Interpelacja w sprawie centralnego rejestru umów
Data wpływu: 2024-08-23
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Klaudia Jachira pyta o opóźnienia we wdrożeniu centralnego rejestru umów (CRU), podkreślając korzyści z jego wprowadzenia dla jawności i efektywności zarządzania. Interpelacja wyraża zaniepokojenie brakiem transparentności prac nad CRU i pyta o konkretne działania podejmowane przez Ministerstwo Finansów w celu jego wdrożenia.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie centralnego rejestru umów Interpelacja nr 4456 do ministra finansów w sprawie centralnego rejestru umów Zgłaszający: Klaudia Jachira Data wpływu: 23-08-2024 Szanowny Panie Ministrze! W oparciu o badanie kondycji gospodarstw domowych, które zostało przeprowadzone przez Instytut Rozwoju Gospodarczego SGH w III kwartale 2023 roku, chciałabym zwrócić Pana uwagę na istotność jawności umów sektora finansów publicznych.
Na postawione przez badaczy pytanie: „Czy faktury, umowy zawierane przez jednostki publiczne, ministerstwa, urzędy, samorządy powinny być jawne dla obywateli?” aż 82,2% respondentów odpowiedziało twierdząco. Współcześnie jawność w sposób efektywny można realizować za pomocą rozwiązań informatycznych, łatwych w obsłudze dla przeciętnego obywatela. Takim narzędziem jest z pewnością centralny rejestr umów (CRU). Jego implementacja w Polsce niosłaby ze sobą wiele korzyści zarówno dla administracji publicznej, biznesu, jak i obywateli.
Oto kilka z nich: Dostęp do informacji publicznej : Obywatele oraz organizacje pozarządowe mają łatwiejszy dostęp do informacji o działalności instytucji publicznych, co sprzyja ich większemu zaangażowaniu w życie publiczne oraz daje większą kontrolę społeczną – zapobiega nadużyciom. Efektywność zarządzania : Centralny rejestr umów umożliwia lepszą koordynację i kontrolę wydatków publicznych, co przyczynia się do bardziej efektywnego zarządzania środkami finansowymi i sprzyja lepszemu planowaniu budżetowemu.
Ograniczenie korupcji : Ujawnienie danych o umowach utrudnia zawieranie umów na niekorzystnych warunkach i przeciwdziała korupcji, dzięki czemu procesy zakupowe stają się bardziej uczciwe. Na przykład wprowadzenie rejestru w Słowacji doprowadziło do znacznego ograniczenia niegospodarności finansowej, co skutkowało spadkiem kosztów zamówień publicznych o prawie jedną trzecią już w pierwszym roku jego działania. Poprawa konkurencyjności : Przejrzystość umów może zachęcać większą liczbę przedsiębiorstw do uczestnictwa w przetargach, zwiększając konkurencyjność i potencjalnie obniżając koszty zamówień publicznych.
Niestety, jawność umów sektora publicznego nie jest obligatoryjna, a data wprowadzenia centralnego rejestru umów była przekładana już kilkakrotnie. Przesuwanie wdrożenia CRU oraz brak transparentności, jak przebiegają prace (specjalnego zespołu powołanego przez ministra finansów dnia 6.10.2023 r.) nad jego implementacją, generują niepotrzebny chaos wśród samorządowców. Nie wiedzą oni, czego się spodziewać, i kwestionują, czy ich urzędy poradzą sobie (pod względem teleinformatycznym) z obsługą rejestru umów, ponieważ mogą być do tego nieprzystosowane.
Mimo to wiele samorządów z własnej inicjatywy zdecydowało się na uruchomienie przejrzystych i łatwych w obsłudze rejestrów umów. Udostępniają one dane w zakresie, jaki uznały za stosowne, wykorzystując do tego dedykowane strony lub Biuletyn Informacji Publicznej. Jak wynika z badania pilotażowego przeprowadzonego przez Instytut Finansów Publicznych, 39 z 66 miast na prawach powiatu prowadzi rejestr umów.
Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo Finansów zdiagnozowało wcześniejsze przyczyny opóźnienia wdrożenia centralnego rejestru umów (CRU) i jakie kroki podejmuje, aby data 1.01.2026 r. była rzeczywistym momentem jego wprowadzenia? Czy obecnie jest ona nadal realna? Czy w Ministerstwie Finansów istnieje formalny projekt/zespół, który realizuje wdrożenie CRU? Jeżeli tak, to ile osób liczy ten zespół? Z przedstawicieli jakich komórek i departamentów się składa? Kto z kierownictwa resortu nadzoruje projekt/zespół?
Jak często spotyka się zespół i ile razy w tym roku odbyły się jego spotkania? Jakie zasoby finansowe i informatyczne przeznaczono na ten projekt? Czy trwają prace międzyresortowe, na przykład z Ministerstwem Cyfryzacji, w sprawie wdrożenia centralnego rejestru umów? Czy projekt ma status projektu zgodny z zarządzeniem ministra finansów w sprawie zarządzania portfelem programów i projektów w Ministerstwie Finansów? Czy w projekt zaangażowane jest Centrum Informatyki Resortu Finansów (CIRF) i Aplikacje Krytyczne sp. z o.o.?
Posłowie wyrażają sprzeciw wobec uznania złoża skalenia Proszowa-Kwieciszowice za strategiczne, argumentując to zagrożeniem dla środowiska, sprzeciwem samorządów i potencjalną niekonstytucyjnością przepisów. Pytają ministerstwo o analizy wpływu kopalni na środowisko, zasoby wodne, zabytki i o rozważenie wycofania się z procedury.
Interpelacja dotyczy zmian w dostępie do opieki zdrowotnej dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR, które doprowadziły do utraty możliwości korzystania ze świadczeń finansowanych przez NFZ dla osób, które nie mogą podjąć pracy z powodu ciężkiej choroby. Poseł pyta o analizę sytuacji pacjentów z chorobami przewlekłymi i rozważane rozwiązania systemowe, które zapewnią im dostęp do opieki zdrowotnej.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie detencją dzieci cudzoziemskich w Polsce, szczególnie po nowelizacji ustawy o cudzoziemcach, co stoi w sprzeczności z orzecznictwem ETPC i standardami ochrony praw dziecka. Zadają pytania o uzasadnienie dla detencji małoletnich bez opieki i działania podjęte w celu zapewnienia im alternatywnej opieki.
Interpelacja dotyczy zaostrzenia praktyki przymusowych powrotów cudzoziemców do państw niebezpiecznych, z naruszeniem zasady non-refoulement, oraz wykonywania deportacji przed zapewnieniem realnej kontroli sądowej. Posłowie pytają o procedury i przypadki deportacji pomimo ryzyka naruszenia praw człowieka i braku skutecznej kontroli sądowej.
Posłanka pyta o ochronę siedlisk chomika europejskiego na Górkach Czechowskich w Lublinie w kontekście planowanych inwestycji i zgodności procedur z prawem krajowym i unijnym. Wyraża zaniepokojenie spadkiem populacji chomika i prosi o informacje dotyczące działań ministerstwa w tej sprawie.
Projekt porządkuje obowiązki związane z prowadzeniem i elektronicznym przekazywaniem podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ksiąg rachunkowych oraz ewidencji środków trwałych. Zmiany obejmują też CIT i ryczałt, a więc wzmacniają cyfryzację rozliczeń i doprecyzowują pełnomocnictwa do podpisywania tych dokumentów. Dokument nie zmienia konstrukcji podatków, lecz przede wszystkim sposób dokumentowania i raportowania danych.
Komisja Finansów Publicznych rekomenduje uchwalenie rządowego projektu zmian w Ordynacji podatkowej i części ustaw towarzyszących. To krótki dokument sprawozdawczy, który zamyka etap prac komisji nad projektem. Sam wniosek nie opisuje szczegółowo zmian, lecz potwierdza dalszy bieg legislacyjny.
Projekt zmienia ustawę o systemie instytucji rozwoju, rozszerzając przeznaczenie środków pochodzących ze sprzedaży skarbowych papierów wartościowych na pożyczki udzielane przez ARP. Adresatami mają być przede wszystkim podmioty związane z górnictwem węgla kamiennego i ich restrukturyzacją. Projekt jest ukierunkowany na wsparcie reorganizacji i poprawę zdolności spłaty zadłużenia.
Projekt nowelizuje Ordynację podatkową w zakresie obiegu i publikowania interpretacji indywidualnych wydawanych przez organy JST. Wprowadza obowiązek elektronicznego przekazywania tych dokumentów do Dyrektora KIS oraz zasady publikacji informacji pomocniczych w BIP. Ustawa obejmuje też przepisy przejściowe dla interpretacji wydanych wcześniej.
Dokument jest dodatkowym sprawozdaniem komisji dotyczącym rządowego projektu nowelizacji ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów. Z treści wynika, że komisje doprecyzowały katalog danych i usunęły część rozwiązań z pierwotnego projektu, dostosowując go do Kodeksu pracy. Ma to charakter głównie proceduralny i porządkujący zakres cyfrowej obsługi umów.