Interpelacja nr 20984
Interpelacja w sprawie raka pęcherza w kontekście profilaktyki męskich nowotworów
Adresat: minister zdrowia
Data wpływu: 2026-11-09
W skrócie
Posłanka Katarzyna Osos zwraca uwagę na zaniedbania w profilaktyce i leczeniu raka pęcherza moczowego, wskazując na brak świadomości społecznej, długie czasy oczekiwania na diagnostykę i niedostateczną centralizację leczenia oraz edukację zdrowotną. W interpelacji krytycznie ocenia brak działań ministerstwa zdrowia w zakresie przyspieszenia diagnostyki, optymalizacji leczenia i edukacji pacjentów oraz społeczeństwa.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Szanowna Pani Minister!
Listopad to miesiąc, w którym koncentrujemy się na profilaktyce męskich nowotworów w ramach akcji Movember. Jak wskazują przedstawiciele Fundacji Wygrajmy Zdrowie, od wielu lat z sukcesem rozmawiamy o nowotworach prostaty czy jąder, przypominając ojcom, mężom, braciom i synom o konieczności regularnych badań. Jednak w cieniu tych ważnych dyskusji kryje się cichy, niezwykle groźny i postępujący w ukryciu przeciwnik – rak pęcherza moczowego. Jest to czwarty co do częstości występowania nowotwór złośliwy wśród polskich mężczyzn.
Najczęstszym objawem raka pęcherza jest krew w moczu (krwiomocz). Jest to sygnał niezwykle zdradliwy: często nie wywołuje żadnego bólu i potrafi samoistnie zniknąć na kilka tygodni. Pacjent z ulgą uznaje wtedy, że problem minął, podczas gdy nowotwór rozwija się dalej. Tymczasem każdy, nawet jednorazowy epizod krwiomoczu u osoby dorosłej (szczególnie palącej) wymaga bezwzględnej i pilnej diagnostyki urologicznej.
Z najnowszego badania zleconego przez Fundację Wygrajmy Zdrowie, przeprowadzonego przez ARC Rynek i Opinia we wrześniu 2026 roku na reprezentatywnej grupie 1510 dorosłych Polaków, wyłania się obraz głębokiego rozdźwięku między powierzchownymi deklaracjami a rzeczywistą wiedzą:
• aż 96% badanych słusznie uważa, że krew w moczu to sytuacja wymagająca pilnej konsultacji lekarskiej,
• jednocześnie aż 25% (co czwarty Polak) nie potrafi wymienić ani jednego objawu raka pęcherza moczowego,
• tylko 63% ankietowanych łączy krew w moczu z ryzykiem tego konkretnego nowotworu,
• to właśnie u mężczyzn, najczęściej dotkniętych tą chorobą, świadomość ratującego życie sygnału alarmowego jest niższa (57%) niż u kobiet (68%),
• aż 51% obywateli deklaruje, że wie o tej chorobie niewiele lub praktycznie nic.
Porażająca jest również niewiedza o przyczynach. Aż 80% chorych na raka pęcherza to palacze. Substancje rakotwórcze z dymu są filtrowane przez nerki i wraz z moczem zalegają w pęcherzu, niszcząc jego śluzówkę. Mimo że zaprzestanie palenia to najskuteczniejsza profilaktyka, ledwie 41% badanych ma świadomość, że tytoń zwiększa ryzyko zachorowania.
Gdy chory ostatecznie podejmie decyzję o szukaniu pomocy, napotyka systemowe bariery. Często ból podbrzusza (znany 48% badanych) lub pieczenie przy oddawaniu moczu (wskazywane przez 46%) przypominają zwykłe zakażenie dróg moczowych, przez co pacjenci miesiącami poddawani są antybiotykoterapii. Czas ucieka. Aby dostać się do urologa, wciąż wymagane jest skierowanie, co zmusza do dodatkowej wizyty w placówce POZ. Średni czas oczekiwania na kluczowe w diagnostyce badanie rezonansem magnetycznym wynosi w trybie normalnym 114 dni, a na jego opis czeka się kolejne tygodnie. W części ośrodków boleśnie wydłuża się również czas oczekiwania na wynik badania histopatologicznego. Gdy nowotwór zdąży w tym czasie naciec na mięśniówkę pęcherza, pacjent bezpowrotnie traci szansę na leczenie oszczędzające narząd i zostaje zmuszony do niezwykle ciężkiej terapii polegającej na całkowitym usunięciu pęcherza.
Co gorsza, organizacja leczenia szpitalnego wciąż nie chroni odpowiednio chorych. Operacje usunięcia pęcherza są w Polsce wykonywane w około 135 szpitalach, z czego co czwarty realizuje mniej niż pięć takich zabiegów rocznie, co drastycznie odbiega od wymaganego przez Krajową Sieć Onkologiczną (KSO) progu 30 operacji.
Pomimo ogromnego postępu w medycynie, 42% badanych Polaków nie zna żadnej dostępnej metody leczenia tej choroby. Tylko 18% społeczeństwa słyszało o leczeniu celowanym, a 12% o immunoterapii. Ponad połowa obywateli (58%) nie potrafi ocenić, czy polscy pacjenci mają dostęp do nowoczesnych terapii. Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznacznie pozytywna. Choć odnotowaliśmy pewien postęp – jak wzrost liczby zabiegów z użyciem robota chirurgicznego (15% w 2024 roku) – to krajowy program lekowy wciąż nie w pełni odpowiada wytycznym europejskim, zwłaszcza w zakresie pierwszej linii leczenia zaawansowanej choroby oraz leczenia okołooperacyjnego. W 2022 roku niespełna 38% chorych otrzymało zalecaną chemioterapię przedoperacyjną.
Rozwój zaawansowanej choroby nie musi jednak oznaczać braku perspektyw dla pacjenta, a współczesna onkologia potrafi przywrócić wielu osobom, mimo wznowy choroby, codzienne, zwyczajne funkcjonowanie. Nie uda się to jednak bez ścisłej współpracy decydentów i ekspertów. Społeczeństwo potrzebuje masowej edukacji w zakresie profilaktyki (wskazanej jako deficyt przez 51% badanych) i wczesnych objawów (34%).
Dlatego, mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Panią Minister o ustosunkowanie się do przedstawionego problemu oraz udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje przyspieszenie i optymalizację ścieżki diagnostycznej poprzez wprowadzenie „szybkiej ścieżki” urologicznej dla osób z krwiomoczem, skracającej do niezbędnego minimum czas od wykrycia objawu przez lekarza POZ do badań obrazowych (rezonansu), oraz wdrożenie szerszego zastosowania Karty DiLO przez specjalistów urologów po wystąpieniu niepokojących nawrotów objawów? Jeśli tak, kiedy? Jeśli zaś nie, dlaczego?
2. Czy ministerstwo planuje centralizację skomplikowanego leczenia operacyjnego, tj. bezwzględne egzekwowanie progów ustanowionych w Krajowej Sieci Onkologicznej, bowiem wykonywanie radykalnych zabiegów usunięcia pęcherza w kilkudziesięciu szpitalach o doświadczeniu zaledwie paru operacji rocznie może przekładać się na powikłania i wysoki odsetek śmiertelności, przez co dostrzegana jest potrzeba wykonywania tych zabiegów w ośrodkach o najwyższym stopniu referencyjności? Jeśli tak, kiedy? Jeśli zaś nie, dlaczego?
3. Czy ministerstwo planuje uzupełnienie i rozszerzenie programu lekowego, tj. pełne dostosowanie programu do międzynarodowych, europejskich standardów klinicznych – ze szczególnym uwzględnieniem poszerzenia refundacji innowacyjnej immunoterapii i terapii celowanych na wcześniejszych etapach leczenia zaawansowanego oraz zapewnienia odpowiedniego leczenia okołooperacyjnego? Jeśli tak, kiedy? Jeśli zaś nie, dlaczego?
4. Czy ministerstwo podejmuje lub planuje podjąć działania w obszarze edukacji społecznej poprzez m.in. instytucjonalne nagłośnienie faktu, że rak pęcherza moczowego to w przeważającej mierze choroba związana z nałogiem palenia, a krew w moczu to sygnał alarmowy, na który szybka reakcja może uratować życie?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Inne interpelacje: Katarzyna Osos
- Interpelacja w sprawie opłat za użytkowanie wieczyste dla rodzinnych ogrodów działkowych
17.11.2026 · nr 21103 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie edukacji zdrowotnej, wczesnego wykrywania nowotworów krwi oraz opieki hematologicznej nad osobami starszymi
09.11.2026 · nr 20963 · minister zdrowia
- Interpelacja w sprawie rozporządzenia określającego warunki techniczne dla budynków oraz ochrony inwestorów i uczestników procesu budowlanego
22.10.2026 · nr 20597 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie sytuacji kobiet, które w wyniku reformy emerytalnej z 1999 r. nie przystąpiły do otwartych funduszy emerytalnych (OFE)
19.10.2026 · nr 20494 · minister rodziny, pracy i polityki społecznej
- Interpelacja w sprawie funkcjonowania systemu kaucyjnego, zasad rozliczania nieodebranej kaucji oraz nadzoru nad operatorami systemu
19.10.2026 · nr 20478 · minister klimatu i środowiska
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji