Interpelacja w sprawie wysokiej liczby samobójstw wśród mężczyzn i potrzeby wzmocnienia systemowych działań na rzecz ich zdrowia psychicznego

Szanowna Pani Minister,

z danych Komendy Głównej Policji wynika, że w 2023 roku w Polsce doszło do 6172 zgonów samobójczych . Aż 85% ofiar to mężczyźni – przede wszystkim w wieku produkcyjnym. Samobójstwa są dziś jedną z głównych przyczyn śmierci mężczyzn w przedziale 25–45 lat, a w wielu regionach kraju wyprzedzają nawet zgony z powodu chorób serca czy wypadków drogowych.

Za każdą z tych tragedii stoi konkretna osoba: syn, ojciec, partner, kolega z pracy. Za każdą także – często bezradna rodzina, która nie zdążyła pomóc. Statystyki te nie są przypadkowe – mężczyźni rzadziej niż kobiety korzystają z pomocy psychologicznej, częściej ukrywają objawy depresji i częściej wybierają metody zakończenia życia skutkujące zgonem.

Przyczyny są złożone i wymagają interwencji na kilku poziomach. W przypadku mężczyzn w wieku 25–50 lat kluczową rolę odgrywa presja ekonomiczna, kulturowe stereotypy męskości („radź sobie sam”), trudności w rozpoznaniu i nazwaniu własnych emocji, brak siatki wsparcia i dostępnych punktów kontaktu z pomocą psychologiczną. W przypadku seniorów: samotność, przewlekła choroba, zanik więzi rodzinnych i deficyt opieki środowiskowej.

W świetle tych danych pilna staje się potrzeba wprowadzenia kompleksowej, międzyresortowej strategii przeciwdziałania samobójstwom wzorowanej na skutecznych rozwiązaniach stosowanych w Finlandii czy Danii, opartych na wczesnej interwencji, lokalnym wsparciu oraz przełamaniu barier dostępu do pomocy.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk