do ministra finansów petycję o wydanie, na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, rozporządzenia o zaniechaniu poboru spornego podatku od franczyzobiorców do czasu ustawowego uregulowania umowy franczyzy. 30 września 2026 r. Forum wystąpiło ponadto do ministra finansów i szefa Krajowej Administracji Skarbowej z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, pytając m.in., czy do organów podatkowych skierowano wytyczne lub zalecenia dotyczące spraw franczyzobiorców.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Inne interpelacje: Włodzimierz Skalik
- Interpelacja w sprawie działań Krajowej Administracji Skarbowej zagrażających funkcjonowaniu przedsiębiorstw kolejowych i logistycznych w Małaszewiczach
16.11.2026 · nr 21070 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie stanu prac nad ustawowym uregulowaniem umowy franczyzy oraz kosztów sądowych w sporach franczyzobiorców z organizatorami sieci…
11.11.2026 · nr 21011 · minister sprawiedliwości
- Interpelacja w sprawie niejednolitej praktyki organów Krajowej Administracji Skarbowej w podatku od towarów i usług wobec franczyzobiorców, odmów wszczęcia…
22.10.2026 · nr 20612 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie możliwości awansowania na stopień kapitana Wojska Polskiego księży kapelanów Wojska Polskiego pełniących posługę w batalionach Wojsk…
25.09.2026 · nr 20081 · minister obrony narodowej
- Interpelacja w sprawie odpowiedzi na petycję z dnia 21 sierpnia 2024 r. w sprawie niezwłocznego demontażu i całkowitej likwidacji wszystkich naziemnych masztów…
25.09.2026 · nr 20080 · minister zdrowia
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji