Interpelacja w sprawie ograniczeń edukacji domowej i konieczności ochrony praw rodziców i uczniów korzystających z tej formy nauczania
Data wpływu: 2025-09-17
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka interweniuje w sprawie zmian w rozporządzeniu Ministra Edukacji dotyczących edukacji domowej, które ograniczają prawa uczniów i szkół. Pyta o uzasadnienie obniżenia subwencji i limitów wsparcia oraz o działania chroniące prawa rodzin korzystających z tej formy edukacji.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie ograniczeń edukacji domowej i konieczności ochrony praw rodziców i uczniów korzystających z tej formy nauczania Interpelacja nr 12332 do ministra edukacji w sprawie ograniczeń edukacji domowej i konieczności ochrony praw rodziców i uczniów korzystających z tej formy nauczania Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek Data wpływu: 17-09-2025 Szanowna Pani Minister, do mojego biura poselskiego wpływają prośby o podjęcie interwencji w sprawie zmian w rozporządzeniu Ministra Edukacji, które - zdaniem wielu rodziców i organizacji wspierających edukację domową - w sposób rażący ograniczają prawa uczniów oraz szkół wspierających edukację domową.
Po analizie tych próśb oraz zgłaszanych problemów, uznałam za koniecznie zwrócenie się się do Pani z prośbą o wyjaśnienie w tej sprawie, albowiem nie może być tak, że osoby korzystające z edukacji domowej będą doznawały jakiejkolwiek formy dyskryminacji. Edukacja domowa jest legalną formą realizacji obowiązku szkolnego w Polsce, zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa oświatowego. Rodzice dokonują tego wyboru często z troską o dobro swoich dzieci - ze względu na potrzeby indywidualne (np.
zdrowotne, emocjonalne, psychologiczne), przekonania światopoglądowe, kwestie wartości, czy też dążenie do edukacji bardziej elastycznej i dopasowanej do tempa i stylu uczenia się ucznia. Konstytucja RP (art. 48 i art. 70) gwarantuje prawo rodziców do wychowywania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami oraz prawo do nauki. Ograniczenia finansowania czy limitowanie liczby uczniów edukacji domowej mogą być sprzeczne z zasadą równości wobec prawa.
W skierowanej do mojego biura poselskiego korespondencji wskazuje się na konkretne problemy i zagrożenia wynikające z proponowanych zmian, a tj.: obniżenie przelicznika subwencji dla uczniów edukacji domowej, a więc zmniejszenie środków dla szkół wspierających edukację domową, zmniejszenie limitu uczniów objętych wsparciem (z 200 do 96), ograniczenie stabilności finansowej szkół, które działają z misją i zaangażowaniem rodziców, często bez zaplecza państwowego, ryzyko ograniczania różnorodności edukacyjnej i niezależności tych szkół.
Jednocześnie należy zauważyć, że edukacja domowa ma wiele zalet, które potwierdzają dostępne raporty i badania, z których wynika, że edukacja domowa: pozwala na indywidualizację nauczania, dopasowanie programu i tempa pracy do potrzeb ucznia, co zwiększa motywację i efektywność nauki, umożliwia elastyczność czasową i sprzyja rozwojowi zainteresowań i pasji, zyskuje coraz większą akceptację społeczną, jako wartościowa i odpowiedzialna ścieżka edukacyjna. Ponadto, z przedstawionych mi danych wynika, że dynamicznie rośnie liczba uczniów korzystających z tej formy nauki - w latach 2021-2023 wzrost z około 20 tys. do ponad 42 tys. uczniów.
Rodziny zrzeszone wokół organizacji wspierających edukację domową apelują o utrzymanie stabilnych zasad finansowania, poszanowanie różnorodności edukacyjnej i respektowanie konstytucyjnego prawa do wyboru edukacji. Podnoszą, że szkoły wspierające edukację domową zapewniają nie tylko realizację obowiązku szkolnego, ale również integrację rodzin, wsparcie pedagogiczne i specjalistyczne oraz przestrzeń wychowania zgodną z wartościami chrześcijańskimi, patriotycznymi czy innymi, które rodzice chcą przekazywać swoim dzieciom.
W związku z powyższym proszę Pani Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Jakie analizy finansowe i edukacyjne uzasadniają obniżenie subwencji oraz zmniejszenie limitów wsparcia dla uczniów korzystających z edukacji domowej? Czy ministerstwo rozważa alternatywne rozwiązania, które nie ograniczałyby praw rodziców i uczniów, np. utrzymanie dotychczasowych zasad finansowania? Jakie działania podjęto w ciągu ostatnich dwóch lat w celu ochrony praw rodzin korzystających z edukacji domowej?
Jaki jest harmonogram planowanych zmian regulacyjnych oraz jakie mechanizmy zabezpieczą konstytucyjne prawa rodziców i zasadę równego traktowania uczniów? Czy planowane zmiany były konsultowane z rodzicami, szkołami, fundacjami i organizacjami pozarządowymi wspierającymi edukację domową? Co przemawia za: zmniejszeniem przelicznika subwencji dla uczniów edukacji domowej, zmniejszeniem limitu uczniów objętych wsparciem, dyskryminacją uczniów w edukacji domowej?
Posłowie wyrażają oburzenie kryzysem finansowania domowej wentylacji mechanicznej, który zmusza placówki do wstrzymania przyjęć pacjentów i zagraża ich życiu. Pytają ministerstwo o działania naprawcze, rozliczenie zaległych świadczeń i przywrócenie wdrożenia gotowego modelu opieki.
Posłanka Ścigaj interweniuje w sprawie dramatycznej sytuacji pacjentów wymagających domowej wentylacji mechanicznej, których finansowanie zostało ograniczone. Pyta Prezesa Rady Ministrów o odpowiedzialność rządu za dehumanizację pacjentów i brak reakcji na problemy w finansowaniu świadczeń ratujących życie.
Posłowie pytają o niewystarczające finansowanie świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży przez NFZ, co prowadzi do problemów finansowych placówek i ograniczenia dostępu do leczenia. Interpelacja dotyczy także braku zapewnienia ciągłości leczenia po osiągnięciu pełnoletności i proponuje włączenie tych świadczeń do katalogu nielimitowanych.
Poseł kwestionuje planowane przez Ministerstwo Zdrowia i NFZ ograniczenia w finansowaniu diagnostyki, które mogą prowadzić do pogorszenia dostępności badań, opóźnionych diagnoz i zapaści diagnostycznej. Pyta o odpowiedzialność, analizy i planowane działania naprawcze w celu zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.
Interpelacja dotyczy przeciążenia Szpitalnych Oddziałów Ratunkowych (SOR) spowodowanego m.in. likwidacją izb wytrzeźwień, brakami kadrowymi i agresją wobec personelu. Posłowie pytają Ministerstwo Zdrowia o planowane działania mające na celu odciążenie SOR-ów, poprawę bezpieczeństwa personelu i przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o systemie oświaty oraz ustawę o finansowaniu zadań oświatowych. Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki wnioskuje o uchwalenie projektu bez poprawek. Wnioski mniejszości zgłoszone przez posła M. Józefaciuka dotyczą wprowadzenia możliwości zróżnicowania opłat za dopuszczenie podręczników przez Ministra Edukacji i Wychowania, a także obniżenia tych opłat o co najmniej 50% dla podręczników przeznaczonych dla uczniów z niepełnosprawnościami, do nauczania języków mniejszości, języka regionalnego i przedmiotów zawodowych.
Projekt uchwały Sejmu ma na celu potępienie aktu publicznego znieważenia symbolu religijnego, do którego doszło w Szkole Podstawowej w Kielnie. Uchwała wyraża stanowczy protest wobec zachowania nauczycielki, która zdjęła krzyż ze ściany i go znieważyła. Sejm podkreśla, że szkoła nie może być miejscem agresji światopoglądowej, a takie zachowania naruszają wolność religii i godność wierzących. Dodatkowo, uchwała wzywa Ministra Edukacji do podjęcia działań dyscyplinarnych i apeluje o poszanowanie wolności religijnej we wszystkich instytucjach publicznych.