Interpelacja w sprawie ochrony cudzoziemców przed nadużyciami na rynku pracy
Data wpływu: 2025-06-17
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Franciszek Sterczewski wyraża zaniepokojenie nadużyciami w zatrudnianiu cudzoziemców, szczególnie na umowach innych niż umowa o pracę i zlecenie, co prowadzi do nierównego traktowania w porównaniu do polskich pracowników. Pyta ministerstwo o szacunki skali problemu, działania mające na celu jego eliminację oraz reakcję na dualizm rynku pracy.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie ochrony cudzoziemców przed nadużyciami na rynku pracy Interpelacja nr 10379 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie ochrony cudzoziemców przed nadużyciami na rynku pracy Zgłaszający: Franciszek Sterczewski Data wpływu: 17-06-2025 Szanowna Pani Ministro, dla sporej części społeczeństwa migracje nadal oznaczają głównie uchodźców z Ukrainy uciekających przed wojną lub osoby próbujące dostać się do Europy przez granicę polsko-białoruską bądź Morze Śródziemne. A przecież w Polsce mieszkają tysiące cudzoziemców, którzy po prostu układają sobie tutaj życie.
Dlatego polityka migracyjna musi obejmować w szczególności tworzenie odpowiednich warunków na rynku pracy. Według danych podanych w styczniu 2025 r. przez Główny Urząd Statystyczny 1041,6 tysięcy cudzoziemców pracowało w Polsce w końcu lipca 2024 r. Zgodnie z danymi GUS udział obcokrajowców w ogólnej liczbie wykonujących pracę w Polsce wyniósł 6,8%. Imigranci pracujący w Polsce pochodzą z ponad 150 państw, ale, jak wynika z opublikowanych w grudniu eksperymentalnych danych GUS, zdecydowaną większość stanowią obywatele Ukrainy (w liczbie ponad 697 tysięcy), kolejni w liczbie 116 tysięcy są Białorusini.
Znacząca była także liczba Gruzinów – 26,4 tysięcy. Poniżej 20 tysięcy liczyły natomiast społeczności pracujących w Polsce Hindusów, Mołdawian oraz Filipińczyków. Nie ma więc wątpliwości, że w Polsce żyją i pracują migranci nie tylko z krajów bliskich nam kulturowo, ale także z dużo bardziej odległych zakątków świata. Istotne jest, aby im wszystkim zapewnić godne warunki pracy. Według danych GUS 405,4 tysięcy cudzoziemców realizowało umowy zlecenia i pokrewne. Oznacza to, że ponad 600 tysięcy migrantów zatrudnianych jest na podstawie innych umów – w optymistycznym scenariuszu są to umowy o pracę i jej wariacje, uregulowane w Kodeksie pracy.
Natomiast w wariancie pesymistycznym (i znacznie bardziej realnym) spora część cudzoziemców zatrudniana jest nielegalnie, z ominięciem prawa lub naciągnięciu go do granic możliwości. Organizacje pozarządowe alarmują o przypadkach zatrudnienia nawet na fikcyjnych umowach B2B czy uznawania za akcjonariuszy w spółkach komandytowo-akcyjnych! Tym osobom, znajdującym się w obcym kraju, nie przysługuje ochrona praw pracowniczych w wymiarze adekwatnym do ich realnej pracy. Równocześnie rząd usiłuje, słusznie, zwalczać tzw. śmieciówki w zatrudnianiu Polek i Polaków.
W ten sposób powstaje rozdźwięk, rzeczywistość podzielona na dwa zupełnie odmienne porządki ochrony praw pracowniczych. Zdaję sobie sprawę, że temu problemowi po części mają zaradzić zmiany wynikające z ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednak organizacje pozarządowe zajmujące się migracją wskazują, że potrzebne są dalej idące kroki. W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z następującymi pytaniami: 1.
Jak ministerstwo szacuje skalę zatrudniania migrantów na umowy inne niż umowa o pracę oraz umowa zlecenie i umowy pokrewne? Ile z tych umów zmierza do obejścia bądź nadużycia prawa, a ile z nich zawieranych jest w pełni legalnie? 2. Jakie działania ministerstwo podejmuje w celu wyeliminowania tych patologii? 3. W jaki sposób ministerstwo reaguje na powstający dualizm rynku pracy i rozbieżną sytuację prawną cudzoziemców i obywateli polskich? Z poważaniem Franciszek Sterczewski
Poseł pyta o postęp prac nad implementacją dyrektyw UE dotyczących przeciwdziałania przemocy wobec kobiet i transparentności wynagrodzeń, wyrażając obawę o dotrzymanie terminów transpozycji. Interpelacja kwestionuje tempo wdrażania unijnych przepisów w Polsce.
Poseł Franciszek Sterczewski pyta o deportacje do Afganistanu i Pakistanu w kontekście trwającego konfliktu zbrojnego, wyrażając obawę, że deportacje naruszają prawo międzynarodowe i nie uwzględniają aktualnej sytuacji w tych krajach. Kwestionuje zasadność kontynuowania deportacji pomimo konfliktu i braku gwarancji bezpieczeństwa.
Poseł pyta o realizację Europejskiej Deklaracji Rowerowej, rozwój e-rowerów i transportu "pociąg + rower", wydatki z Funduszu Klimatycznego na infrastrukturę rowerową oraz o powód likwidacji stanowiska pełnomocnika ds. rozwoju transportu rowerowego i plany dotyczące jego ponownego obsadzenia. Wyraża zaniepokojenie spowolnieniem działań rządu w zakresie polityki rowerowej.
Poseł Franciszek Sterczewski interweniuje w sprawie braku informacji dotyczących zdrowia reprodukcyjnego kobiet, w tym procedur pomocy dla ofiar przemocy seksualnej, w "Poradniku bezpieczeństwa" wydanym przez MON. Pyta, dlaczego te informacje pominięto i czy poradnik zostanie uzupełniony.
Poseł pyta o powody wprowadzenia zmian umożliwiających umieszczanie dzieci powyżej 15 lat w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców bez konsultacji i debaty, oraz o działania ministerstwa w celu zapewnienia bezpieczeństwa tych dzieci i uniknięcia umieszczania tam dzieci poniżej 15 roku życia. Krytykuje wprowadzenie zmian "tylnymi drzwiami" i domaga się wycofania przepisów.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie i wzmocnienie ochrony praw pracowniczych w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji, mobbingowi oraz naruszaniu godności w miejscu pracy. Wprowadza definicje "dyskryminacji przez założenie" i "dyskryminacji przez skojarzenie", konkretyzuje pojęcie molestowania, zwiększa minimalne kwoty zadośćuczynień i odszkodowań za naruszenia zasady równego traktowania i mobbing, a także nakłada na pracodawców obowiązek aktywnego i stałego przeciwdziałania tym zjawiskom poprzez wdrożenie odpowiednich procedur i reguł. Zmiany mają na celu dostosowanie przepisów do rozwoju technologii i elastycznych form zatrudnienia, a także uwzględnienie dorobku judykatury i nauk o zarządzaniu. Celem jest poprawa informacyjnej funkcji przepisów i rozwianie wątpliwości dotyczących zjawisk przemocy w miejscu pracy.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Projekt ustawy ma na celu wygaszenie rozwiązań prawnych wprowadzonych w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym, a także wprowadzenie zmian w innych ustawach. Projekt obejmuje poprawki dotyczące m.in. zasad opodatkowania dla obywateli Ukrainy, zasad powtarzania klasy przez uczniów, dostępu do zawodów lekarza i lekarza dentysty, zasad udzielania cudzoziemcom ochrony, oraz finansowania zadań związanych z pomocą obywatelom Ukrainy do 30 czerwca 2026 r. Celem jest dostosowanie przepisów do nowej sytuacji po ustaniu bezpośredniego zagrożenia oraz uporządkowanie systemu prawnego. Dodatkowo, projekt uwzględnia poprawki dotyczące opieki zastępczej i umarzania postępowań w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
Projekt ustawy ma na celu wygaszenie rozwiązań prawnych, które zostały wprowadzone w związku z pomocą obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym. Jednocześnie wprowadza zmiany w szeregu innych ustaw, regulujących m.in. system oświaty, udzielanie cudzoziemcom ochrony, świadczenia rodzinne i opiekę zdrowotną. Celem jest dostosowanie przepisów do zmieniającej się sytuacji oraz zakończenie stanu nadzwyczajnego wprowadzonego w związku z kryzysem uchodźczym. Nowe przepisy regulują m.in. zasady nadawania numeru PESEL, wygaszania ochrony czasowej oraz dostępu do usług cyfrowych dla beneficjentów ochrony czasowej.