Interpelacja w sprawie usuwania i utylizacji azbestu w Polsce

Panie Ministerze!

Azbest to wciąż nierozwiązany problem polskich wsi, miast i miasteczek. Wprawdzie od ponad 20 lat w Polsce nie stosuje się w budownictwie azbestu, ale występuje on nadal w wielu starszych budynkach, które są poddawane remontom, renowacji, adaptacjom oraz rozbiórce. Z azbestem ma związek aż 78% przypadków nowotworów pochodzenia zawodowego rozpoznawanych w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Wdychanie włókien azbestowych unoszących się w powietrzu może powodować międzybłoniaka, raka płuc, a średni czas od narażenia na czynniki rakotwórcze do wystąpienia pierwszych objawów trwa 30 lat.

Zakaz stosowania azbestu wprowadzano w UE stopniowo od 1998 r., a od 2005 r. w UE zakazane są wszystkie postacie azbestu. W Polsce Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w latach 2019-2023 realizował program pod nazwą „Ogólnopolski program finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest”. Gminy lub powiaty zawierały umowy na wsparcie finansowe w zakresie usuwania azbestu z oddziałami WFOŚiGW (które to oddziały wcześniej zawarły z NFOŚiGW umowę na udostępnienia środków na ten cel), mieszkańcy tych gmin czy powiatów mogli ubiegać się o otrzymanie dofinansowanie na przedsięwzięcia w zakresie demontażu, zbierania, transportu oraz unieszkodliwienia odpadów zawierających azbest, zgodne z gminnymi programami usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest, na przedsięwzięcia w zakresie demontażu, zbierania, transportu oraz unieszkodliwiania odpadów zawierających azbest na obszarach dotkniętych klęską żywiołową lub dotkniętych zdarzeniami noszącymi znamiona klęski żywiołowej. Program był realizowany do 2023 roku. Wielu mieszkańców chciałoby - mając świadomość niebezpiecznego oddziaływania azbestu na organizm człowieka - skorzystać z programu wspierającego usuwanie i utylizację odpadków zawierających azbest.

W siedzibie Ministerstwa Rozwoju i Technologii w październiku 2024 r. odbyła się konferencja pn. „Przyszłość bez azbestu”. Ale konferencja nie rozwiązuje problemu przedłużającego się narażania ludzi na kontakt z azbestem, konieczna jest realna pomoc, aby mogli oni usunąć i zutylizować azbest ze swoich domów.

Zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:

1. Jakie działania wspierające usuwanie i utylizację azbestu były realizowane w Polsce w 2024 roku? 2. Jakie działania są zaplanowane na kolejny, 2025 rok? 3. Czy jest lub będzie dalej realizowany Program Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032? Jeśli tak, to proszę o podanie szczegółów.

Z wyrazami szacunku