Interpelacja w sprawie działań dotyczących zdrowia mężczyzn

Rak gruczołu krokowego pozostaje jednym z głównych wyzwań zdrowotnych współczesnego społeczeństwa. Z blisko 18 tysiącami nowych diagnoz każdego roku jest to drugi (po raku płuc) najczęściej występujący u mężczyzn nowotwór. Jednocześnie niezwykle alarmująca jest statystyka dotycząca zgonów – szacuje się, że w tym roku sięgnie ona blisko 6500, a patrząc na trendy, zgodnie z którymi w ciągu ostatnich 10 lat zachorowalność uległa podwojeniu, kolejne lata mogą być pod tym względem jeszcze gorsze. Wielu z tych zgonów, wielu z ludzkich i rodzinnych tragedii można jednak uniknąć. W tym celu konieczne jest podjęcie systemowych działań na wszystkich poziomach – edukacji, profilaktyki, diagnostyki, organizacji leczenia oraz samego dostępu do terapii. I choć nie ulega wątpliwości, że sytuacja systematycznie ulega poprawie, nadal potrzeba wiele pracy i działań, aby odwrócić ten negatywny trend.

PROFILAKTYKA I EDUKACJA

W myśl zasady „lepiej zapobiegać niż leczyć” kluczowym zadaniem w przypadku nowotworów męskich jest rozwój profilaktyki i edukacji oraz stałe przełamywanie społecznego tabu dot. zdrowia mężczyzn. Potrzeba dalszych zmian: zarówno na poziomie organizacji systemu – tak aby profilaktyka była realizowana w sposób efektywny, czyli np. zapewnienie równego dostępu bez względu na miejsce zamieszkania, zniesienie skierowania do urologa – jak i w zakresie prowadzenia stałej edukacji, która podniesie świadomość Polek i Polaków.

DOSTĘP DO DIAGNOSTYKI ORAZ LECZENIE

Postęp technik genetycznych i medycyny spersonalizowanej pozwolił na identyfikację populacji pacjentów ze szczególnie niekorzystnymi rokowaniami raka prostaty. Zapewnienie dostępu do nowoczesnej diagnostyki molekularnej umożliwi identyfikację m.in. pacjentów z mutacją BRCA1/BRCA2. Choć bowiem mutacja ta kojarzona jest przede wszystkim z rakiem piersi, występuje ona także u ok. 10 proc. pacjentów z rakiem gruczołu krokowego. Jak podkreślają eksperci kliniczni z obszaru onkologii – lepsze, bardziej precyzyjne rozpoznanie nowotworu to pierwszy krok ku skutecznej terapii. W ślad za tym musi iść jednak dostęp do innowacyjnych opcji leczenia raka prostaty. Polscy pacjenci zasługują na to, aby być leczeni zgodnie z europejskimi i światowymi standardami.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie aktywności z obszaru edukacji i profilaktyki nowotworów męskich – ze szczególnym uwzględnieniem raka prostaty – podjęło w tym roku Ministerstwo Zdrowia i jakie działania z tego obszaru planowane są do końca 2024 roku?

2. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmian systemowych – jak np. zniesienie skierowania do urologa – które umożliwiłyby prowadzenie profilaktyki w sposób bardziej efektywny?

3. Jakie są plany Ministerstwa Zdrowia w zakresie rozszerzenia dostępu do nowoczesnej diagnostyki genetycznej, tak aby precyzyjnie wykrywać mutacje u danego pacjenta? Jakie działania planuje ministerstwo, aby poprawić dostęp do diagnostyki BRCA1/BRCA2?

4. Czy w ministerstwie prowadzone są prace na rzecz zmian w zakresie rozliczania badań genetycznych, które mogłyby przełożyć się na częstotliwość ich wykonywania?

5. Kiedy można spodziewać się rozszerzenia dostępu do nowoczesnych opcji terapeutycznych raka prostaty, o które apelują pacjenci i eksperci kliniczni – w tym m.in. dla pacjentów z opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego z przerzutami oraz tych, u których występuje mutacja w genach BRCA1/BRCA2?

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk